หวั่นน้ำไม่พอ! สทนช.จับมือ สกว.ดึงงานวิจัยบริหารน้ำภาคตะวันออกจากหิ้ง พร้อมเร่งประเมิน SEA เมกะโปรเจ็กต์เพิ่มแหล่งน้ำต้นทุน EEC ปราจีนบุรี-บางปะกง ยันต้องเสร็จทันปีนี้

สทนช. และ สกว. ร่วมพัฒนาและสนับสนุนการลงทุนในทรัพยากรมนุษย์เชิงรุก พร้อมเร่งสร้างเครือข่ายกับมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ ขับเคลื่อนงานวิจัยด้านบริหารทรัพยากรน้ำ ช่วงแรกเน้นงานวิจัยในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ก่อนขยายผลงานวิจัยเพื่อรองรับแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปี

ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) กล่าวว่า ภายใต้เสาหลักในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศ ด้านที่ 4 ซึ่งเป็นเสาหลักด้านวิจัยและนวัตกรรม สทนช. ให้ความสำคัญกับการพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีผ่านกระบวนงานวิจัย เพื่อเพิ่มความมีประสิทธิภาพในการบริหารทรัพยากรน้ำของประเทศ ดังนั้น สทนช. จึงได้ร่วมกับ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย หรือ สกว. จัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือร่วมกัน (MOU) ดังกล่าว ไปแล้วเมื่อปีที่ผ่านมา (21 มีนาคม 2561) กำหนดกรอบเวลาดำเนินการ 3 ปี โดยทั้ง 2 หน่วยงานต่างเล็งเห็นถึงความสำคัญของการขับเคลื่อนผลงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย เชิงสาธารณะ เชิงชุมชน และเชิงวิชาการ รวมถึงสนับสนุนการเผยแพร่ผลงานวิจัยต่อภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นภาคส่วนงานนโยบาย หน่วยงานปฏิบัติ ภาคเอกชนและสาธารณชนทั่วไป นอกจากนี้ ทั้งสองหน่วยงานยังมีแผนงานในอนาคต เพื่อร่วมกันพัฒนาขีดความสามารถของบุคลากรด้านการบริหารทรัพยากรน้ำ รวมถึงการสร้างเครือข่ายความร่วมมือทั้งในประเทศและระดับสากลอีกด้วย

รศ.ดร.ชนาธิป ผาริโน ผู้อำนวยการฝ่ายสวัสดิภาพสาธารณะ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) เปิดเผยว่า ความร่วมมือดังกล่าวดำเนินการภายใต้แผนงานยุทธศาสตร์เป้าหมายด้านสังคม (แผนงานบริหารจัดการน้ำ) โดยมีพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) เป็นพื้นที่วิจัยในช่วงแรก รศ.ดร.สุจริต คูณธนวงศ์ จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นประธานแผนงานและ สกว. ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานสนับสนุนการขับเคลื่อนงานวิจัยภายใต้ 3 โครงการสำคัญ ได้แก่ 1.โครงการ “การศึกษาสมดุลน้ำและมาตรการลดการใช้น้ำเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนในระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก” โดยทีมวิจัยจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 2.โครงการ “การพัฒนาระบบบริหารจัดการน้ำเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก”

โดยทีมวิจัยจากสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และ 3.โครงการ “ศึกษาศักยภาพในการเป็นแหล่งน้ำต้นทุนของพื้นที่จังหวัดชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา จันทบุรี และสระแก้ว เพื่อการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออกอย่างยั่งยืนและแนวทางการบริหารจัดการเชื่อมโยงน้ำเพื่อการพัฒนาพื้นที่แบบมีส่วนร่วม” โดยทีมวิจัยจากวิทยาลัยนานาชาติ มหาวิทยาลัยศิลปากร ซึ่งในระหว่างนี้ สกว. ได้จัดให้มีการแลกเปลี่ยนแนวคิดและหารือแนวทางการศึกษาที่เหมาะสมระหว่างทีมวิจัย ผู้ทรงคุณวุฒิด้านน้ำ และ สทนช. ในฐานะหน่วยงานกำกับขับเคลื่อนเป็นระยะ เพื่อให้ผลที่ได้รับจากงานวิจัยตอบโจทย์ความต้องการของผู้ใช้งานอย่างแท้จริง

เลขาธิการ สทนช. กล่าวเพิ่มเติมว่า ที่ผ่านมางานวิจัยด้านน้ำในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออกกระจายอยู่ในหลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทำให้ สทนช. และ สกว. มีความพยายามที่จะบูรณาการงานวิจัย กำหนดทิศทางการดำเนินงานเพื่อให้มีเป้าหมายไปในทางเดียวกัน มีกระบวนการ ขั้นตอน และเป้าหมายที่ชัดเจนสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติและนโยบายการพัฒนาประเทศ ซึ่งในขณะนี้เอง สทนช. ได้มีการศึกษาเพื่อจัดทำแผนหลักการพัฒนาและจัดการทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก เพื่อเตรียมความพร้อมด้านแหล่งน้ำ รองรับโครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออกและพื้นที่เศรษฐกิจภาคตะวันออก เน้นความสมดุลของการจัดสรรน้ำภาคการเกษตรและระบบนิเวศ นอกจากนี้ มีการศึกษาประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Environmental Assessment: SEA) โครงการพัฒนาน้ำต้นทุนลุ่มน้ำปราจีนบุรี-บางปะกง เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำทั้งที่เป็นสิ่งก่อสร้างและไม่ใช่สิ่งก่อสร้างที่เหมาะสมภายใต้ขีดจำกัดของทรัพยากรในระดับลุ่มน้ำด้วย โดยผลการศึกษาจะแล้วเสร็จในปี 2562 นี้ ทั้งนี้ เชื่อว่าภายหลังจากความร่วมมือในครั้งนี้จะทำให้เกิดการบูรณาการร่วมกันระหว่างหน่วยงานนโยบายด้านน้ำและด้านวิจัยในการพัฒนาองค์ความรู้แบบองค์รวม เสริมทุนมนุษย์ให้มีความแข็งแกร่ง สามารถต่อยอดจากแผนที่นำทางเพื่อขับเคลื่อนไปสู่การปฏิบัติอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลต่อไป