สินค้าชุมชน ตัวแทนน้ำใจในสังคมไทยที่ปั๊มบางจาก

ขึ้นชื่อว่า ‘ของแถม’ หรือ ‘ของสมนาคุณ’ จากการซื้อสินค้าและบริการ ย่อมสร้างความสุขใจ เล็ก ๆ น้อย ๆ แก่ผู้บริโภคแทบจะทุกคน และหากสิ่งที่ได้มานั้นมีเรื่องราวดี ๆ ซ่อนอยู่ด้วย ยิ่งทำให้เห็นคุณค่า และประทับใจกับการได้รับมากขึ้น ตรงกับความรู้สึกของลูกค้าบางจากท่านหนึ่งที่ผูกพันอยู่กับสถานีบริการน้ำมันบางจากตลอดมานับยี่สิบปี

ศุภชาติ ปิยะมาดา (แจ๊ค) เจ้าของธุรกิจส่วนตัว กล่าวแนะนำตัวเองในประโยคแรกว่า “ผมเข้าบางจาก จนพนักงานที่ปั๊มจำหน้าผมได้หมดแล้วครับ” พร้อมกับหัวเราะอารมณ์ดี “ผมสมัครบัตรสมาชิกตั้งแต่ยุคแรก ๆ เลยด้วยนะครับ” เมื่อถามว่าทำไมต้องเป็นบางจาก เขาบอกว่าชื่นชอบในแบรนด์บางจาก ที่เป็นบริษัทน้ำมันของคนไทย ชื่อบางจาก ที่มีความเป็นไทย รู้สึกเข้าถึงง่าย “สำหรับผม การเข้าปั๊มบางจาก หลัก ๆ ก็คือเพื่อเติมน้ำมัน ที่ใกล้บ้านก็มีปั๊มเติมเอง ผมชอบอะไรแบบนี้ ไม่ได้ซีเรียสว่าจะต้องมีคนมาบริการอะไรมาก”

‘สัปปะรดกวน’ ห่อเล็ก ๆ แม้จะเป็นเพียงของแถม แต่สร้างความประทับใจให้คุณแจ๊คจำได้จนถึงทุกวันนี้

“จำได้ว่าครั้งแรกที่เติมน้ำมันบางจากแล้วได้รับของแถมเป็นสินค้าชุมชน หรือสินค้าเกษตร เช่น ข้าวสาร มะนาว ไข่ไก่ ในสมัยนั้น ก็รู้สึกแปลกใจและคิดว่าแปลกดี มีอะไรแบบนี้ด้วยเหรอ เพราะไม่เคยได้รับของแถมแนวนี้จากปั๊มอื่น แต่ตอนนั้นก็ไม่ได้สนใจมาก และไม่เคยถามหาที่มาที่ไป ได้มาก็เก็บไว้ในรถ เวลาหิวก็หยิบมากิน เอ้อ อร่อย! ขนมบางอย่างอร่อยจนอยากหาซื้อมาเก็บไว้กิน แต่ไม่รู้จะซื้อที่ไหน เสียดายมาก ชอบมากเวลาได้ขนมกินเล่นเพราะส่วนใหญ่ทำออกมาได้อร่อยจริง ตอนนั้นจะเป็นความรู้สึก “สนุก ชอบ อร่อย”

คุณแจ๊ค กับ ‘มังคุด’ หนึ่งในสินค้าเกษตรล่าสุดที่บางจากฯ ช่วยเหลือเกษตรกร นำมาแจกลูกค้าที่เติมน้ำมัน

หลังจากที่ได้รับเป็นประจำจนคุ้นเคยว่ามาเติมน้ำมันบางจากแล้วจะได้ของแถมแนว OTOP เขาก็เริ่มรับรู้ในเอกลักษณ์ของบางจากฯ ที่น่าสนใจ มีสินค้าใหม่ ๆ มาแจกเรื่อย ๆ จนเริ่มอยากรู้และหาคำตอบถึงที่มาของสินค้าเหล่านี้ ว่ามาจากการสนับสนุนช่วยเหลือชุมชน ชาวบ้าน หรือเกษตรกรที่ประสบปัญหาเรื่องสินค้าล้นตลาด ได้ช่วยเกษตรกรและส่งเสริมภูมิปัญญาชาวบ้าน “ยิ่งได้รู้ ผมก็ยิ่งรู้สึกดีมาก ๆ อิ่มใจกับแนวคิดนี้ เหมือนตัวเองก็มีส่วนร่วมช่วยเหลือ ภูมิใจในความเป็นไทยที่ช่วยเหลือคนไทยด้วยกัน เลยสนุกกับการได้รับของสมนาคุณมากขึ้น”

[รู้สึก ‘สนุก’ เมื่อได้รับ แต่พอรู้เบื้องหลังของที่มาแต่ละชิ้น ยิ่งรู้สึก ‘มีความสุข’]

