8 สิงหาคม ‘วันแมวโลก’ เมื่อแมวไม่ใช่แค่สัตว์เลี้ยง แต่เป็น Economy ขนาดใหญ่

 วันที่ 8 สิงหาคมของทุกปีได้รับการประกาศให้เป็น “วันแมวโลก” (International Cat Day) โดยกองทุนสวัสดิภาพสัตว์นานาชาติ (International Fund for Animal Welfare-IFAW) ตั้งแต่ปี 2002 โดยมีจุดประสงค์เพื่อส่งเสริมการปกป้องและใส่ใจสุขภาพแมวทั่วโลก

แต่ในมิติที่ลึกไปกว่าความน่ารัก “แมว” ได้กลายเป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรมมูลค่าหลายแสนล้านบาท ที่เกี่ยวพันกับพฤติกรรมผู้บริโภค ไลฟ์สไตล์คนเมือง และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในหลายมิติ

ประชากรไทยเลี้ยงแมวมากเป็นอันดับ 8 ของโลก

บริษัท อิมแพ็ค เอ็กซิบิชั่น แมเนจเม้นท์ จำกัด ระบุว่า ตลาดสัตว์เลี้ยงในประเทศไทยและทั่วโลกยังมีแนวโน้มที่จะเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยจากข้อมูลของธนาคารทหารไทยธนชาต (TTB) พบว่า ตลาดสัตว์เลี้ยงในไทยปี 2567 ที่ผ่านมามีมูลค่าประเมินอยู่ที่ 75,000 ล้านบาท หรือเติบโตขึ้น 12.4% จากปีก่อนหน้า สะท้อนถึงความแข็งแกร่งของอุตสาหกรรมสัตว์เลี้ยง โดยเฉพาะกลุ่มผู้เลี้ยงแมวที่มีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน สำหรับแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของตลาดเริ่มเห็นได้ตั้งแต่ต้นปี 2567

โดยกลุ่มคนเลี้ยงสุนัขมีอัตราการเติบโตที่ 40.4% ขณะที่ตลาดแมวเติบโต 37.1% ซึ่งถือว่าใกล้เคียงกัน

อย่างไรก็ตาม ในปี 2568 จากสถิติที่รวบรวมโดย IMPACT จากการจัดงาน Thailand International Pet Variety Exhibition พบว่า ตัวเลขมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยตลาดคนเลี้ยงสุนัขเติบโตที่ 31.6% ขณะที่ตลาดแมวเติบโตถึง 32.1% แซงหน้าตลาดสุนัขเป็นครั้งแรกซึ่งแสดงให้เห็นถึงความนิยมในการเลี้ยงแมวที่เพิ่มสูงขึ้น และอาจกลายเป็นกลุ่มตลาดหลักของอุตสาหกรรมสัตว์เลี้ยงไทยในอนาคต

เมื่อเปิดข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับตลาดแมวในประเทศไทย พบว่า ประเทศไทยมีประชากรผู้เลี้ยงแมวมากเป็นอันดับ 8 ของโลก โดยจังหวัดที่มีการเลี้ยงแมวสูงสุด ได้แก่ นนทบุรี กรุงเทพมหานคร และสมุทรสงคราม

โดยจำนวนประชากรแมวในประเทศไทยอยู่ที่ 3,337,458 ตัว สูงเป็นอันดับที่ 14 ของโลก ขณะที่ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยในการเลี้ยงแมวอยู่ที่ 14,200 บาท/ปี หรือประมาณ 1,183 บาท/เดือน และมีแนวโน้มการรับเลี้ยงแมวจรเพิ่มขึ้นกว่า 14% นับตั้งแต่ปี 2562 และคาดว่าจะขยายตัวต่อเนื่อง

คาดมูลค่าตลาดสัตว์เลี้ยงไทยปี 2568 แตะ 9.2 หมื่นล้าน

ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ ทีทีบี หรือ ttb analytics ระบุว่า จากเทรนด์การดูแลสัตว์เลี้ยงของคนในยุคปัจจุบันมีรูปแบบการดูแลสัตว์เลี้ยงเสมือนสมาชิกในครอบครัว (Pet Humanization) เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมถึงบางกลุ่มเจ้าของอาจมีวิวัฒนาการสู่การเลี้ยงเสมือนสมาชิกในครอบครัวแบบตามใจ หรือเรียกว่า “ทาสหมา-ทาสแมว” (Petriarchy) ที่เจ้าของเลือกที่จะซื้อของให้สัตว์เลี้ยงเพื่อตอบสนองความพอใจส่วนตน ส่งผลให้การจับจ่ายในส่วนของอุปกรณ์และค่าดูแลมีทิศทางเพิ่มขึ้นในอัตราเร่ง

