เปิดผลสำรวจจาก AWS องค์กรไทยใช้ AI มากขึ้น แต่ยังติดบั๊กเรื่อง ‘ทักษะ’ แรงงาน

อะเมซอน เว็บ เซอร์วิสเซส (Amazon Web Services : AWS) ทำการศึกษาการใช้ AI ในภาคธุรกิจต่าง ๆ ของประเทศไทย และจัดทำรายงาน “Unlocking Thailand’s AI Potential 2026” ซึ่งมีข้อมูลหลายอย่างที่น่าสนใจ

“วัตสัน ถิรภัทรพงศ์” Country Manager ของ AWS ประเทศไทย เปิดเผยว่า ผลการศึกษาล่าสุดชี้ให้เห็นว่าประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่ช่วงที่การนำ AI มาใช้งานมีความท้าทายและซับซ้อนมากขึ้น การใช้งาน AI กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยปัจจุบัน 43% ของธุรกิจมีการใช้ AI อย่างต่อเนื่อง เพิ่มขึ้นจาก 32% ในปีที่ผ่านมา

ส่วนการใช้ AI เติบโตขึ้น 34% เมื่อเทียบกับปีก่อน คิดเป็นธุรกิจกว่า 220,000 แห่งที่เริ่มนำ AI มาใช้ในช่วงปีที่ผ่านมา ภาคธุรกิจต่างเริ่มเห็นผลตอบแทนที่เป็นรูปธรรม โดย 84% ของธุรกิจที่ใช้ AI รายงานว่ามีประสิทธิภาพการทำงานเพิ่มขึ้น 71% มีรายได้เพิ่มขึ้น และ 64% ระบุว่าสามารถเร่งการสร้างนวัตกรรมได้เร็วขึ้น

โอกาสสำคัญในระยะต่อไป คือการต่อยอดจากความสำเร็จดังกล่าว เนื่องจาก 74% ของธุรกิจที่ใช้ AI ยังคงเน้นไปที่การใช้งานขั้นพื้นฐาน เช่น แชทบอท เครื่องมือสำเร็จรูป และการเพิ่มประสิทธิภาพแบบเล็ก ๆ น้อย ๆ ในขณะที่มีเพียง 9% เท่านั้นที่ใช้ AI ขั้นสูง เช่น ระบบที่พัฒนาขึ้นเฉพาะองค์กร (Custom systems) การใช้โมเดล AI หลายรูปแบบร่วมกัน (Combined models) หรือ Agentic และ Autonomous AI (AI ที่ทำงานและตัดสินใจได้ด้วยตนเอง)

“ภารกิจสำคัญในลำดับถัดไป คือการช่วยให้ธุรกิจจำนวนมากสามารถสร้างทักษะ ระบบกำกับดูแล และรากฐานด้านการลงทุนที่จำเป็น เพื่อเปลี่ยนการนำ AI มาใช้ให้เกิดผลลัพธ์ทางธุรกิจในวงกว้าง”

“วัตสัน” กล่าวต่อว่า ช่องว่างด้านความลึกของการใช้งาน AI กำลังมีความสำคัญมากขึ้น เมื่อเทคโนโลยีต่าง ๆ อย่าง Agentic AI, ระบบอัตโนมัติขั้นสูง (Advanced Automation) และเวิร์กโฟลว์อัตโนมัติ (Autonomous Workflows) มีความก้าวหน้าและเติบโตอย่างต่อเนื่อง

ปัจจุบันมีเพียง 19% ของธุรกิจที่ระบุว่าตนมีความพร้อมในระดับสูงหรือพร้อมอย่างเต็มที่ในการนำเทคโนโลยี AI แห่งอนาคตมาใช้ และความพร้อมดังกล่าวมีความเชื่อมโยงกับขีดความสามารถในการดำเนินงานจริง โดย 56% ระบุว่าการขาดแคลนทักษะ คืออุปสรรคสำคัญ 48% ระบุว่ามีข้อจำกัดด้านงบประมาณภายในองค์กร และ 41% ระบุว่าความไม่ชัดเจนของกฎหมายและกฎระเบียบด้าน AI และดิจิทัลเป็นอุปสรรคต่อการนำ AI มาใช้

