ตาโปน ตาแห้ง อย่ามองข้าม ‘ไทรอยด์ขึ้นตา’ โรคอันตรายของเบ้าตาที่ควรรู้
ตาโปน หนังตาบวม มองเห็นเปลี่ยน…อาจไม่ใช่แค่เรื่องความงาม แต่เป็นสัญญาณจาก “ไทรอยด์”
รู้จักโรค Thyroid Eye Disease (TED) ภัยเงียบที่ส่งผลต่อดวงตาและชีวิตประจำวันมากกว่าที่คิด
หลายคนอาจรู้จัก “โรคไทรอยด์” จากอาการน้ำหนักขึ้นลงผิดปกติ หัวใจเต้นแรง หรือเหนื่อยง่าย แต่รู้หรือไม่ว่า ไทรอยด์ยังส่งผลต่อดวงตาได้เช่นกัน โดยเฉพาะอาการตาโปน หนังตาบวม หรือแม้กระทั่งการมองเห็นเปลี่ยนไป โรคตาโปนจากไทรอยด์ หรือ Thyroid Eye Disease (TED) คือปัญหาที่ไม่ควรมองข้าม เพราะนอกจากจะส่งผลต่อภาพลักษณ์แล้ว ยังส่งผลกระทบชีวิตประจำวันได้
ไทรอยด์ขึ้นตาคืออะไร
TED คือภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ และไปกระตุ้นให้กล้ามเนื้อรอบลูกตาและเนื้อเยื่อในเบ้าตาเกิดการอักเสบ บวม และมีพังผืดตามมา จนเกิดอาการ “ตาโปน” หรือ “ตาอักเสบ” ซึ่งสัมพันธ์กับโรคไทรอยด์ โดยเฉพาะไทรอยด์เป็นพิษ (Graves’ disease)
สาเหตุของไทรอยด์ขึ้นตา
แม้ยังไม่เป็นที่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่อาการไทรอยด์ขึ้นตา สามารถเกิดจากปัจจัยดังนี้
- เกิดร่วมกับโรคไทรอยด์เป็นพิษ
- ระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง
- พันธุกรรม คนในครอบครัวมีประวัติไทรอยด์ขึ้นตา
- มักพบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย
- ผู้มีอายุ 40 ปีขึ้นไป
- การสูบบุหรี่
อาการของโรค
- เปลือกตาบวม แดง
- แสบตา ตาแห้งผิดปกติ
- น้ำตาไหลตลอดเวลา
- เห็นภาพซ้อน ตามัว
- ตาเข ตาเหล่
- ในรายที่อาการรุนแรงมาก อาจสูญเสียการมองเห็น
แนวทางการรักษา
การรักษาไทรอยด์ขึ้นตามักรักษาควบคู่กับไทรอยด์เป็นพิษ โดยมีวิธีการรักษาดังต่อไปนี้
- รักษาแบบประคับประคองอาการ
ใช้น้ำตาเทียม น้ำยาหยอดตา หรือเจลเพื่อบรรเทาอาการตาแห้ง แสบเคือง - การใช้ยาในระยะอักเสบ
ยากลุ่มสเตียรอยด์ ใช้ในช่วงที่มีการอักเสบรุนแรง เพื่อลดอาการบวมและกดภูมิคุ้มกัน - การผ่าตัดในระยะโรคคงที่
เช่น ผ่าตัดลดความดันในเบ้าตา (orbital decompression) สำหรับผู้ที่ตาโปนมากหรือเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็น ทั้งนี้ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ต้องอยู่ในเกณฑ์ปกติ และการผ่าตัดขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ - ควบคุมปัจจัยที่กระตุ้นอาการของโรค งดการสูบบุหรี่โดยเด็ดขาด
การรักษาไทรอยด์ขึ้นตาไม่ใช่แค่เรื่องของยา หรือการผ่าตัด แต่เป็นการจัดการโรคอย่างครอบคลุม ตั้งแต่การควบคุมระดับฮอร์โมน ดูแลสุขภาพดวงตา ไปจนถึงการปรับพฤติกรรม หากตรวจพบเร็วและได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม ผู้ป่วยส่วนมากสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติและมองเห็นได้อย่างชัดเจนอีกครั้ง
โดยพญ.ภาวินี อมรพันธางค์ แพทย์ผู้ชำนาญการพิเศษ สาขาจักษุวิทยา รพ.เวิลด์เมดิคอล