รวมถึงในสังคมยุคดิจิทัลในปัจจุบัน สัตว์เลี้ยงบางกลุ่มอาจพัฒนาบทบาทจากลักษณะนิสัยส่วนตัวที่สามารถยกระดับจาก “สมาชิกในครอบครัวปกติ” เป็น “สมาชิกในครอบครัวที่สามารถสร้างรายได้” ผ่านลักษณะเฉพาะตัวของสัตว์เลี้ยงที่สามารถดึงดูดความสนใจจากคนในสังคมวงกว้าง หรือ Pet Celebrity และถูกพัฒนาเป็นสัตว์เลี้ยงที่มีผู้ติดตามผ่านโซเชียลมีเดีย (Petfluencer) ช่วยยกระดับสถานะของสัตว์เลี้ยงเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ส่งผลให้ค่าเลี้ยงดูมีแนวโน้มปรับเพิ่มในอัตราเร่ง โดยคาดว่าปัจจุบันค่าเลี้ยงดูเฉลี่ยของการเลี้ยงแบบสมาชิกในครอบครัวอยู่ที่ราว 50,500 บาทต่อตัวต่อปี หรือเพิ่มขึ้นกว่า 22.9% จากปีก่อนที่อยู่ราว 41,100 บาทต่อตัวต่อปี ซึ่งสูงกว่าการเลี้ยงดูแบบปล่อยอิสระแบบดั้งเดิมที่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเพียง 7,910 บาทต่อตัวต่อปีถึง 6 เท่าตัว

ชัดเจนว่าการยกระดับบทบาทสัตว์เลี้ยงเป็นสมาชิกในครอบครัวได้สร้างเม็ดเงินสะพัดในธุรกิจสัตว์เลี้ยงอย่างมีนัย และเป็นแรงส่งสำคัญในการผลักดันให้มูลค่าตลาดสัตว์เลี้ยงเติบโตในปี 2568 อยู่ที่ 9.2 หมื่นล้านบาท เติบโตจากปีก่อน 13.2% บนการเติบโตเฉลี่ยย้อนหลัง 6 ปี (2562-2568) ที่เฉลี่ยสูงถึงปีละ 18.9%

Catfluencer-เมื่อแมวก็เป็น “อินฟลูเอนเซอร์” สร้างรายได้

หนึ่งในเทรนด์ที่เติบโตควบคู่กับโซเชียลมีเดีย คือการเกิดขึ้นของ “Catfluencer” หรือแมวที่มียอดผู้ติดตามหลักแสน-หลักล้านบน Instagram, TikTok และ YouTube ซึ่งบางแอ็กเคานต์สามารถสร้างรายได้จากการรีวิวสินค้า ร่วมแคมเปญแบรนด์ หรือแม้แต่ขายของที่ระลึกของตัวเอง

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ แมว อย่าง “Smoothie the Cat” หรือ “Nala Cat” ที่มีแบรนด์คอลลาบอเรชั่นกับบริษัทใหญ่ระดับโลก ขณะที่ในไทยก็มีแมว เช่น “ฮีโร่หมาแมว” หรือ “อ้วนกลม” ที่กลายเป็นอินฟลูเอนเซอร์สัตว์เลี้ยงที่แบรนด์ต้องการเข้าหา

Pet Humanization : แมวไม่ใช่แค่สัตว์ แต่เป็นสมาชิกในครอบครัว

แนวโน้มที่เรียกว่า Pet Humanization หรือการปฏิบัติต่อสัตว์เลี้ยงในฐานะสมาชิกครอบครัว กลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของอุตสาหกรรม โดยคนรุ่นใหม่ยอมจ่ายมากขึ้นเพื่อซื้ออาหารพรีเมี่ยม บริการทางการแพทย์ที่เทียบเท่ามนุษย์ หรือแม้แต่พาแมวไปท่องเที่ยว

ธุรกิจที่ได้รับอานิสงส์ ได้แก่ คาเฟ่แมว โรงแรมสัตว์เลี้ยง คลินิกสัตว์เฉพาะทาง ประกันแมว บริการดีลิเวอรี่อาหารแมว และแพลตฟอร์มออนไลน์สำหรับแมวโดยเฉพาะ

ทิศทางใหม่ของแบรนด์ : ตลาดแมวในฐานะ Niche ที่กำลัง Mainstream

แบรนด์สินค้าและบริการหลายรายเริ่มปรับตัวเพื่อเข้าถึงเจ้าของแมวโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาอาหารแมวสูตรพิเศษที่มีส่วนผสมออร์แกนิก การออกแบบทรายแมวที่ควบคุมกลิ่นได้นานขึ้น หรือการใช้เทคโนโลยี IOT กับของเล่นอัจฉริยะ

นอกจากนี้ แพลตฟอร์ม e-Commerce และร้านสะดวกซื้อยังเพิ่มพื้นที่ให้กับสินค้ากลุ่มแมวมากขึ้น โดยเฉพาะช่วงเทศกาลอย่าง “วันแมวโลก” ที่กลายเป็นฤดูกาลลดราคาสำหรับสินค้าแมว

วันแมว…ของเศรษฐกิจที่ไม่เบา

ในวันที่ 8 สิงหาคม ไม่ใช่แค่โอกาสโพสต์ภาพแมวลงโซเชียล แต่ยังสะท้อนถึงพลังของ “เศรษฐกิจแมว” ที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคนยุคใหม่ และเปิดโอกาสทางธุรกิจใหม่ ๆ ให้กับทั้งแบรนด์เล็กและใหญ่