นอกจากนี้ การนำ AI มาใช้ไม่ได้ถูกขับเคลื่อนโดยแผนก IT เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป 71% ของภาคธุรกิจกล่าวว่า ปัจจุบันการริเริ่มใช้งาน AI (Use Cases) ริเริ่มโดยหน่วยธุรกิจหรือพนักงานที่ไม่ได้อยู่ในสายงานด้านเทคนิค และ 70% รายงานว่าพนักงานทกลุ่มดังกล่าวมีการใช้ AI เป็นประจำ

สะท้อนให้เห็นว่า AI กำลังกลายเป็นส่วนหนึ่งของการทำงานในแต่ละวันของทีมต่าง ๆ ทั้งในสายการตลาด ทรัพยากรบุคคล และการปฏิบัติการ อย่างไรก็ตาม แม้การใช้งาน AI จะขยายวงกว้างขึ้น แต่การกำกับดูแลยังตามไม่ทัน โดยมีเพียง 19% ขององค์กรเท่านั้นที่มีนโยบายที่ครอบคลุมการใช้ AI ของพนักงานที่อยู่นอกสายงานด้านเทคนิค

และเมื่อ AI เข้ามามีบทบาทในการตัดสินใจในชีวิตประจำวันมากขึ้น วิจารณญาณของมนุษย์จึงกลายเป็นทักษะสำคัญ จากการศึกษาพบว่า 61% ของธุรกิจมองว่าความสามารถในการตีความ ตรวจสอบความถูกต้อง และตั้งคำถามกับผลลัพธ์ที่ AI สร้างขึ้น จะเป็นทักษะที่มีความสำคัญในอนาคต

อย่างไรก็ตาม 52% ระบุว่าพนักงานยังมีความมั่นใจเพียงบางส่วนหรือไม่มั่นใจเลย ในการตัดสินใจว่าเมื่อใดควรเชื่อถือผลลัพธ์จาก AI และเมื่อใดควรตรวจสอบเพิ่มเติม สำหรับภาคธุรกิจ สิ่งที่จำเป็นคือแนวทางที่ชัดเจนว่าเมื่อใดควรใช้ AI เมื่อใดควรทบทวนผลลัพธ์ และเมื่อใดควรส่งต่อให้ผู้มีอำนาจตัดสินใจหรือผู้เชี่ยวชาญพิจารณา

“แนวโน้มดังกล่าวยังส่งผลต่อความต้องการด้านบุคลากร โดย 51% ของธุรกิจไทยระบุว่าการขาดแคลนทักษะด้าน AI และดิจิทัลเป็นอุปสรรคต่อการนำ AI มาใช้หรือขยายขอบเขตการใช้งาน ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก 47% ในปีที่ผ่านมา”

ขณะที่ 72% ของธุรกิจที่มีการใช้ AI ระบุว่าการยกระดับทักษะและพัฒนาทักษะใหม่ (Reskilling) ให้แก่พนักงานปัจจุบันเป็นส่วนสำคัญของกลยุทธ์ด้าน AI ซึ่งแสดงให้เห็นว่าความพร้อมด้าน AI จะขึ้นอยู่กับความสามารถในการเตรียมบุคลากรทั่วทั้งองค์กรให้สามารถทำงานร่วมกับ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ทั้งนี้ 54% ของธุรกิจมองว่าประเทศไทยมีศักยภาพในการแข่งขันในฐานะศูนย์กลางด้าน AI และนวัตกรรมระดับโลก โดยมีปัจจัยสนับสนุนสำคัญ เช่น โครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัลขั้นสูงในพื้นที่สำคัญ และความสามารถในการเข้าถึงตลาดผู้บริโภคที่มีขนาดใหญ่และหลากหลาย

“การเปลี่ยนความเชื่อมั่นดังกล่าวให้เป็นความได้เปรียบในระยะยาว จำเป็นต้องอาศัยการนำ AI ไปใช้ในวงกว้าง การบูรณาการ AI เข้ากับการดำเนินงานหลักขององค์กร และการกำกับดูแลที่ชัดเจนและน่าเชื่อถือ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเติบโตอย่างยั่งยืน”