เอฟเฟ็กต์คดี ‘ฮั้ว สว.’ นิติสงครามเขย่าดุลอำนาจ แดง-น้ำเงิน

คอลัมน์ : Politics policy people forum

เกมการเมือง นิติสงคราม กำลังเดินหน้าเข้มข้น

โดยเฉพาะสงครามตัวแทน แดง-น้ำเงิน ผ่าน ศึกคดีฮั้ว สว. ระหว่างกรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) กับ สว.สีน้ำเงิน 130 กว่าชีวิต

ดีเอสไอ แจ้งข้อกล่าวหา สว.ปมฮั้ว ลอตแรก 54 ราย ถูกคณะกรรมการไต่สวน ชุดที่ 26 ซึ่งมี เจ้าหน้าที่ของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และ เจ้าหน้าที่ดีเอสไอ ร่วมเป็นคณะกรรมการ

แจ้งข้อกล่าวหาผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา 2561 ใน 2 ฐานความผิด

ฐานความผิดแรก ตามมาตรา 70 ผู้สมัครผู้ใดไม่ปฏิบัติตามวิธีการหรือเงื่อนไขที่คณะกรรมการกําหนดตามมาตรา 36 (ผู้สมัครอาจแนะนำตัวได้ตามวิธีการและเงื่อนไขที่ กกต.กำหนด) ต้องระวางโทษจําคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 2 หมื่นบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นมีกําหนด 5 ปี

ฐานความผิดที่สอง มาตรา 77 (1) ผู้ใดกระทําการจัด ทํา ให้ เสนอให้ สัญญาว่าจะให้ หรือจัดเตรียมเพื่อจะให้ ทรัพย์สิน หรือผลประโยชน์อื่นใดอันอาจคํานวณเป็นเงินได้แก่ผู้ใด เพื่อจูงใจให้ผู้อื่นสมัครเข้ารับเลือกเป็นสมาชิกวุฒิสภา หรือถอนการสมัคร

หรือกระทําการใด ๆ อันไม่ชอบด้วยกฎหมาย ให้ผู้นั้นหมดสิทธิที่จะเลือกหรือได้รับเลือก หรือเพื่อจูงใจให้ผู้สมัครหรือผู้มีสิทธิเลือกลงคะแนนหรือไม่ลงคะแนนให้แก่ผู้ใด

ต้องระวางโทษจําคุกตั้งแต่ 1 ปีถึง 10 ปี หรือปรับตั้งแต่ 2 หมื่นบาทถึง 2 แสนบาท หรือทั้งจําทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นมีกําหนด 20 ปี

แต่แล้วสงครามตัวแทน รอบนี้ยังสามารถพลิกได้หลายตลบ และอาจมีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งต้องสละแขน-ขา เพื่อรักษาร่างกายไว้

ระทึกคดีแทรกแซง สว.

เมื่อศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ สั่ง พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รมว.ยุติธรรม หยุดปฏิบัติหน้าที่กำกับดีเอสไอ และรองประธานคณะกรรมการคดีพิเศษ (กคพ.) แบบที่คนการเมืองไม่มีใครคาดหมายล่วงหน้า

โดยระบุเหตุผลว่า พ.ต.อ.ทวี ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม มีหน้าที่และอำนาจ ในการสั่งและปฏิบัติราชการในฐานะผู้บังคับบัญชาข้าราชการกระทรวงยุติธรรม อันรวมไปถึงกรมสอบสวนคดีพิเศษ ตามคำร้องเพิ่มเติมและเอกสารประกอบ

“ปรากฏเหตุอันควรสงสัยว่า ผู้ถูกร้องที่ 2 (พ.ต.อ.ทวี) มีกรณีตามที่ถูกร้อง จึงสั่งให้หยุดปฏิบัติหน้าที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมเฉพาะในฐานะผู้กำกับดูแลกรมสอบสวนคดีพิเศษและรองประธานกรรมการคดีพิเศษตามพระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. 2547 ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 82 วรรคสอง ตั้งแต่วันที่ 14 พฤษภาคม 2568 จนกว่าศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำวินิจฉัย”

