‘ความหวังทั้งหมดสูญสิ้นไป’ หลังหญิงชาวอัฟกันถูกห้ามเรียนในหลายภาควิชา
“ฉันไปสอบเข้ามหาวิทยาลัยด้วยใจที่เต็มเปรี่ยมไปด้วยความหวัง แต่เมื่อฉันเห็นภาควิชาที่มหาวิทยาลัยเปิดสอน ฉันกลับไม่พบวิชาที่ฉันชอบเลย” ฟาติมากล่าวทั้งน้ำตา
นักเรียนอายุ 19 ปีคนนี้มาจากจังหวัดแลคห์แมน ตั้งอยู่ทางตะวันออกของอัฟกานิสถาน บีบีซีไม่ได้ใช้ชื่อจริงของเธอในบทความนี้เพื่อความปลอดภัย
ความฝันของฟาติมาคือการได้ทำอาชีพเป็นนักข่าว แต่ในตอนนี้เธอกำลังตกอยู่ในความเสี่ยงเนื่องจากผู้ปกครองกลุ่มตาลิบันกำลังจัดระเบียบของประเทศใหม่
ที่มาของภาพ, Getty Images
หนึ่งปีหลังจากการห้ามเด็กสาววัยรุ่นเข้าเรียนตามโรงเรียน กลุ่มตาลิบันได้กำหนดข้อจำกัดหลายประการเกี่ยวกับหลักสูตรที่ผู้หญิงสามารถลงทะเบียนเรียนในมหาวิทยาลัยของรัฐได้
“ฉันใฝ่ฝันที่จะเป็นนักข่าว ฉันต้องการทำงานด้านวิทยุและโทรทัศน์ ฉันต้องการต่อสู้เพื่อสิทธิสตรี” ฟาติมา กล่าวกับบีบีซี
เธอไม่สามารถเข้าเรียนจนจบในชั้นปีสุดท้ายที่โรงเรียนได้ เนื่องจากเด็กผู้หญิงถูกสั่งห้ามโดยกลุ่มตาลิบันไม่ให้เรียนมัธยมปลาย หลังจากที่ยึดอำนาจในเดือนสิงหาคมปี 2021
ที่มาของภาพ, Getty Images
กลุ่มติดอาวุธกล่าวว่า จำเป็นต้องสร้าง “สภาพแวดล้อมอิสลาม” ที่ถูกต้องเพื่อให้เด็กหญิงที่มีอายุมากกว่าได้รับอนุญาตให้กลับเข้าโรงเรียนได้ แต่กว่าหนึ่งปีหลังจากที่พวกเขากลับมาสู่อำนาจ เรื่องนี้ก็ยังไม่เกิดขึ้นในจังหวัดส่วนใหญ่ โดยมีรายงานระบุว่ากลุ่มหัวรุนแรงในกลุ่มตาลีบันยังคงต่อต้าน
แต่กลุ่มตาลิบันได้ตัดสินใจว่าเด็กผู้หญิงที่อยู่ในโรงเรียนปีสุดท้ายสามารถสอบเข้ามหาวิทยาลัยได้
ความตื่นเต้นของฟาติมานั้นอยู่ได้ไม่นาน
การยินยอมของกลุ่มตาลิบันมาพร้อมกับข้อจำกัดด้านวิชาที่ผู้หญิงเลือกเรียนได้ แต่สำหรับผู้ชายกลับไม่มีข้อจำกัดนั้น
ตัวอย่างเช่น ที่มหาวิทยาลัยนันการ์ฮาร์ ซึ่งฟาติมาคาดหวังว่าจะได้เรียนในคณะวารสารศาสตร์ เด็กหญิงได้รับสิทธิ์ในการเลือกคณะเพียง 7 จาก 13 คณะ เท่านั้น ผู้หญิงไม่ได้รับอนุญาตให้เรียนในหลายภาควิชา เช่น วารสารศาสตร์ เกษตรกรรม สัตวแพทยศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ หรือเศรษฐศาสตร์
“ความหวังทั้งหมดของพวกเขาสูญสิ้นไปแล้ว” ฟาติมากล่าวถึงเด็กผู้หญิงที่จะศึกษาในสาขาเหล่านี้หากพวกเขาสอบผ่าน
