เลือกตั้งนอกราชอาณาจักร 2569 เปิดให้ลงทะเบียนวันที่ 20 ธันวาคม 2568-5 มกราคม 2569 ผู้มีสิทธิต้องมีคุณสมบัติอย่างไร และมีขั้นตอนการลงทะเบียนเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรอย่างไร
ตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำหนดวันเลือกตั้งครั้งใหม่ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 และกำหนดวันเลือกตั้งล่วงหน้า วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 สำหรับผู้ที่อยู่นอกเขตเลือกตั้งและผู้ที่อยู่ในเขตเลือกตั้ง แต่ไม่สะดวกไปเลือกตั้งในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569
ขณะที่การลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า กกต.กำหนดไว้ว่า จะเปิดให้ลงทะเบียนวันที่ 20 ธันวาคม 2568-5 มกราคม 2569 ทั้งการเลือกตั้งล่วงหน้า ในเขต-นอกเขต และการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร
“ประชาชาติธุรกิจ” รวบรวมข้อมูลสำหรับผู้ที่สามารถใช้สิทธิเลือกตั้ง และวิธีการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร
ผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้ง จะต้องมีคุณสมบัติอย่างไร ?
- อายุไม่ต่ำกว่า 18 ปี ในวันเลือกตั้ง
- มีสัญชาติไทย
- หาก เคย แปลงสัญชาติ ต้องได้สัญชาติไทยมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี
- มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้ง เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 90 วัน นับถึงวันเลือกตั้ง
- ไม่ เป็นภิกษุ สามเณร นักพรต หรือนักบวช
- ไม่ อยู่ในระหว่างถูกเพิกถอนสิทธิการเลือกตั้ง
- ไม่ ถูกต้องคุมขังโดยหมายของศาล หรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย
- ไม่ เป็นผู้วิกลจริตหรือฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ
ช่องทางลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 มีกี่ช่องทาง ?
การลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 สามารถทำได้ผ่าน 3 ช่องทางหลัก ดังนี้
การยื่นคำขอต่อนายทะเบียนอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่น หรือยื่นคำขอต่อเอกอัครราชทูตหรือผู้ที่เอกอัครราชทูตมอบหมาย ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคม 2568 ถึงวันที่ 5 มกราคม 2569 ในวันและเวลาราชการ (สำหรับการออกเสียงคะแนนก่อนวันเลือกตั้ง สำหรับผู้ที่ยื่นเอกสารลงทะเบียน ในเขตเลือกตั้ง และนอกราชอาณาจักร)
การยื่นคำขอทางไปรษณีย์ ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคม 2568 ถึงวันที่ 5 มกราคม 2569 โดยถือวันประทับตราไปรษณีย์เป็นสำคัญ (สำหรับการออกเสียงลงคะแนนก่อนวันเลือกตั้ง สำหรับผู้ที่ยื่นเอกสารลงทะเบียน ในเขตเลือกตั้ง นอกเขตเลือกตั้ง และนอกราชอาณาจักร)
การยื่นคำขอทางอินเทอร์เน็ต ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคม 2568 ถึงวันที่ 5 มกราคม 2569 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ปิดระบบวันที่ 5 มกราคม 2569 เวลา 24.00 น. ตามเวลาประเทศไทย (สำหรับการออกเสียงคะแนนก่อนวันเลือกตั้ง สำหรับผู้ที่ยื่นเอกสารลงทะเบียน นอกเขตเลือกตั้ง และนอกอาณาจักร)
การเลือกตั้งล่วงหน้า นอกราชอาณาจักร คืออะไร ?
การเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 นอกราชอาณาจักร คือการอำนวยความสะดวกให้แก่คนไทยที่พำนักอยู่นอกราชอาณาจักร หรือผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้งที่จะเดินทางออกจากราชอาณาจักร ได้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้ง สส.ได้
โดยให้ลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร 30 วัน ก่อนวันเลือกตั้ง ทั้งนี้สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่เป็นผู้จัดการเลือกตั้ง ให้คนไทยสามารถใช้สิทธิเลือกตั้งในประเทศไทยสามารถไปใช้สิทธินอกราชอาณาจักรได้ตามสถานที่และวิธีการ ที่สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่กำหนด
การลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า นอกราชอาณาจักร มีขั้นตอนอย่างไร ?