คำสั่งของศาลรัฐธรรมนูญ แม้ไม่ส่งผลถึงการสอบสวนคดี แต่สะเทือนถึงคณะรัฐมนตรี (ครม.) แพทองธาร ชินวัตร ที่ต้องหา ตัวตาย-ตัวแทน ในการกำกับดูแล ดีเอสไอ ชั่วคราว เพื่อไม่ให้เกิด “ช่องโหว่” ในการบริหารราชการแผ่นดิน

เฉลยหลักฐานยื่นศาล

โดยเฉพาะ หลักฐานจาก พล.ต.ต.ฉัตรวรรษ แสงเพชร แกนนำ สว.ที่ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้แทน สว. 92 ชีวิต ต่อสู้คดีในชั้นศาลรัฐธรรมนูญ แถลงชี้แจงหลักฐานประกอบการยื่นศาลรัฐธรรมนูญเมื่อ 15 พฤษภาคม ตอนหนึ่ง ว่า…

“การดำเนินการของดีเอสไอมีความไม่โปร่งใส ทำให้ประชาชนที่ถูกเรียกสอบเป็นพยานโดยเฉพาะในจังหวัดอำนาจเจริญ ทำให้ สว.อำนาจเจริญ ได้รับความเดือดร้อนจากคนที่ถูกพนักงานสอบสวนของดีเอสไอสอบสวน ซึ่งถือว่าไม่เป็นธรรม รู้สึกว่าถูกละเมิดสิทธิเสรีภาพ จึงร้องเรียนมาที่ สว.อำนาจเจริญ และนำมาเสนอที่วุฒิสภา”

“ผมพิจารณาแล้วเห็นควรให้ยื่นเพิ่มเติมไปต่อศาลรัฐธรรมนูญ เพราะมองว่าการสอบสวนไม่ได้เกี่ยวข้องกับการฟอกเงิน ซึ่งเป็นไปตามมติของที่ประชุม กคพ. ให้เป็นคดีพิเศษ แต่เป็นการได้มาซึ่ง สว. ซึ่งไม่เข้าข่ายคดีพิเศษ”

“แต่จะเป็นเพราะประเด็นนี้หรือไม่ ผมไม่ทราบ ไม่อาจก้าวล่วงการพิจารณาของศาลได้”

จับตาเขย่า สว.ลอตสอง

เกมสงครามตัวแทน แดง-น้ำเงิน ผ่านคดี ฮั้ว สว. ใกล้ถึงจุดไคลแม็กซ์ขึ้นมาทุกขณะ เพราะนอกจาก 54 สว.ที่ถูกแจ้งข้อกล่าวหาในลอตแรก ยังมีลอตที่ 2 ซึ่งกำลังตามมา หลัง สว.ชุดแรก 54 รายเข้าชี้แจง อีกราว 97 ราย โดยในลอตหลังมีการโยงถึงเส้นเงินที่ใช้ในการฮั้ว มีตัวเลขการจ่าย หัวละ 5,000-20,000 บาท

โยงถึงกลุ่มนักการเมืองคนสำคัญที่เป็น “คอนดักเตอร์” อยู่เบื้องหลังทั้งหมด

อันเป็นเหตุผลให้ ก่อนหน้าที่คณะกรรมการคดีพิเศษ จะพิจารณารับคดีฮั้ว สว. เป็นคดีพิเศษช่วงกลางเดือนมีนาคม มีการต่อสายล็อบบี้อย่างหนัก เพื่อให้องค์ประชุม กคพ.ไม่ครบและล่มไป

กระทั่งมีการประชุม กคพ.ครั้งที่สอง ทำให้ฝ่ายดีเอสไอ “พลิกเกม” รับเฉพาะคดีที่อยู่ในอำนาจตามกฎหมายคดีพิเศษ ฟอกเงิน-อั้งยี่ ส่วนคดีเลือก สว.ให้อยู่ในอำนาจ กกต. และขอมือดีเอสไอเข้าไปร่วมทำคดี