เธอและนักศึกษาหญิงคนอื่น ๆ ได้รับเลือกให้ทำการทดสอบในวิชาต่าง ๆ เช่น การพยาบาล การผดุงครรภ์ หรือวรรณคดี ซึ่งเป็นหนึ่งในหลักสูตรที่เปิดสอนในคณะทั้ง 7 ที่มหาวิทยาลัยนันการ์ฮาร์
ที่มาของภาพ, Getty Images
อาจารย์มหาวิทยาลัยที่ดูแลการสอบเข้าที่นั่นยืนยันกับบีบีซีว่าผู้ชายจะได้รับอนุญาตให้เลือกวิชาใดก็ได้ที่พวกเขาต้องการ
“เราไม่ได้รับเอกสารเลือกคณะล่วงหน้า เมื่อพวกเราที่เป็นกลุ่มเด็กผู้หญิงประมาณ 10 คน ได้เห็นเอกสาร แต่เราไม่พบคณะที่เราต้องการ พวกเราทุกคนก็ร้องไห้” ฟาติมาเล่า
ตัวเลือกสำหรับนักศึกษาหญิงอาจแตกต่างกันไปในแต่ละมหาวิทยาลัย และขึ้นอยู่กับว่า
อยู่ส่วนใดของประเทศ โดยผู้หญิงได้รับอนุญาตให้เลือกเรียนเกี่ยวกับการแพทย์และการพยาบาลในทุกจังหวัด รวมทั้งการอบรมครูและอิสลามศึกษา
แต่สัตวแพทยศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และเกษตรกรรม ดูเหมือนเป็นข้อจำกัดสำหรับผู้หญิงทั่วประเทศ ในขณะที่โอกาสในการศึกษาวารสารศาสตร์ก็มีจำกัดอย่างมาก
มันเป็นการเดินทางที่ยากลำบากสำหรับฟาติมาและเพื่อนๆ ของเธอ เนื่องจากโรงเรียนถูกปิด พวกเขาจึงต้องเตรียมตัวสอบเข้ามหาวิทยาลัยจากที่บ้าน ฟาติมาจัดกลุ่มติวกับเด็กผู้หญิงคนอื่น ๆ
“ในระแวกที่เราอยู่ เราไม่มีโอกาสที่จะไปเข้าเรียนในชั้นเรียนได้ ห้องเรียนทั้งหมดถูกปิด”
ที่มาของภาพ, Getty Images
เจ้าหน้าที่คาดว่าในปีนี้จะมีนักเรียน 100,000 คน (รวมถึงผู้หญิง 30,000 คน) จะสอบเข้ามหาวิทยาลัยในอัฟกานิสถาน
ปีการศึกษาเริ่มต้นในเดือนมีนาคมหรือสิงหาคม และโดยทั่วไปจะใช้เวลาสองถึงสามเดือนในการประกาศผลการสอบเข้า ในขณะนี้ ตาลิบันกลับมามีอำนาจอีกครั้ง จึงไม่มีใครแน่ใจว่าผลจะออกเมื่อใด
นักเรียนชายและหญิงทำการสอบแยกกัน ตามกฎของตาลิบันในการแบ่งนักเรียนตามเพศ – ตัวอย่างเช่น เด็กชายในตอนเช้า เด็กผู้หญิงในตอนบ่าย หรือใช้ฉากกั้นในห้องสอบ ในบางจังหวัดที่มีจำนวนผู้สมัครสูง การสอบเข้าจะจัดขึ้นสองหรือสามวัน
นักเคลื่อนไหวกล่าวว่าจำนวนนักศึกษาหญิงที่สมัครเข้ามหาวิทยาลัยจะลดลงอย่างมากในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เว้นแต่กลุ่มตาลิบันจะเปิดโรงเรียนมัธยมสำหรับเด็กผู้หญิงตั้งแต่เกรด 6 ถึง 12 อีกครั้ง
ในจังหวัดแลคห์แมนปีที่แล้ว มีเด็กผู้หญิงเกือบ 1,200 คนเข้าทำการทดสอบ ในขณะที่ปีนี้ จำนวนเด็กผู้หญิงลดลงเหลือเพียง 182 คน
