ส.อ.ท. ดึงทุนญี่ปุ่นตั้งฐานผลิตอุปกรณ์โครงข่ายไฟฟ้า รับดาต้าเซ็นเตอร์โต
ส.อ.ท. ชี้ไทยเร่งลงทุนระบบส่ง-จำหน่ายไฟฟ้า รับดีมานด์ AI และดาต้าเซ็นเตอร์พุ่ง คาดใช้ไฟฟ้าสูงสุด 8,800 เมกะวัตต์ เปิดช่องทุนญี่ปุ่นตั้งฐานผลิต GIS 500 kV-หม้อแปลง-ระบบกักเก็บพลังงาน ลดนำเข้าดันไทยเป็นฐานผลิตป้อนตลาดอาเซียน
นายนพเดช กรรณสูต ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธุรกิจในประเทศไทย มาเลเซีย และโซลูชั่นธุรกิจอุตสาหกรรม บริษัท บี.กริม เพาเวอร์ จำกัด (มหาชน) ในฐานะประธานกลุ่มอุตสาหกรรมผู้ผลิตไฟฟ้า สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผยว่า ส.อ.ท. ร่วมกับคณะภาครัฐเดินหน้าส่งเสริมความร่วมมือด้านการลงทุนระหว่างไทย-ญี่ปุ่น
โดยเชิญชวนนักลงทุนญี่ปุ่นเข้ามาจัดตั้งฐานการผลิตอุปกรณ์ระบบโครงข่ายไฟฟ้า (Grid and Power Equipment) ในประเทศไทย เพื่อรองรับความต้องการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นจากการขยายตัวของอุตสาหกรรมดิจิทัลและดาต้าเซ็นเตอร์ รวมถึงการลงทุนพัฒนาระบบส่งและระบบจำหน่ายไฟฟ้าของประเทศ
ทั้งนี้ ในงาน Thailand-Japan Investment and Business Dialogue 2026 ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ส.อ.ท. ได้นำเสนอโอกาสการลงทุนในอุตสาหกรรมอุปกรณ์ระบบโครงข่ายไฟฟ้าแก่พันธมิตรและนักลงทุนญี่ปุ่น โดยผลักดันแนวคิด Made with Thailand เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยร่วมลงทุน ถ่ายทอดเทคโนโลยี และยกระดับขีดความสามารถในการผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้าเทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับอุตสาหกรรมไทยและขยายตลาดสู่ภูมิภาค
สำหรับความต้องการใช้ไฟฟ้าของประเทศไทยมีแนวโน้มขยายตัวต่อเนื่อง โดยร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย (PDP) กำหนดเป้าหมายเพิ่มกำลังผลิตไฟฟ้าใหม่ 50.9 กิกะวัตต์ ในช่วงปี 2569-2580 โดยเฉพาะความต้องการใช้ไฟฟ้าจากกลุ่มเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และดาต้าเซนเตอร์ ซึ่งคาดว่าจะเพิ่มขึ้นสูงถึง 8,800 เมกะวัตต์ ในกรณีที่มีการเติบโตสูง
ขณะที่สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) อนุมัติส่งเสริมการลงทุนโครงการดาต้าเซ็นเตอร์แล้ว 42 โครงการ มูลค่าเงินลงทุนรวมกว่า 750,000 ล้านบาท สะท้อนโอกาสการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานที่ต้องเร่งพัฒนาให้สอดรับกับเศรษฐกิจดิจิทัล
นอกจากนี้ บี.กริม เพาเวอร์ ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) กับ NTT Global Data Centers เพื่อสนับสนุนการจ่ายไฟฟ้าให้แก่โครงการดาต้าเซนเตอร์แห่งใหม่ในนิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้ ชลบุรี กำลังการผลิตไฟฟ้า 95.3 เมกะวัตต์ รองรับการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่มีมูลค่ากว่า 140,000 ล้านบาท
“โจทย์สำคัญในขณะนี้ไม่ใช่เพียงการสร้างโรงไฟฟ้า แต่คือระบบส่งและระบบจำหน่ายที่จะกลายเป็นคอขวด ร่างแผน PDP จึงมุ่งปรับเปลี่ยนโครงข่ายไฟฟ้าของไทยให้รองรับพลังงานสะอาดและมีความยืดหยุ่น (Green and Flexible Grid) ซึ่งต้องอาศัยอุปกรณ์ไฟฟ้าประสิทธิภาพสูงจำนวนมหาศาลต่อเนื่องไปอีกหลายสิบปี” นายนพเดชกล่าว
