หมอธีระวัฒน์ ระบุมีงานวิจัยระบุว่า สามารถพบไวรัสในน้ำลายได้ แม้ยังไม่มีอาการที่ผิว การตรวจ ผื่นตุ่มที่ผิวหนังอาจจะมีไวรัส มากกว่า 1 อย่าง
วันที่ 4 สิงหาคม 2565 ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา หัวหน้าศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ โพสต์เฟซบุ๊กกล่าวถึงการ เก็บตัวอย่างเพื่อตรวจหาเชื้อฝีดาษลิง ด้วยการแยงจมูก เก็บน้ำลาย
ศ.นพ.ธีระวัฒน์ กล่าวว่า เริ่มมีคนเสนอว่า นอกจากตรวจ monkeypox ที่ ผื่นตุ่มแผลที่ผิวหนัง อาจควรจะตรวจ ได้เพิ่มจากที่อื่น ๆ โดยที่การแพร่เชื้อจะออกมาทางน้ำลายได้
ดังนั้นเก็บน้ำลาย แยงจมูกแบบโควิดเลย (Lao-Tzu Allan-Blitz, MD; Jeffrey D. Klausner, MD, MPH
UCLA)
ทั้งนี้ไวรัส สามารถแพร่ทางน้ำลายได้ ขณะที่ผิวหนังยังไม่ปรากฏ ถ้าเริ่มมีอาการไม่สบาย
นอกจากนั้น คณะทำงานในอังกฤษ รายงาน ในวารสาร แลนเซ็ท 2022 รายงานผู้ป่วย 7 ราย ในปี 2018/2019/2021 ที่ไวรัส ออกมาตั้งแต่ต้น ทางน้ำลาย เมื่อทำการตรวจเป็นระยะตั้งแต่เข้า รพ. และการแพร่ทางน้ำลาย ในบางรายปะทุขึ้นมาใหม่หลังจากสงบไปแล้ว อาการสบายดี และผื่นหายไปแล้ว (ในเลือด ปัสสวะ พบ DNA ได้เช่นกัน แต่ จะพบในน้ำลายคงที่กว่า)
Technical report ฉบับที่ 4 ของ UK health security agency ได้แนะนำการแยงจมูก เก็บน้ำลายเช่นกัน เมื่อรับตัวเข้ารักษาแล้ว
(การตรวจ ผื่นตุ่มที่ผิวหนังอาจจะมีไวรัส มากกว่า 1 อย่าง เช่น ตุ่มนี้ เป็น ฝีดาษลิง อีกตุ่มเป็น สุกใส หรือ เริม ขูด ผิดตุ่ม อาจไม่เจอ)
หมายเหตุ: ตรวจน้ำลาย ส่งสด ๆ ส่วน ที่แยงจมูกและลำคอส่งใน VTM หรือ UTM แล้วทำ PCR ต่อ