บ้านสุขเจริญโมเดล นำ OTOD – บริการดิจิทัล แก้โจทย์ “ใบตอง” ห่อกาละแมแพง

ดีอี ลงพื้นที่ นครพนม ยกระดับบริการดิจิทัล ผ่าน OTOD แก้โจทย์ด้วย IoT ควบคุมการปลูกกล้วย เก็บรวบรวมใบตองห่อกาละแมในพื้นที่แทนการซื้อจากภายนอก ต้นแบบการใช้บริการดิจิทัลเพื่อผลกระทบเศรษฐกิจฐานราก-เกษตรกร 500 ล้านบาท 

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วิสาหกิจชุมชนแปรรูปสินค้าทางการเกษตรบ้านสุขเจริญ ภายใต้โครงการ 1 ตำบล 1 ดิจิทัล (One Tambon One Digital: OTOD#2) ได้มีการนำระบบไอโอทีและบริการดิจิทัลของภาครัฐมาใช้แก้โจทย์ในระดับท้องถิ่น

ด้วย “กาละแม” เป็นผลิตภัณฑ์โอท็อปขึ้นชื่อของจังหวัดนครพนม เป็นซึ่งสร้างรายได้ในพื้นที่มหาศาล และยิ่งการเติบโตด้านการท่องเที่ยวเมืองรองในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาทำให้กาละแมเป็นที่ต้องการมากขึ้นจน “ใบตอง” ที่ใช้ห่อกาละแมในพื้นที่มีไม่เพียงพอ ต้องนำเข้าจากจังหวัดใกล้เคียงอย่างเช่นจังหวัดเลย จากการสำรวจของมหาวิทยาลัยนครพนม พบว่า มีการนำเข้าใบตองตานีมากกว่า 2-5 แสนบาทในต่อเดือน ซึ่งนับมามีราคาแพงและความบอบช้ำของวัตถุดิบจากการขนส่งที่ไกล

จึงเป็นที่มาให้เกิดการส่งเสริมปลูกกล้วยภายในท้องถิ่น และมีผู้รวบรวมผลผลิตจากรายย่อยเพื่อจัดส่งให้ผู้ผลิตกาละแม

เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2568 ที่ผ่านมา นายพชร อนันตศิลป์ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมการดำเนินโครงการ 1 ตำบล 1 ดิจิทัล (One Tambon One Digital: OTOD#2) ณ วิสาหกิจชุมชนแปรรูปสินค้าทางการเกษตรบ้านสุขเจริญ อ.เมือง จ.นครพนม และศูนย์ดิจิทัลชุมชนวิทยาลัยธาตุพนม อ.ธาตุพนม จ.นครพนม

นายพชร กล่าวว่า กระทรวงดีอีให้ความสำคัญกับการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม ผ่านการสนับสนุนการเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นพื้นฐาน อินเทอร์เน็ต เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ข้อมูลและบริการต่าง ๆ ด้านดิจิทัล รวมทั้งการสร้างความเชื่อมั่นในการใช้งานดิจิทัลของประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ ในทุกพื้นที่ทั่วประเทศ โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัลอย่างปลอดภัยและสร้างสรรค์

ในส่วนของพื้นที่ จ.นครพนม กระทรวงดีอี โดย สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล หรือ ดีป้า ได้ให้การสนับสนุนด้านเกษตรอัจฉริยะผ่านการส่งเสริมการใช้งานระบบบริหารจัดการแปลงเกษตรอัตโนมัติ

ซึ่งประกอบด้วย IoT Smart Farm และโรงเรือนมุ้งกันแมลง ขนาด 6×20 เมตร ในโครงการโรงเพาะหน่อกล้วยบ้านสุขเจริญ ของวิสาหกิจชุมชนแปรรูปสินค้าทางการเกษตรบ้านสุขเจริญ ภายใต้โครงการ 1 ตำบล 1 ดิจิทัล (One Tambon One Digital: OTOD#2) เพื่อยกระดับการปลูกและเพาะหน่อกล้วย แก้ไขปัญหาด้านโรคพืช แมลง และสภาพอากาศที่แปรปรวน เพื่อให้สามารถจำหน่ายผลผลิตได้ตลอดทั้งปี ซึ่งระบบบริหารจัดการแปลงเกษตรอัตโนมัติได้รับการพัฒนาโดย บริษัท น้องหมีใหญ่ โปรดักชั่น จำกัด ผู้ให้บริการดิจิทัล (Digital Provider) ที่ได้รับเครื่องหมาย dSURE และขึ้นทะเบียนบนบัญชีบริการดิจิทัล (Thailand Digital Catalog) จาก ดีป้า

โครงการดังกล่าวทำให้การควบคุมผลผลิตใบตอง และผลพลอยได้อื่นจากกล้วยดีขึ้น ทำให้ขยายไปสู่การรวบรวมและจัดส่งไปยังภาคการผลิตอื่น ๆ ได้มีประสิทธิภาพขึ้น โดยที่รายได้ยังคงหมุนเวียนอยู่ในท้องถิ่น เป็นโมเดลต้นแบบที่เป็นตัวอย่สงสำคัญในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจฐานราก

นอกจากนี้ ดีอี ยังมีโครงการ OTOD#2 เป็นโครงการที่มุ่งกระตุ้นให้เกิดการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในระดับชุมชนอย่างยั่งยืน ภายใต้แนวคิด “ชุมชนคิดเอง เลือกเอง ใช้เองอย่างเข้าใจ” ครอบคลุมตั้งแต่การยกระดับทักษะด้านเทคโนโลยีการเกษตรแก่กลุ่มเกษตรกร ชุมชน และกลุ่มอื่น ๆ ทักษะการบริหารจัดการกระบวนการการผลิตให้มีประสิทธิภาพ ลดต้นทุน เพิ่มรายได้ พร้อมสนับสนุนเทคโนโลยีดิจิทัลที่ผ่านการรับรองมาตรฐานสากลและได้รับเครื่องหมาย dSURE และขึ้นทะเบียนบนบัญชีบริการดิจิทัล โดยโครงการมีการประมาณการผลกระทบทางเศรษฐกิจไว้ที่ 500 ล้านบาท จากการส่งเสริมและพัฒนาทักษะด้านต่างๆให้ เกษตรกร และธุรกิจที่เกี่ยวข้อง

ขณะเดียวกัน กระทรวงดีอี ได้ตรวจเยี่ยมการดำเนินงานของศูนย์ดิจิทัลชุมชนวิทยาลัยธาตุพนม อ.ธาตุพนม จ.นครพนม ที่ดำเนินการโดย สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) หรือ BDE ซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงและสร้างความเชื่อมั่นการใช้งานเทคโนโลยีดิจิทัลของประชาชน ยกระดับคุณภาพชีวิต และลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยี โดยเป็นแหล่งเรียนรู้ทักษะดิจิทัล เสริมสร้างความรู้เท่าทันเทคโนโลยี รวมถึงเป็นจุดให้บริการข้อมูลข่าวสารและบริการของภาครัฐให้นักศึกษา และประชาชน พร้อมทั้งรองรับการใช้งานด้านการอบรมส่งเสริมความรู้ด้านดิจิทัลให้กับประชาชน

ด้านภาพรวมของศูนย์ดิจิทัลชุมชนทั่วประเทศ ปัจจุบันมีจำนวนศูนย์ดิจิทัลชุมชนในพื้นที่ 77 จังหวัดทั้งหมด 2,222 ศูนย์ มีผู้เข้าใช้บริการเป็นจำนวนทั้งหมดกว่า 15 ล้านครั้ง