ทาง 5 แพร่งร่างรัฐธรรมนูญฉบับที่ 21 ตั้ง “บอร์ด รธน.” กวาด 250 ส.ว. พ้นสภา

รัฐธรรมนูญปี 2560 ฉบับที่ 20กลายเป็นชนวนความขัดแย้ง-เชื้อไฟการชุมนุมของนักเรียน นิสิตและนักศึกษา จาก “ม็อบมุ้งมิ้ง” ยกระดับ-จุดติดเป็นแนวร่วม “ประชาชนปลดแอก” เผด็จการ 3 ป.

การถอดสลักระเบิดเวลา 3 ข้อเรียกร้อง ได้แก่ 1.การหยุดคุกคามประชาชน 2.การร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และ 3.การยุบสภา ที่มี “รัฐธรรมนูญฉบับที่ 21” เป็น “ประตูทางออก” กำลังถูกพูดถึงอย่างกว้างขวาง ทุกชนชั้น-ทุกแห่งหน

นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี มือกฎหมายของรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ “ฟันธง” กลางห้องประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ดึงฟืนออกจากกองไฟด้วยการแก้ไขรัฐธรรมนูญ “รายมาตรา” ร่นเวลาการตั้งสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (ส.ส.ร.)

แนวทางการแก้ไขรัฐธรรมนูญเป็นรายมาตราของรัฐบาล คือ การตั้ง “คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ” ขึ้นมา 1 ชุดเพื่อแก้รัฐธรรมนูญบางมาตราที่มีปัญหา โดยนำข้อมูล-ความเห็นของพรรคฝ่ายค้านและพรรคร่วมรัฐบาล รวมถึงข้อเรียกร้องของกลุ่มนักศึกษามาประกอบการพิจารณาแก้ไข

สอดรับกับ “ไพบูลย์โมเดล” ไพบูลย์ นิติตะวัน รองหัวหน้าพรรค-มือกฎหมายพลังประชารัฐ ด้วยการแก้ไขรัฐธรรมนูญเป็น “รายมาตรา” โดยใช้ “ช่องทาง” มาตรา 256

และเพื่อหลีกเลี่ยงการทำประชามติ 4 ครั้ง 12,000 ล้านบาท ภายใต้เงื่อน “ไม่แตะ” มาตรา 256 (8) ได้แก่ หมวด 1 บททั่วไป หมวด 2 พระมหากษัตริย์ และหมวด 15 การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ หรือเรื่องที่เกี่ยวกับณสมบัติ-ลักษณะต้องห้ามของผู้ดำรงตำแหน่งตามรัฐธรรมนูญ หรือเรื่องที่เกี่ยวกับหน้าที่-อำนาจของศาล หรือองค์กรอิสระ

รวมถึงไม่แตะ “บทเฉพาะกาล” แม้จะเป็นมาตราที่ไม่ต้องผ่านการทำประชามติ แต่เชื่อว่าสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ที่มาตามบทเฉพาะกาล จะไม่เห็นชอบญัตติแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญในส่วนบทเฉพาะกาลนั้น

โมเดลของ “ไพบูลย์” คาดว่าจะ “ซื้อเวลา” การแก้ไขรัฐธรรมนูญออกไปได้อีก 1-2 ปี หรือสิ้นสุดกลางปี 2564-จบต้นปี 2565 หรือปลายรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ 2

ขณะที่โมเดลของ “พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค” ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) วิสามัญศึกษาหลักเกณฑ์ แนวทางการแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับปี”60 ตามรายงานของกมธ.วิสามัญฯที่จะเข้าสภาในวันที่ 31 สิงหาคม ก่อนนำเสนอรัฐบาลมี 2 แนวทาง

แนวทางที่ 1 แก้ไขรัฐธรรมนูญเป็นรายมาตรา โดยการแก้ไขมาตรา 256 เพื่อลดดีกรีความยาก-ความเข้มข้นในการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ เช่น การใช้เสียงของ ส.ว. 84 เสียง และแนวทางที่ 2 การตั้ง ส.ส.ร.