มีการประเมินทางการเมืองว่า สุดท้ายแล้ว สงครามตัวแทน แดง-น้ำเงิน อาจจบลงตรงที่ทั้ง 2 ฝ่าย ประนีประนอม อาจต้องมี สว.จำนวนหนึ่ง หรือรัฐมนตรี บางราย ต้องสังเวยเกมนี้ เพื่อให้ แดง-น้ำเงิน กอดคออยู่ร่วมกันในเวลาที่เหลือของอายุรัฐบาลปีครึ่ง เป็นการรักษาดุลอำนาจเอาไว้

กล้าธรรม เครือข่ายเพื่อไทย

แต่อีกด้านหนึ่งของเกมสงครามตัวแทน พรรคเครือข่ายเพื่อไทย อย่าง พรรคกล้าธรรม ที่มี ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า ลงมือ “กล้าทำ” ดึง-ดูด สส.เข้ามาเสริมแกร่งให้กับพรรค หลังมีข่าว สส.ปัจจุบัน-อดีต สส.ตบเท้าเข้าพรรค

ทั้ง เอกราช ช่างเหลา สส.ขอนแก่น ย้ายจากภูมิใจไทย กฤษฎิ์ ชีวะธรรมานนท์ สส.ชลบุรี ยอมเป็นงูเห่าพรรคประชาชน รวมถึง การุณ โหสกุล-น.อ.อนุดิษฐ์ นาครทรรพ 2 แกนนำพรรคไทยสร้างไทย ที่แม้มีข่าวก่อนหน้านี้ว่าจะคัมแบ็กพรรคเพื่อไทย

ไผ่ ลิกค์ สส.กำแพงเพชร เลขาธิการพรรคกล้าธรรม ตอบอย่างมั่นใจว่า “ชื่อที่ถูกเปิดจะมาร่วมงานกับพรรคกล้าธรรม ณ ตอนนี้ ผมถือว่าไม่เยอะนะ มันยังมีอีกเยอะมาก ทั้งผู้สมัคร สส. และบิ๊กเนม”

เขย่าดุลอำนาจ แดง-น้ำเงิน

“ดร.สติธร ธนานิธิโชติ” ผู้อำนวยการสำนักวิจัยและพัฒนา สถาบันพระปกเกล้า มองกลการเมืองในคดีฮั้ว สว.ว่า เรื่องนี้ต้องดูทั้งเรื่องความสัมพันธ์ เพราะก่อนหน้านี้มีความต้องการให้เกิดดุลระหว่างแดง-น้ำเงิน ย่อมมีเหตุการณ์อย่างนี้ที่ทำให้อำนาจต่อรองของทั้ง 2 สีกลับมาสู่สมดุล

ไม่เช่นนั้น ถ้าคดีฮั้ว สว.ไปตามกระบวนการเรื่อย ๆ สีน้ำเงินน่าจะเสียอำนาจต่อรองสูง

คดีฮั้ว สว. พอดีเกิดเรื่องของศาลรัฐธรรมนูญเหมือนสีน้ำเงินได้เปรียบ แต่ต้องยอมรับว่า สีแดง เสียเปรียบในบางจุด แต่ไม่ได้หยุดเกม พยายามเติม สส.เข้าไปที่พรรคบางพรรค (พรรคกล้าธรรม) สุ่มเสี่ยงที่สีน้ำเงินอาจหลุดจากรัฐบาล

เพราะตัวเลข ถ้าลบ 69 เสียงของสีน้ำเงิน (พรรคภูมิใจไทย) ออกไป ก็ยังเป็นรัฐบาลได้ และถ้าจะให้มั่นคงขึ้น ก็เติมขึ้นจากส่วนอื่นที่ไม่ใช่สีน้ำเงิน ก็มั่นคงขึ้นเรื่อย ๆ

วันนี้ผู้มีอำนาจต้องการให้แดง-น้ำเงินจับมือกัน จะตบจูบไม่ว่า แต่อย่าแยกกัน เพราะฝ่ายผู้มีอำนาจต้องการความเป็นอนุรักษนิยมแบบน้ำเงิน แต่ก็ต้องการสีแดงในการช่วยด้านเศรษฐกิจ และเพื่อไปยันกับสีส้ม

ดังนั้น การจะเข้าสู่การต่อรองได้อำนาจ ต้องเท่าเทียมกัน เพราะถ้าเขี่ยสีน้ำเงินออกจากรัฐบาลจะไม่เป็นผลดี