การลงทะเบียนนอกราชอาณาจักร แบ่งเป็น 2 กรณี ดังนี้
1.ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่อยู่ต่างประเทศหรือนอกราชอาณาจักร
2.ผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้งที่จะเดินทางไปต่างประเทศและไม่สามารถใช้สิทธิเลือกตั้งในประเทศไทยในวันอาทิตย์ ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ได้
โดยยื่นแบบคำร้องขอใช้สิทธิเลือกตั้ง พร้อมเอกสารแสดงตน เพื่อลงทะเบียนขอใช้สิทธิ 30 วัน ก่อนวันเลือกตั้ง ในวันและเวลาราชการ ณ สถานเอกอัครราชทูตแห่งเขตที่ตนมีถิ่นที่อยู่
โดยเอกสารที่ต้องใช้มีดังนี้
- หนังสือเดินทาง
- บัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรที่มีรูปถ่าย ซึ่งทางราชการออกให้ และมีเลขประจำตัวประชาชน
- แบบ ส.ส.1/7 (นร)
สำหรับ กรณีอาศัยอยู่ต่างประเทศ สามารถยื่นคำร้องขอใช้สิทธิเลือกตั้งได้ 3 ช่องทาง ดังนี้
- ยื่นด้วยตนเอง หรือมอบหมายผู้อื่นยื่นแทน
- ยื่นทางไปรษณีย์ ส่งไปยังสถานเอกอัครราชทูต
- ยื่นคำขอทางอินเทอร์เน็ต
สำหรับ กรณีที่จะเดินทางไปต่างประเทศในช่วงวันเลือกตั้งทั่วไป สามารถยื่นคำร้องขอใช้สิทธิเลือกตั้งได้ 3 ช่องทาง ดังนี้
- ยื่นเอกสารที่สำนักทะเบียนอำเภอ หรือสำนักทะเบียนท้องถิ่น
- ยื่นทางไปรษณีย์ ส่งไปยังสถานเอกอัครราชทูต
- ยื่นคำขอทางอินเทอร์เน็ต
กรณีลงทะเบียนผ่านทางอินเทอร์เน็ต ไม่ต้องส่งเอกสาร แต่ต้องใช้ข้อมูลในบัตรประจำตัวประชาชนในการกรอกรายละเอียด
ทั้งนี้ การลงคะแนนเลือกตั้งต่างประเทศ จะมี 3 วิธี ดังนี้
- การลงคะแนน ณ หน่วยเลือกตั้ง
- การลงคะแนนทางไปรษณีย์
- การลงคะแนนด้วยวิธีอื่น เช่น การจัดหน่วยเลือกตั้งเคลื่อนที่ (Mobile Unit)
การลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า นอกราชอาณาจักร ผ่านทางออนไลน์ มีขั้นตอนอย่างไร
สำหรับผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า สามารถลงทะเบียนออนไลน์ได้ 2 ช่องทางหลัก คือ ทางเว็บไซต์ หรือทางแอปพลิเคชั่น ผ่าน Smart Vote (IOS, Android) และแอป ThaID (IOS, Android) สามารถลงทะเบียนได้ตลอด 24 ชั่วโมง ตามวันที่ กกต.กำหนด และไม่ต้องนำส่งเอกสารและหลักฐานประกอบการลงทะเทียน
โดยสามารถลงทะเบียนได้ที่เว็บไซต์ดังต่อไปนี้ https://stat.bora.dopa.go.th/Election/popout/ หรือลงทะเบียนผ่านระบบ BORA Web Portal ของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ที่เว็บไซต์ : https://thportal.bora.dopa.go.th/ และยืนยันตัวตนได้ที่แอปพลิเคชั่น ThaID
ลงทะเบียน ผ่านแอป Smart Vote มีขั้นตอนอย่างไร ?
นอกจากนี้ กกต.ยังมีการเปิดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงทะเบียนล่วงหน้า ผ่านแอป Smart Vote ตลอด 24 ชั่วโมง ทั้งการใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขต และการใช้สิทธินอกราชอาณาจักร และไม่ต้องนำส่งเอกสาร และหลักฐานประกอบการลงทะเบียน โดยมีขั้นตอนดังนี้
การลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้านอกราชอาณาจักร
- เลือกเมนู “นอกราชอาณาจักร” > “ลงทะเบียนออนไลน์” > “ระบบลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร”
- เข้าสู่ระบบ > กรอกข้อมูลต่าง ๆ ให้ถูกต้อง จากนั้นกดตรวจสอบข้อมูล
- เข้าสู่หน้าลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ระบบจะแสดงข้อมูลของผู้ลงทะเบียน ระบุข้อมูลการลงทะเบียนข้อใช้สิทธิเลือกตั้งให้เรียบร้อย
- กดที่ปุ่ม “ตกลง” ระบบจะแสดงหน้าต่างการยืนยันการบันทึกข้อมูล > กด “ใช่” เพื่อยืนยันการบันทึกข้อมูลและจะเข้าสู่หน้าพิมพ์เอกสาร หรือ กด “ไม่” เพื่อปิดหน้าต่างการยืนยัน
- เข้าสู่หน้าพิมพ์เอกสาร สามารถกดปุ่ม “พิมพ์เอกสาร” เพื่อพิมพ์เอกสาร PDF คำขอลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้ง/ขอเปลี่ยนแปลงการใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรและขอกลับมาใช้สิทธิเลือกตั้งในประเทศไทย
ตรวจสอบการลงทะเบียน เลือกตั้งล่วงหน้า 2569 อย่างไร ?
สำหรับการตรวจสอบการลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 สามารถเข้าตรวจสอบได้ที่เว็บไซต์
https://stat.bora.dopa.go.th/Election/enqelection
โดยกรอกเลขบัตรประจำตัวประชาชน > กด ตรวจสอบ ระบบจะแสดงทั้งจังหวัดและเขตที่มีสิทธิเลือกตั้งในปัจจุบัน พร้อมทั้งแสดงจังหวัด เขต และสถานที่สำหรับนำไปใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า
นอกจากนี้ ยังสามารถเข้าเมนูการเลือกตั้ง ของสำนักบริหารการทะเบียน ซึ่งรวมเมนูเกี่ยวกับการเลือกตั้ง สส. และการเลือกตั้งท้องถิ่น โดยสามารถเข้าใช้งานได้ที่เว็บไซต์ https://boraservices.bora.dopa.go.th/election/enqelection
เลือกตั้งล่วงหน้า กาบัตรเลือกตั้งวันไหน ?
สำหรับการใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 จะมีขึ้นในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 ตั้งแต่เวลา 08.00-17.00 น. ตามหน่วยเลือกตั้งที่ระบุไว้
ทั้งนี้ กรณีการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร สามารถติดตามรายละเอียดการลงคะแนน ณ ที่เลือกตั้ง ได้จากสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ ประเทศนั้น ๆ
ลงทะเบียนประชามตินอกเขต รอประกาศราชกิจจาฯ
อย่างไรก็ดี การเลือกตั้งในครั้งนี้ สิ่งที่ผู้คนจับตาเพิ่ม คือ การออกเสียงประชามติเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ ซึ่งการลงทะเบียนเลือกตั้งล่วงหน้า 2569 จะยังไม่รวมการลงทะเบียนออกเสียงประชามตินอกเขต โดยพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) การออกเสียงประชามติ กำหนดไว้ว่าการออกเสียงประชามติให้กระทำได้ในวันเดียวกันทั่วประเทศ ไม่มีกระบวนการการออกเสียงประชามติล่วงหน้า
มติชน รายงานอ้างอิง แหล่งข่าวจาก กกต.เปิดเผยว่า หากนายกรัฐมนตรีประกาศให้มีการออกเสียงประชามติเป็นวันเดียวกับการเลือกตั้ง สส. ผู้มีสิทธิออกเสียงจะต้องออกไปใช้สิทธิในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569
แต่สำหรับผู้มีสิทธิที่ไม่สะดวกกลับไปใช้สิทธิตามภูมิลำเนาที่มีสิทธิตามทะเบียนบ้าน ทาง กกต.ได้เตรียมอำนวยความสะดวก โดยจะเปิดให้ลงทะเบียนเพื่อขอใช้สิทธิออกเสียงประชามตินอกเขตได้ ณ หน่วยออกเสียงกลางที่สะดวกได้ ซึ่งขณะนี้ได้ยกร่างระเบียบที่เกี่ยวข้องเพื่อออกมารองรับแล้ว อยู่ระหว่างรอประกาศราชกิจจานุเบกษา
ดังนั้น คาดว่าระยะเวลาเปิดระบบให้ลงทะเบียนขอใช้สิทธิออกเสียงนอกเขต อาจจะใกล้เคียงหรือคาบเกี่ยวกับการลงทะเบียนขอใช้สิทธินอกเขตและนอกราชอาณาจักรของการเลือกตั้ง สส. ทั้งนี้ ขอย้ำว่าการออกเสียงประชามตินอกเขตจะต้องไปใช้สิทธิออกเสียงในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ณ หน่วยออกเสียงกลางที่ได้ลงทะเบียนไว้เท่านั้น
“สมมุตินาย ก. ปัจจุบันอาศัยอยู่ กทม. แต่มีชื่อเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามทะเบียนบ้านอยู่ที่ จ.เชียงใหม่ วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งเป็นวันเลือกตั้ง สส.และวันออกเสียงประชามติ ไม่สะดวกเดินทางกลับไปใช้สิทธิที่ จ.เชียงใหม่ แต่มีความประสงค์จะใช้สิทธิทั้งเลือกตั้ง สส.และออกเสียงประชามติ ก็สามารถลงทะเบียนขอใช้สิทธินอกเขตได้ แต่ต้องลงทะเบียนแยกครั้งกัน ไม่สามารถลงทะเบียนรวมกันได้ โดยการเลือกตั้งล่วงหน้า สส.ต้องมาใช้สิทธิ วันที่ 1 กุมภาพันธ์
ส่วนออกเสียงประชามตินอกเขต ต้องไปใช้สิทธิวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ส่วนการออกเสียงประชามตินอกราชอาณาจักร ก็จะมีเปิดให้ลงทะเบียนเช่นกัน ซึ่งการออกเสียงประชามตินอกราชอาณาจักร กระบวนการนับคะแนนจะดำเนินการที่สถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลใหญ่ที่ต่างประเทศ จะไม่มีการส่งบัตรกลับมานับคะแนนที่ประเทศไทย แตกต่างจากการเลือกตั้ง สส.”