ไม่เฉพาะสินค้าชุมชนเท่านั้น คุณแจ๊คยังชื่นชอบของแถมพรีเมี่ยมที่ออกมาเฉพาะกาล เช่น แก้วแรงใจ ช่วงการแข่งขันฟุตบอลยูโร ซึ่งเขาติดตามสะสมจนครบทุกลายด้วย “ของแถมอย่างสินค้าชุมชนที่ปั๊มบางจาก มีความเป็นเอกลักษณ์และมีเรื่องราวดี ๆ อยู่ด้วย ผมอยากให้บางจากมีโครงการส่งเสริมสินค้า OTOP สัญลักษณ์ประจำภาค ผ่านปั๊ม Flagship ให้ชาวบ้านในละแวกนั้นหมุนเวียนกันมาขายของพื้นถิ่น ช่วยโปรโมทสินค้าไทยในประเทศเราที่มีเยอะมาก คงจะดีไม่น้อย ฝากความคิดไว้ด้วยนะครับ”

รอยยิ้มของเกษตรกรกับผลิตภัณฑ์แปรรูปของพวกเขา

23 ปีบนเส้นทางสินค้าชุมชน

บางจากฯ ได้ช่วยสร้างช่องทางการตลาดให้กับผลิตภัณฑ์ชุมชน และร่วมช่วยเหลือ บรรเทาความเดือดร้อนแก่กลุ่มเกษตรกรและชุมชนในภาวะสินค้าราคาตกต่ำและล้นตลาดเริ่มต้นมาตั้งแต่ปี 2541 โดยคัดสรรผลิตภัณฑ์ ผลผลิตจากเกษตรกร และผลิตภัณฑ์แปรรูปที่ผลิตโดยกลุ่มชุมชนเพื่อนำมาเป็นของสมนาคุณลูกค้า ตามสถานการณ์ของผลผลิต และความเหมาะสม เพื่อส่งเสริมผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาไทย และก่อให้เกิดการสร้างงานสร้างรายได้ให้ชุมชน ช่วยพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนในท้องถิ่น

สินค้าชุมชนทุกชิ้นจะถูกนำมาปรับบรรจุภัณฑ์ ใส่รายละเอียดให้ข้อมูลความรู้ แนะนำสินค้าเพื่อสื่อสารประชาสัมพันธ์สู่ผู้บริโภค เพิ่มการรับรู้ ก่อนที่จะส่งมอบเป็นของสมนาคุณแก่ลูกค้าบางจากที่มาเติมน้ำมันในเขตกรุงเทพมหานคร และปริมณฑล ซึ่งจะจัดประมาณ 1-2 ครั้ง ในแต่ละปี หรือตามความเหมาะสม

สัปปะรดกว่า 460 ตัน จากเกษตรสู่ลูกค้าปั๊มบางจาก

รอยยิ้มลูกค้า ที่มีมากกว่า 23 ปี

โดยสินค้าชิ้นแรกที่บางจากฯ สนับสนุนนำมาเป็นของสมนาคุณให้ลูกค้าบางจากคือ น้ำตาลทรายธรรมชาติเพื่อสุขภาพ ผลิตโดยกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรวัดหลวง จังหวัดราชบุรี จากนั้นก็ตามมาด้วยสินค้าเกษตรอื่น ๆ จากกลุ่มชุมชนทั่วประเทศ ทั้งแบบสด เช่น ข้าวกล้องหอมมะลิ มะนาว ไข่ไก่ กระเทียม และแบบแปรรูป เช่น สับปะรดกวน ท้อฟฟี่มะขาม กล้วยตาก ลูกหยีกวน กล้วยอบเนย ถั่วลิสงคั่วทราย เผือกอิ่มใจ น้ำสตรอเบอร์รี่ ไปจนถึงของใช้ในครัวเรือนอย่าง สบู่สมุนไพรเปลือกมังคุด ยาสีฟันนวัตกรรมจากสมุนไพรไทย เป็นต้น ล่าสุด เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมาได้รับซื้อมังคุดจากภาคใต้ ร่วมบรรเทาภาวะผลผลิตล้นตลาด ท่ามกลางสถานการณ์วิกฤติของโรคโควิด-19 ที่กระทบการส่งออกของสินค้าเกษตรมาแจกลูกค้าที่เติมน้ำมัน และยังมีโครงการสนับสนุนอื่น ๆ ต่อเนื่องตามสถานการณ์

ไม่เพียงแค่ความมีเอกลักษณ์ที่โดดเด่น และการเป็นรายแรกและหนึ่งเดียวที่ริเริ่มนำผลิตภัณฑ์ชุมชนมาเป็นสื่อกลางเชื่อมโยงระหว่างผู้ผลิตในชุมชนมาสู่ผู้บริโภคในสังคมเมืองเท่านั้น แต่สินค้าชุมชนทุกชิ้น ที่บางจากฯ นำมาสมนาคุณให้ลูกค้า ยังเปรียบเสมือนตัวแทนของน้ำใจของคนไทยที่ได้ช่วยเหลือกัน และเต็มไปด้วยความหมาย และมีคุณค่ามากกว่าสิ่งที่เรียกกันว่า “ของแถม” ทั่วไป

ตัวอย่างสินค้าชุมชน ตั้งแต่ยุคแรกที่สร้างปรากฏการ์ณ ‘ของสมนาคุณ’ ในปั๊ม จนถึงปัจจุบันที่บางจากฯ เคียงข้างสังคมไทย