อับดุล กอดีร์ คามูช หัวหน้าแผนกการจัดการสอบในกระทรวงอุดมศึกษา กล่าวว่า เด็กผู้หญิงสามารถเลือกวิชาที่ชอบได้ ยกเว้นเพียงสามหรือสี่วิชา
ที่มาของภาพ, Getty Images
“เราจำเป็นต้องแยกชั้นเรียนสำหรับผู้หญิง ในบางพื้นที่จำนวนผู้สมัครหญิงมีน้อย ดังนั้นเราจึงไม่อนุญาตให้ผู้หญิงสมัครหลักสูตรบางหลักสูตร”
เจ้าหน้าที่ยังไม่เปิดเผยจำนวนมหาวิทยาลัยที่เปิดสอนในปีนี้
ภาคการศึกษาของอัฟกานิสถานได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงหลังจากการยึดครองของตาลิบัน และมีการอพยพของนักวิชาการหลังจากการถอนกองกำลังของสหรัฐฯ ออกเมื่อปีที่แล้ว
เศรษฐกิจของประเทศส่วนใหญ่ต้องพึ่งพาความช่วยเหลือจากต่างประเทศในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา แต่หน่วยงานช่วยเหลือได้ถอนการสนับสนุนภาคการศึกษาบางส่วนไปจนถึงทั้งหมด หลังจากที่กลุ่มตาลิบันปฏิเสธที่จะอนุญาตให้เด็กผู้หญิงเข้าเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษาทั้งหมด
นอกจากนี้ยังมีรายงงานว่าคณาจารย์หลายคนยังไม่ได้รับค่าจ้างเป็นเวลาหลายเดือนแล้ว
ที่มาของภาพ, Getty Images
ข้อจำกัดของกลุ่มตาลิบันในเรื่องภาควิชาที่เด็กผู้หญิงสามารถเรียนได้นั้นไม่ได้นำมาใช้อย่างเท่าเทียมกันทั่วประเทศ ตัวอย่างเช่น ในมหาวิทยาลัยคาบูล เด็กหญิงยังคงได้รับอนุญาตให้เรียนบางหลักสูตรในคณะวารสารศาสตร์
แต่ฟาติมาไม่สามารถหลีกเลี่ยงกฎเกณฑ์ดังกล่าวได้โดยการสมัครเข้ามหาวิทยาลัยในสถานที่ห่างไกลจากบ้านของเธอถึงเมืองหลวงของประเทศ กลุ่มตาลิบันได้แบ่งประเทศออกเป็นหลายพื้นที่ และเด็กผู้หญิงไม่ได้รับอนุญาตให้ศึกษานอกพื้นที่ของพวกเขา ซึ่งถือเป็นข้อจำกัดที่ร้ายแรงอีกอย่างหนึ่งเกี่ยวกับเรื่องเพศ
“ฉันสามารถเรียนในสิ่งที่พวกเขาเสนอให้ฉันเท่านั้น ฉันไม่มีทางเลือก” ฟาติมากล่าว แต่เธอไม่ได้ล้มเลิกความฝันของเธอ
“ถ้าปีหน้ารัฐบาลเปลี่ยนนโยบาย ฉันจะเลือกเรียนวารสารศาสตร์”
แต่ถ้าสิ่งนั้นไม่เกิดขึ้น เธอและเด็กผู้หญิงคนอื่น ๆ อย่างเธอจะไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากศึกษาสิ่งที่กลุ่มตาลีบันอนุญาต หากพวกเธอต้องการเข้ามหาวิทยาลัย
………
ข่าว บีบีซี ไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว