รีวิว 11 สะพานข้ามเจ้าพระยา เลิกสร้าง 3 แห่ง ‘กทม.-นนทบุรี’

หลังจากสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) จัดทำพิมพ์เขียวแผนแม่บทสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนวน 11 โครงการ มีมูลค่าการก่อสร้างกว่า 2 แสนล้านบาท โดยมี 4 หน่วยงาน รับผิดชอบการก่อสร้าง คือ กรุงเทพมหานคร (กทม.) กรมทางหลวง (ทล.) กรมทางหลวงชนบท (ทช.) และการทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.)

ลุยสร้าง “สามโคก-เกียกกาย”

ปัจจุบันมีทั้งโครงการที่ได้ไปต่อและถูกพับกลางคัน หลังมี “เสียงค้าน” มากกว่า “ยกมือหนุน” ตรวจสอบสถานะ ณ เดือนมีนาคม 2568 พบว่า มีโครงการอยู่ระหว่างก่อสร้าง ได้แก่ “สะพานสามโคก” วงเงิน 6,450 ล้านบาท เริ่มก่อสร้างเมื่อปี 2567 แล้วเสร็จในปี 2570

และ “สะพานเกียกกาย” วงเงิน 13,015 ล้านบาท โดย กทม.ปรับรูปแบบโครงการจาก 5 ช่วง เหลือแค่ 3 ช่วง โดยช่วงที่ 1 ก่อสร้างทางยกระดับและถนนฝั่งธนบุรี ช่วงที่ 2 ก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา และช่วงที่ 3 ก่อสร้างทางยกระดับจากแม่น้ำเจ้าพระยาถึงแยกสะพานแดง ซึ่งโครงการจะสร้างเสร็จภายในปี 2570-2571 และยกเลิกโครงการช่วงที่ 4 และช่วงที่ 5 ก่อสร้างทางยกระดับจากแยกสะพานแดงถึงถนนพหลโยธิน เพื่อลดผลกระทบการเวนคืนที่ดิน

ส่วนโครงการอื่น ๆ ที่อยู่ระหว่างออกแบบรายละเอียดและศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม (อีไอเอ) ได้แก่ “สะพานปทุมธานี 3” วงเงิน 7,350 ล้านบาท กรมทางหลวงเตรียมขอจัดสรรงบประมาณปี 2570 คาดว่าจะเริ่มสร้างปี 2570 แล้วเสร็จในปี 2573 และ “สะพานสนามบินน้ำ” วงเงิน 9,750 ล้านบาท กรมทางหลวงชนบทอยู่ระหว่างนำเสนอสำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.)

พับแผนสร้าง 3 สะพาน

โครงการที่ถูกยกเลิก มี “สะพานท่าน้ำนนท์” ของกรมทางหลวงชนบท วงเงิน 3,300 ล้านบาท โดยที่ประชุมคณะกรรมการจัดระบบจราจรทางบก (คจร.) ครั้งที่ 1 ปี 2567 ได้มีการยกเลิก เนื่องจากประชาชนมีการต่อต้านโครงการและอยู่ใกล้กับสะพานนนทบุรี 1 จึงไม่คุ้มค่าในการก่อสร้าง

ยังมี “สะพานจันทน์-เจริญนคร” วงเงิน 6,600 ล้านบาท ติดเรื่องพื้นที่นำมาใช้ในการก่อสร้างคือ พื้นที่ขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ ซึ่งเป็นพื้นที่เดียวกันกับศูนย์ราชการกระทรวงมหาดไทย และยังมีโบราณสถานตั้งอยู่ในบริเวณรัศมีโดยรอบโครงการ คือ วัดเศวตฉัตรวรวิหาร จึงต้องศึกษารายงาน อีไอเอ อย่างละเอียดรอบคอบ รวมทั้งมีการคัดค้านจากประชาชนจำนวนมาก

และ “สะพานลาดหญ้า-มหาพฤฒาราม” วงเงิน 5,800 ล้านบาท เนื่องจากกายภาพบริเวณจุดตัดถนนเจริญนครกับถนนลาดหญ้ามีการเปลี่ยนแปลง ได้แก่ โรงพยาบาลตากสินมีการก่อสร้างอาคารขนาดใหญ่ การก่อสร้างรถไฟฟ้าสายสีทองบนถนนเจริญนครใกล้จุดก่อสร้างทางขึ้น-ลงสะพาน ซึ่งตัดกับทางลาดสะพาน และที่ดินเอกชนบริเวณทางแยกมีการก่อสร้างเป็นอาคารสูง ทำให้เหลือพื้นที่ก่อสร้างทางขึ้น-ลงของสะพานไม่เพียงพอ รวมทั้งมีโบราณสถานตั้งอยู่ในบริเวณโดยรอบโครงการ ต้องศึกษารายงานผลกระทบอีไอเอ ซึ่งทั้ง 2 โครงการอยู่ในความรับผิดชอบของ กทม.

ผุด “บางกะเจ้า-สมุทรปราการ”

ขณะที่ “สะพานราชวงศ์-ดินแดง” วงเงิน 1,000 ล้านบาท อาจจะยกเลิกเช่นกัน โดย กทม.อยู่ระหว่างหารือแนวทางการพัฒนา หลังประชาชนคัดค้านด้านถนนราชวงศ์ เนื่องจากเป็นกลุ่มธุรกิจค้าขายบริเวณเชิงลาดสะพาน หากก่อสร้างสะพานจะได้รับผลกระทบ

นอกจากนี้ยังมีโครงการที่ขอจัดสรรงบประมาณ เพื่อศึกษาความเหมาะสมของโครงการ ได้แก่ “สะพานพระราม 2” ของ กทม. วงเงิน 3,000 ล้านบาท ตามแผนจะเริ่มการก่อสร้างในปี 2577 แล้วเสร็จในปี 2580

และที่เหลืออีก 2 โครงการ ถูกบรรจุอยู่ในแผนระยะที่ 2 เป็นโครงการของ กทพ. ประกอบด้วย “สะพานบางกะเจ้า” วงเงิน 84,300 ล้านบาท ตั้งเป้าจะเริ่มการก่อสร้างในปี 2575 แล้วเสร็จในปี 2578 โดย กทพ.ออกแบบเป็นอุโมงค์ลอดใต้แม่น้ำ และ “สะพานสมุทรปราการ” วงเงิน 95,970 ล้านบาท อยู่ในแผนแม่บท MR-10 วางแผนสร้างในปี 2572 แล้วเสร็จในปี 2575