‘Google’ โต้แรงต้าน ‘ดาต้าเซ็นเตอร์’ หนุน Direct PPA-จ้างงาน 1:9 พร้อมจ่ายค่าสายส่งไฟฟ้าเอง

แรงกระเพื่อมจากกรณี “ดาต้าเซ็นเตอร์” กว่า 30 แห่งผุดกลางกรุง สร้างความหวาดหวั่นเกี่ยวกับผลกระทบ ทั้งพลังงานไฟฟ้า นํ้า และการรบกวนชุมชน เป็นข้อถกเถียงวงกว้างจนรัฐบาลต้องลุกขึ้นมาทบทวนแผนลงทุน เพื่อออกกฎระเบียบควบคุม

“ประชาชาติธุรกิจ” ได้พูดคุยกับ “จิรเดช จาตุรวิทย์” หัวหน้าฝ่ายกิจการภาครัฐ และนโยบายสาธารณะ Google Cloud ประเทศไทย ในหลายแง่มุม ดังนี้

ฉายภาพการลงทุน

“จิรเดช” กล่าวว่า  Google เป็นผู้ลงทุนรายใหญ่ด้าน Data Center และโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องทั่วโลก ในภูมิภาคนี้มีสิงคโปร์ ญี่ปุ่น ที่มีดาต้าเซ็นเตอร์ขนาดใหญ่ รวมถึงมาเลเซียกับประเทศไทยที่กำลังก่อสร้าง ด้วยเงินลงทุน 1 พันล้านดอลลาร์ เมื่อปี 2024

“Data Center คือห้องเครื่องยนต์ เป็นหนึ่งในกระดูกสันหลังที่ใช้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัล โดยเฉพาะ Google มีบริการที่เกี่ยวข้องกับอินเทอร์เน็ต และดิจิทัลจำนวนมาก ซึ่งทุกคนใช้ ผู้ใช้บริการในไทยก็เติบโตต่อเนื่อง ตั้งแต่การมีเสิร์ชเอ็นจิ้น การใช้แผนที่ บริการอีเมล์ไปจนถึงการดูวิดีโอบนยูทูบ ล้วนต้องการการถ่ายโอนข้อมูลจากดาต้าเซ็นเตอร์ และไม่ได้เพิ่งมีเร็ว ๆ นี้ แต่ทำมากว่า 10-20 ปี”

ทั้งยังเป็นผู้ลงทุนรายใหญ่เคเบิลใต้ทะเล เพราะเวลาตั้งดาต้าเซ็นเตอร์ก็จะสร้างสายเคเบิลให้เป็นเหมือนโครงข่ายประสาทในระบบเศรษฐกิจดิจิทัล ซึ่งในประเทศไทยเพิ่งทำ “ทะเลลิงก์” เชื่อมกับออสเตรเลีย

ปัจจุบันความต้องการ “ดาต้า เซ็นเตอร์” กำลังพัฒนาไปสู่ AI Data Center ที่ทำหน้าที่เสมือนห้องสมุดอัจฉริยะ เมื่อการประมวลผลสูงขึ้น การใช้ทั้งพลังงานไฟฟ้าและน้ำก็ต้องการมากขึ้น

ย้ำจุดต่าง-จ้างงาน 1.4 หมื่น

“จิรเดช” กล่าวต่อว่า Google วางแผนโครงสร้างพื้นฐาน แตกต่างไปจากดาต้าเซ็นเตอร์ทั่วไป ไม่ใช่แบบ Colocation หรือการแบ่งเช่าพื้นที่ แต่สร้างขึ้นมาเพื่อรองรับการให้บริการต่าง ๆ ของตนเองโดยตรง เช่น Search, YouTube, Gmail, Google Pay และเพื่อรองรับ Google Cloud ระบบภายในจึงมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว เปรียบเสมือน รถที่ Google สร้างขึ้นมาเอง คนอื่นขับไม่ได้ ทั้งการเชื่อมต่อไอทีที่ไม่เหมือนกับดาต้าเซ็นเตอร์ทั่วไป การบริหารจัดการจึงมีความซับซ้อนกว่า ทำให้แม้แต่ผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ในอุตสาหกรรมดาต้าเซ็นเตอร์ทั่วไปมานานยังต้องพัฒนาทักษะใหม่

“ผมไม่สามารถพูดแทนดาต้าเซ็นเตอร์รายอื่นได้ แต่สำหรับ Google ที่เริ่มสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ตั้งแต่ปี 2024 มีการจ้างงานเฉพาะส่วนโครงสร้าง ราว 4,200 คนต่อปี ระยะการก่อสร้าง 3-5 ปี ทั้งงานโยธา ระบบไฟฟ้า น้ำ และการเชื่อมต่ออื่น ๆ ล้วนมีการจ้างผู้ให้บริการภายนอกที่เป็นบริษัทไทยทั้งสิ้น และมีพาร์ตเนอร์ใน Supply Chain ในไทยมากกว่า 50 ราย” 

นอกจากนี้ ในการปฏิบัติการระยะยาว “ดาต้าเซ็นเตอร์” 1 แห่งมีอายุราว 20 ปี จึงยิ่งต้องจ้างงานบุคลากรทักษะสูงในตำแหน่งวิศวกรไฟฟ้า วิศวกรเครื่องกล และทีมปฏิบัติการ ถือเป็นงานประจำที่มั่นคงระยะยาวกว่า 20 ปี 

“ทุกคนสามารถเปิดดูรายการตำแหน่งงานประจำที่เว็บไซต์ลิงก์อินได้ ทั้งมาตรฐานการจ้างงานและการบริหารบุคคลของ Google ยังเป็นมาตรฐานเดียวกัน เมื่อมีการจ้างงานที่ไซต์ชลบุรี ก็ต้องยกออฟฟิศ มีโรงอาหาร และบริการที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ ทำให้เกิดการจ้างงานในบริเวณแวดล้อมเพิ่มขึ้นอีก”

อย่างไรก็ตาม ตำแหน่งงานประจำที่ต้องใช้ทักษะสูงยังมีน้อยจึงต้องแย่งบุคลากรจากอุตสาหกรรมอื่น ๆ มาด้วย โดยมีการประเมินกันว่าการจ้างพนักงานประจำดาต้าเซ็นเตอร์ 1 คนที่ดาต้าเซ็นเตอร์ ชลบุรี สร้างตัวคูณทางเศรษฐกิจ 1:9 หรืองานใน Data Center 1 ตำแหน่ง ส่งผลให้เกิดการจ้างงานรอบข้างอีก 9 ตำแหน่ง สูงกว่าค่าเฉลี่ยอุตสาหกรรม

“คาดว่าดาต้าเซ็นเตอร์แห่งแรกของ Google ในไทยจะสร้างกิจกรรมทางเศรษฐกิจมูลค่า 4 พันล้านเหรียญสหรัฐภายในปี 2029 สนับสนุนการจ้างงานโดยตรงและอ้อม เฉลี่ย 14,000 ตำแหน่งต่อปี ตั้งแต่ปี 2025-2029 รวมการว่าจ้างบริษัทในท้องถิ่น การจัดซื้อวัสดุจากซัพพลายเออร์ในท้องถิ่นเท่าที่จะเป็นไปได้ ช่วยกระตุ้นธุรกิจโรงแรม ร้านค้าปลีก และการขนส่งในบริเวณนั้น”

สตาร์ตอัพต้นทุนต่ำลง 

“จิรเดช” กล่าวด้วยว่า การย้ายโลเกชั่นมาอยู่ในประเทศไทยทำให้บริการ Google Cloud ระดับเดียวกับที่สหรัฐและที่สิงคโปร์ย้ายเข้ามาด้วย ดังนั้นผู้ประกอบการรายใหญ่ รวมถึงสตาร์ตอัพที่กำลังจะใช้บริการคลาวด์ พิจารณาใช้ Google Cloud ในประเทศ เพื่อความหน่วงต่ำกว่า และตอบโจทย์เรื่อง Data Residency 

“ผู้ประกอบการธุรกิจขนาดเล็ก เข้าถึงโครงสร้างพื้นฐาน Cloud ระดับโลกในประเทศ ลด Latency และเพิ่มประสิทธิภาพด้วยเครื่องมือ AI” 

ถามว่า ต้นทุนค่าบริการคลาวด์จะต่ำลงหรือไม่ ผู้บริหาร Google เชื่อว่าจะต่ำลงในระดับเดียวกับผู้ให้บริการคลาวด์รายอื่น ๆ 

หนุน Direct PPA-พร้อมลงทุน

ขณะเดียวกัน Google มีการประเมินความเสี่ยงล่วงหน้า ทั้งเรื่องพลังงานไฟฟ้า น้ำ และชุมชนก่อนมาลงทุนอย่างเข้มงวด ในฐานะผู้ลงทุนรายใหญ่ และระยะยาว จึงต้องมั่นใจว่าทรัพยากรต่าง ๆมีเพียงพอ เลี่ยงที่จะเข้าไปตั้งในเขตชุมชน จึงไปอยู่ที่ชลบุรี และลากสายเคเบิลเอง

เมื่อถามถึงการใช้น้ำในพื้นที่ EEC หรือในนิคมอุตสาหกรรม เดิมเคยมีปัญหาการแย่งน้ำจะกระทบหรือไม่

“ในเชิงเทคนิคไม่สามารถตอบแทนเจ้าของพื้นที่ได้ แต่ได้สอบถามและศึกษาพื้นที่ก่อนลงทุน แล้วพบว่าเพียงพอ ทั้งมี Water Replenishment Program (โครงการคืนน้ำสู่แหล่งธรรมชาติ) เป็นมาตรฐานที่ต้องทำทุกแห่งที่มีดาต้าเซ็นเตอร์ ไม่ใช่แค่กิจกรรม CSR ทั่วไป แต่มีทีมศึกษาพื้นที่ชุ่มน้ำ เข้าช่วยทำกักเก็บหรือบริหารจัดการแหล่งน้ำในภาพรวม  มีเป้าหมายคืนน้ำกลับสู่ระบบธรรมชาติให้มากกว่าปริมาณน้ำที่ดาต้าเซ็นเตอร์ใช้ไป” ทั้งยังเป็นหนึ่งในผู้ใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ แต่ต่างจากรายใหญ่อื่น ๆ ที่มักให้ภาครัฐรับภาระในการลากสายส่งหรือสร้างสถานีไฟฟ้า (Substation) ใหม่ ซึ่งบริษัทยินดีรับภาระค่าใช้จ่ายในการสร้างสถานีไฟฟ้าและสายส่งไฟฟ้าใหม่ เพื่อไม่ให้เป็นภาระภาษีของประชาชนหรือภาครัฐ

และว่า ดาต้าเซ็นเตอร์ของ Google มีประสิทธิภาพสูงที่สุดแห่งหนึ่งในโลก โดยมีค่า PUE (Power Usage Effectiveness) หรือประสิทธิภาพการใช้พลังงานเฉลี่ยทั่วโลกที่ 1.09 และในพื้นที่เขตร้อนชื้นอย่างไทย หรือสิงคโปร์จะอยู่ที่ 1.12 ในขณะที่ค่าเฉลี่ย PUE ดาต้าเซ็นเตอร์ทั่วไปทั่วโลกจะอยู่ที่ 1.54-1.58 (ค่า PUE ยิ่งใกล้ 1.0 ยิ่งมีประสิทธิภาพการใช้พลังงานดีเยี่ยม)

นโยบายหลัก Google คือการใช้พลังงานหมุนเวียนในปี 2030 หากประเทศไทยทำแผน Direct PPA ได้แล้วเสร็จ ก็พร้อมที่จะซื้อพลังงานสะอาดทั้งหมดจากผู้ผลิต 

“เราสนับสนุนนโยบายที่จะส่งเสริมเรื่อง Direct PPA จะมีการรอ Pilot Direct PPA อยู่ แต่ทุกอย่างที่เป็นการสร้าง หรือสร้างพัฒนาของ Green Energy Supply ในประเทศ เราสนับสนุนและก็เป็นอะไรที่เราอยากใช้”