“เรื่องที่แทรกขึ้นมาเล่น ๆ จนกลายเป็นเรื่องจริงขึ้นมา คือ การตั้ง ส.ส.ร. เพราะ กมธ.ศึกษากันมามีเกือบทุกหมวดเลยนะที่ต้องปรับปรุง เขาก็เลยบอกว่า ถ้าอย่างนั้นร่างกันใหม่ทั้งฉบับเลยดีไหม ตั้ง ส.ส.ร.ขึ้นมาจะได้ร่างขึ้นมาทั้งฉบับ”

“ไม่ต้องแก้มาตรา 256 ก็แก้รัฐธรรมนูญได้ เพียงแต่กระบวนการ ขั้นตอนมันเยอะ มันยุ่ง มันยาก เขาก็เลยคิดว่าจะแก้ให้มันง่ายขึ้นเท่านั้นเอง ไม่ได้หมายความว่าถ้าไม่แก้มาตรา 256 จะแก้ไขรัฐธรรมนูญไม่ได้”

“ประเด็นที่พูดกัน คือ ปรับปรุงถ้อยคำ ปรับปรุงเงื่อนไขให้มันคลายลงมาหน่อยได้ไหม ถ้าปรับปรุงเงื่อนไขตรงนี้มาได้มันก็จะสามารถทำให้แก้ไขรัฐธรรมนูญได้ง่ายขึ้น แต่ไม่ได้แปลว่า ถ้าไม่แก้มาตรา 256 จะแก้รัฐธรรมนูญไม่ได้เลย”

ส่วนฟากฝั่งที่ต้องการ “ปิดเกม” การแก้ไขรัฐธรรมนูญ นายปิยบุตร แสงกนกกุล แกนนำคณะก้าวหน้า เสนอ 1 ใน 3 ทางออก คือ แก้ไขรัฐธรรมนูญ ดังนี้

1.ยกเลิกมาตรา 279 บทบัญญัติที่รับรองความชอบด้วยรัฐธรรมนูญกับคณะรัฐประหาร (คสช.) 2.ยกเลิกมาตรา 269-272 ซึ่งเป็นที่มา-อำนาจและหน้าที่ของ ส.ว. 250 คน ตามบทเฉพาะกาล

และ 3.การแก้รัฐธรรมนูญมาตรา 256 เพื่อเปิดทางให้ทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ด้วยการตั้ง ส.ส.ร.ที่มาจากการเลือกตั้ง

“จากนั้นก็ดำเนินการยุบสภาเพื่อเลือกตั้งขึ้นมาใหม่ เราจะได้บ้านเมืองที่กลับสู่ปกติ ได้บ้านเมืองที่การสืบทอดอำนาจค่อย ๆ ถอยออกไป”

“เราจะได้กติกาใหม่ที่ได้จากฉันทามติร่วมกันของคนทุก ๆ คน นี่เป็นหนทางออกเดียวที่เหลืออยู่ในปัจจุบัน สามารถทำได้ทันที ก่อนที่จะลุกลามบานปลายมากกว่านี้”

ส่วนโมเดลของกลุ่ม “ประชาชนปลดแอก” ภายใต้สูตร 3-2-1 หรือ 3 ข้อเรียกร้อง 2 จุดยืน ไม่รัฐประหาร-ไม่เอารัฐบาลแห่งชาติ และ 1 ความฝันอันเหลือเชื่อ ให้มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ โดย ส.ส.ร.ที่ประชาชนมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน

จากนั้นให้ “ยุบสภา” เพื่อเลือกตั้งใหม่ ภายใต้กติกาใหม่ ภายใต้ “เส้นตาย” ต้องให้มีความคืบหน้าภายในเดือนกันยายน โดยเฉพาะความชัดเจนในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

เป็น 5 โมเดลการรื้อ มรดก คสช.-ร่างรัฐธรรมนูญฉบับที่ 21