สี จิ้นผิง : ปกป้องนโยบายโควิดเป็นศูนย์ ค้านเอกราชไต้หวัน ระหว่างเปิดประชุมใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน

ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ส่งสัญญาณว่าจะไม่มีการผ่อนปรนมาตรการนโยบายโควิดเป็นศูนย์ ระหว่างการกล่าวสุนทรพจน์ในพิธีเปิดการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนครั้งที่ 20  ซึ่งจะมีพิธีส่งมอบตำแหน่งประธานาธิบดีจีนเป็นสมัยที่ 3 แก่เขา

ผู้นำจีนกล่าวว่า นโยบายโควิดเป็นศูนย์ที่ผ่านมานั้น เป็นสงครามของ “ประชาชนทุกคน” ในการหยุดการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนา 2019

แม้นโยบายนี้รักษาชีวิตคนได้หลายชีวิต แต่ก็แลกมาด้วยราคาที่ชาวจีนต้องจ่ายและระบบเศรษฐกิจของประเทศ ทำให้ขณะนี้ประชาชนเริ่มอ่อนล้าและโกรธเคืองกับการล็อกดาวน์และการจำกัดการเดินทาง

สี จิ้นผิง กล่าวด้วยว่า จีนได้ “ปกป้องสุขภาพประชาชนและความมั่นคงได้มากเท่าที่จะเป็นไปได้”

ก่อนการประชุมใหญ่ของพรรคเกิดขึ้นไม่กี่วัน ได้มีการประท้วงเพื่อวิจารณ์นายสี และนโยบายโควิดเป็นศูนย์ของเขา โดยปิดป้ายผ้าประท้วงบนสะพานแห่งหนึ่ง ซึ่งเป็นสิ่งที่แทบไม่เคยเกิดขึ้นในจีนมาก่อน

นอกจากนี้ เขากล่าวถึงประเด็นสถานการณ์ไต้หวัน ซึ่งจีนอ้างเป็นดินแดนส่วนหนึ่ง โดยคัดค้านการให้อิสรภาพแก่ไต้หวัน

“เราได้ดำเนินการอย่างมุ่งมั่นเพื่อปกป้องอธิปไตยของชาติ บูรณภาพแห่งดินแดน และคัดค้านการเป็นเอกราชของไต้หวัน”

“ปักกิ่ง (รัฐบาลจีน) จะไม่สัญญาว่าจะเลิกใช้กำลัง” และ “การทำให้ประเทศกลับมามาเป็นปึกแผ่นอีกครั้งต้องเกิดขึ้นและจะเป็นจริง”

ที่มาของภาพ, twitter

ที่ผ่านมา จีนได้ใช้พละกำลังควบคุมฮ่องกง เปลี่ยนสถานการณ์จาก “ความวุ่นวายโกลาหลจนสามารถปกครองได้”

หลังจากการชุมนุมประท้วงใหญ่ของฝ่ายสนับสนุนประชาธิปไตยในฮ่องกงเมื่อปี 2019 จีนได้ออกกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติเรื่องเขตแดนออกมา

ผู้นำจีน ยังกล่าวถึงประเด็นความแตกแยกภายในพรรคคอมมิวนิสต์จีนด้วยว่า ภายใต้การปกครองของเขา ได้มีการ “ขจัดอันตรายที่กลบซ่อนอยู่ในพรรค” ออกไปแล้ว

ตั้งแต่เขาขึ้นสู่ตำแหน่งสูงสุดของพรรค นายสีได้ขจัดปัญหาคอร์รัปชั่นในพรรคในทุกระดับไปจนถึงผู้ดำรงตำแหน่งระดับสูงภายในพรรคคอมมิวนิสต์ แต่ขณะเดียวกัน นักวิจารณ์ทางการเมืองกลับมองว่า นี่เป็นการกำจัดศัตรูทางการเมืองเท่านั้น

“เราได้ต่อสู้กับการทุจริตในระดับที่ไม่เคยมีมาก่อนในประวัติศาสตร์ และลงโทษเจ้าหน้าที่ทุกประเภทที่ทุจริต” นายสี ระบุ

การกล่าวสุนทรพจน์ของนายสี จิ้นผิง ใช้เวลาทั้งสิ้นไม่ถึง 2 ชั่วโมง  ซึ่งน้อยกว่าสุนทรพจน์ที่เขากล่าวในที่ประชุมใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนเมื่อปี 2017

เขาชี้ด้วยว่า จีนจะเร่งเสริมสร้างกองทัพและกำลังทหาร ขณะที่ เขาเอ่ยคำว่า “ความปลอดภัย” และ “ความมั่นคง” ในสุนทรพจน์ ทั้งสิ้น 73 ครั้ง ซึ่งมากกว่าเมื่อปี 2017 ที่พูดเพียง 55 ครั้ง

ที่มาของภาพ, EPA

การประชุมใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์ ครั้งที่ 20 สำคัญอย่างไร

การรับมอบตำแหน่งผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีน (Chinese Communist Party-CCP) ทำให้เขาเป็นผู้นำที่ทรงอำนาจที่สุดของจีนตั้งแต่สมัยของเหมา เจ๋อตุง ในยุค 1970

สิ่งที่จะเกิดขึ้นในวันนี้ คือ สมาชิกสภาแห่งชาติจีน 2,300 คน จะร่วมประชุมเพื่อเลือกผู้นำพรรคและหารือแนวนโยบายหลักของพรรค นอกจากนี้ยังมีการเลือกผู้นำพรรคในระดับต่าง ๆ รวมทั้งสมาชิกประจำชุดใหม่ของคณะกรรมการกรมการเมืองหรือโปลิตบูโร ซึ่งเปรียบเสมือนคณะรัฐมนตรีของจีน