สำหรับการลงทุนพัฒนาระบบโครงข่ายไฟฟ้า ภาครัฐและ 3 การไฟฟ้า ได้แก่ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) มีแผนจัดสรรงบประมาณเพื่อยกระดับระบบโครงข่ายไฟฟ้าอย่างต่อเนื่อง โดยปีงบประมาณ 2570 มีงบลงทุนที่ยืนยันแล้ว 33,900 ล้านบาท
ขณะที่ กฟน. มีแผนลงทุนต่อเนื่องหลายปีรวม 124,400 ล้านบาท นอกจากนี้ ยังมีโครงการเงินกู้พิเศษของรัฐบาลอีก 54,500 ล้านบาท ซึ่งคณะรัฐมนตรีอนุมัติงบประมาณในส่วนของ กฟภ. จำนวน 17,700 ล้านบาท เมื่อปลายเดือนตุลาคม 2569
อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังมีช่องว่างในการพัฒนาฐานการผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้าเทคโนโลยีขั้นสูง แม้จะมีศักยภาพผลิตหม้อแปลง สายไฟ และตู้สวิตช์เกียร์บางประเภท แต่ยังต้องพึ่งพาการนำเข้าอุปกรณ์สำคัญ เช่น สวิตช์เกียร์ฉนวนก๊าซขนาด 500 กิโลโวลต์ (GIS) ระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ มิเตอร์อัจฉริยะ อุปกรณ์ควบคุมแรงดันไฟฟ้า ระบบอัตโนมัติในระบบไฟฟ้า และสถานีไฟฟ้าเคลื่อนที่
โดยเฉพาะพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) มีความต้องการหม้อแปลงไฟฟ้าประมาณ 3,000-4,000 ลูก คิดเป็นมูลค่า 16,000-28,000 ล้านบาท ขณะที่ผู้ผลิตหม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงขนาด 115-500 กิโลโวลต์ในประเทศมีเพียง 3 ราย ส่วนอุปกรณ์ GIS ขนาด 500 กิโลโวลต์ยังต้องนำเข้าจากต่างประเทศทั้งหมด จึงเป็นโอกาสสำคัญของนักลงทุนญี่ปุ่นที่มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีเข้ามาร่วมพัฒนาฐานการผลิตและถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่ผู้ประกอบการไทย
สำหรับแนวทางความร่วมมือภายใต้แนวคิด Made with Thailand มี 3 รูปแบบ ได้แก่ 1.ส่งเสริมการลงทุนจัดตั้งฐานการผลิตในประเทศไทย โดยเชิญชวนนักลงทุนญี่ปุ่นเข้ามาตั้งโรงงานผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ไทยยังขาดแคลน เช่น GIS ขนาด 500 กิโลโวลต์ ระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ มิเตอร์อัจฉริยะ และอุปกรณ์ควบคุมแรงดันไฟฟ้า เพื่อรองรับตลาดในประเทศและภูมิภาคอาเซียน โดยโครงการลงทุนขนาดใหญ่สามารถใช้ประโยชน์จากมาตรการ Thailand FastPass ของ BOI ซึ่งช่วยลดระยะเวลาขั้นตอนการอนุมัติได้สูงสุด 50%
ส่งเสริมการร่วมทุนและถ่ายทอดเทคโนโลยีระหว่างนักลงทุนญี่ปุ่นกับผู้ผลิตไทย เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการผลิตและพัฒนาเทคโนโลยี โดยเฉพาะอุปกรณ์หม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงที่มีความต้องการเพิ่มขึ้นตามการขยายตัวของระบบโครงข่ายไฟฟ้า และ 3.สนับสนุนการพัฒนาและทดสอบนวัตกรรมในประเทศไทย ผ่านโครงการนำร่องและการทดสอบอุปกรณ์รุ่นใหม่บนระบบโครงข่ายไฟฟ้าจริง เพื่อให้ผู้ประกอบการญี่ปุ่นทดลองเทคโนโลยีและพัฒนาผลิตภัณฑ์ร่วมกับภาคเอกชนไทย ก่อนขยายผลสู่การใช้งานในวงกว้าง
ทั้งนี้ ประเทศไทยมีศักยภาพในการเป็นฐานการผลิตอุปกรณ์ระบบโครงข่ายไฟฟ้าสำหรับภูมิภาค จากความต้องการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานที่เพิ่มขึ้น ประกอบกับความพร้อมของผู้ประกอบการไทยและโอกาสสร้างความร่วมมือกับบริษัทญี่ปุ่น โดยเฉพาะในช่วงที่ไทยและญี่ปุ่นกำลังจะเฉลิมฉลองครบรอบ 140 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตในปี 2570 ถือเป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับความร่วมมือทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น