วันเดียวกัน สำนักงาน กกต.ออกเอกสารประชาสัมพันธ์ ระเบียบ กกต.ว่าด้วยการออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้ง สส.เป็นการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2568 โดยที่พระราชบัญญัติว่าด้วยการออกเสียงประชามติ พ.ศ. 2564 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้กำหนดกรณีให้นายกรัฐมนตรีหารือร่วมกับ กกต.กำหนดวันให้มีการออกเสียงประชามติ
ทั้งนี้ หากพิจารณาเห็นว่า การเลือกตั้ง สส.เป็นการเลือกตั้งทั่วไป อยู่ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน อาจกำหนดให้มีการออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้ง สส.เป็นการเลือกตั้งทั่วไปก็ได้ จึงสมควรให้มีระเบียบ กกต.ว่าด้วยการออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้ง สส.เป็นการเลือกตั้งทั่วไป ทั้งนี้ ระเบียบดังกล่าวอยู่ระหว่างประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ไม่ไปเลือกตั้ง จะเกิดไรขึ้น ?
หากไม่ไปเลือกตั้ง จะถูกตัดสิทธิดังนี้
- ไม่มีสิทธิร่วมลงชื่อ ยื่นคำร้องขอคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
- ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หรือสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือสมัครรับเลือกเป็นสมาชิกวุฒิสภา
- ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกเป็นกำนันและผู้ใหญ่บ้านตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่
รวมถึง จะถูกถือเป็นผู้ขาดคุณสมบัติ ดังนี้
- ตำแหน่งข้าราชการการเมือง ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการการเมืองและข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการรัฐสภา
- ตำแหน่งรองผู้บริหารท้องถิ่น
- นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด (นายก อบจ.)
- เลขานุการผู้บริหารท้องถิ่น
- ผู้ช่วยเลขานุการผู้บริหารท้องถิ่น
- ประธานที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น
- ที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น
- คณะที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่นตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
- ทุกตำแหน่ง ที่ผ่านการลงคะแนนเลือกตั้ง
โดยการจํากัดสิทธิดังกล่าว กําหนดเวลาครั้งละ 2 ปีนับแต่วันเลือกตั้ง ครั้งที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง และหากในการเลือกตั้งครั้งต่อไปไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งอีก ให้เริ่มนับเวลาการจํากัดสิทธิ 2 ปีใหม่
หากไม่ได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ทั้งวันเลือกตั้งล่วงหน้า (1 ก.พ. 2569) และวันเลือกตั้งจริง (8 ก.พ. 2569) แล้วมีเหตุผลอันสมควรดังต่อไปนี้
- ผู้มีธุรกิจจําเป็นเร่งด่วนต้องเดินทางไปพื้นที่ห่างไกล
- ผู้ป่วยและไม่สามารถเดินทางไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้
- ผู้พิการหรือผู้สูงอายุและไม่สามารถเดินทางไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้
- ผู้เดินทางออกนอกราชอาณาจักร
- ผู้มีถิ่นที่อยู่ห่างไกลจากที่เลือกตั้งเกินกว่า 100 กิโลเมตร
- ผู้ประสบเหตุสุดวิสัย เช่น อุทกภัย วาตภัย ฯลฯ
สามารถแจ้งเหตุที่ไม่สามารถใช้สิทธิได้ ในวันที่ 1-7 กุมภาพันธ์ 2569 และ 9-15 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งเป็นช่วง 7 วัน ก่อนและหลังวันลงคะแนนเลือกตั้งเป็นการทั่วไป (8 ก.พ. 2569)
ข้อมูลจาก คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)