ในอดีต การประชุมใหญ่ของพรรคคอมมิวนิสต์จีนที่เกิดขึ้นทุก ๆ 5 ปี ถูกมองว่าเป็นโอกาสที่ผู้นำระดับสูงของพรรคจะส่งเสริมผู้สนับสนุนของตนเอง เพื่อแข่งขันกันเพิ่มบารมีของกลุ่มก้อนตัวเองภายในพรรค

อย่างไรก็ตามผู้สังเกตการณ์มองว่า ปัจจุบันดูเหมือนว่าในการประชุมพรรคครั้งที่ 20 กลุ่มก้อนในพรรคจะมีเพียงกลุ่มเดียว นั่นก็คือ กลุ่มของนายสี จิ้นผิง

สัญญาณที่บ่งชี้ถึงอำนาจที่มั่นคงของนายสี เห็นได้จากการออกคำแถลงการณ์ของผู้นำระดับสูงของพรรคที่ระบุว่าว่านายสี เป็น “แกนหลัก” ของพรรคและความเป็นผู้นำ พวกเขายังเรียกร้องให้สมาชิกพรรคดำรงความแนบแน่นเพื่อสนับสนุนนายสี

สี จิ้นผิง ดำรงตำแหน่งที่ทรงอำนาจที่สุดในจีนถึง 3 ตำแหน่ง ได้แก่ เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน ประธานคณะกรรมาธิการการทหารส่วนกลางบัญชาการกองกำลังติดอาวุธของประเทศ และประธานาธิบดี ในการประชุมใหญ่วันนี้ (16 ต.ค.) จะมีการสืบทอดวาระเฉพาะสองตำแหน่งแรก

พรรคคอมมิวนิสต์จีน ไม่ได้กำหนดระยะเวลาการดำรงตำแหน่งไว้ว่าเป็นได้กี่สมัย แต่ไม่เคยปรากฏว่ามีผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์คนใด ที่รับตำแหน่งเป็นสมัยที่ 3 มาก่อน ยกเว้นเหมา เจ๋อตุง

ส่วนตำแหน่งประธานาธิบดี ในอดีต ธรรมนูญจีนในยุคของเติ้ง เสี่ยวผิง มีการกำหนดไว้ให้เป็นได้แค่ 2 สมัย เพื่อป้องกันไม่ให้มีการครองตำแหน่งยาวนานเทียบเท่าประธานเหมา ทว่ายุคของนายสี จิ้นผิง ได้มีการเปลี่ยนกติกาข้อนี้ ในปี 2018 สภา “ตรายาง” ของจีนได้ยกเลิกการใช้กฎเกณฑ์นี้ ทำให้นายสี สามารถดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีได้โดยไม่จำกัดวาระ

ที่มาของภาพ, EPA

เกิดอะไรขึ้นบ้างภายใต้การปกครองของสี จิ้นผิง

นับตั้งแต่ก้าวสู่อำนาจในปี 2012 นายสีได้นำพาประเทศจีนด้วยวิถีที่ทะเยอะทะยานและอำนาจนิยม

เขาได้ผลักดัน “การฟื้นฟูครั้งใหญ่ของชาติจีน” ซึ่งเน้นการปฏิรูปเศรษฐกิจ ลดมลภาวะ และลดความยากจน

ในยุคของนายสี ยังมีการปราบปรามชาวอุยกูร์ในเขตปกครองตนเองซินเจียง และการชุมนุมประท้วงของฝ่ายสนับสนุนประชาธิปไตยในฮ่องกง

อย่างไรก็ตาม นายสี ต้องเผชิญความท้าทายในหลายประเด็น ทั้งภาวะการตกงานของคนหนุ่มสาว เศรษฐกิจชะลอตัวและวิกฤตอสังหาริมทรัพย์ รวมทั้งนโยบายโควิดเป็นศูนย์

จับตานโยบายต่างประเทศ

อีกประเด็นที่ถูกจับตาในการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีน คือ ความเปลี่ยนแปลงของนโยบายการต่างประเทศของจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสหรัฐอเมริกา

นายสี พยายามขยายอิทธิพลของจีน ผ่านนโยบาย หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (One Belt One Road) ที่มุ่งขยายเส้นทางการค้าของจีนไปทั่วโลก และอ้างสิทธิ์เหนือทะเลจีนใต้ เช่นเดียวกับการสนับสนุนรัสเซียในสงครามยึดครองดินแดนยูเครน รวมไปถึงการเพิ่มกิจกรรมทางการทหารล่าสุดในช่องแคบไต้หวัน ซึ่งเพิ่มความตึงเครียดกับสหรัฐฯ และประเทศอื่น

ตราบใดที่นายสี ยังดำรงตำแหน่ง ประเด็นเหล่านี้จะยังคงอยู่ แม้ว่าผู้เชี่ยวชาญบางส่วนเชื่อว่า เขาอาจจะลดละวิธีการบางอย่างเพื่อมุ่งเป้าหมายทางการค้ากับสหรัฐฯ และคู่ค้าในภูมิภาคอื่น

“ความชอบธรรมทางการเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ตั้งอยู่บนฐานทางเศรษฐกิจและสังคม” ดร.คอลลิน โกห์ สถาบันการศึกษาระหว่างประเทศ เอส ราชารัตนัม แห่งสิงคโปร์ระบุ

“พลเมืองจีนทั่วไปจะรู้สึกว่ามันไม่ได้เป็นไปด้วยดีเท่าไหร่นัก ดังนั้น จึงจำเป็นต้องฟื้นฟูการเติบโตในแบบที่จีนคุ้นเคยในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา”

…..

ข่าว บีบีซี ไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว