คำถามที่ยังไม่มีคำตอบกรณีพบ เอกสารลับของไบเดน

จะเป็นแค่เรื่องน่าขายหน้า หรือจะส่งผลกระทบร้ายแรงทางการเมือง นี่คือคำถามที่หลายคนสงสัยเกี่ยวกรณีการพบเอกสารลับทางราชการที่บ้านของประธานาธิบดีโจ ไบเดน ในรัฐเดลาแวร์ และสำนักงานในกรุงวอชิงตันดีซีที่เขาเคยใช้ทำงาน

ล่าสุดเมื่อวันที่ 14 ม.ค. ทำเนียบขาวออกบอกว่าพบเอกสารลับเพิ่มอีก 5 หน้า ที่บ้านของผู้นำสหรัฐฯ ในเดลาแวร์ โดยทีมทนายความของนายไบเดนบอกว่าเอกสารชุดนั้นมาจากตอนที่เขาเป็นรองประธานาธิบดีสมัยบารัค โอบามา

ตอนนี้ได้มีการแต่งตั้งที่ปรึกษาพิเศษด้านกฎหมายเพื่อสอบสวนเรื่องนี้แล้ว และนี่คือ 4 คำถามที่ยังไม่มีคำตอบเกี่ยวกับกรณีนี้

เนื้อหาในเอกสาร

นายไบเดนบอกว่าเขาไม่รู้ว่าเนื้อหาในเอกสารลับที่เจอคืออะไร

หากเรายังไม่รู้เนื้อหาในเอกสารเหล่านี้ ก็ยากที่จะบอกได้ว่านี่เป็นเรื่องร้ายแรงแค่ไหน แหล่งข่าวบอกกับสถานีโทรทัศน์ซีเอ็นเอ็นและหนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์ว่า เอกสารลับชุดแรกมีข้อมูลเรื่องประเทศต่างๆ รวมถึงยูเครน อิหร่าน และสหราชอาณาจักร จากสมัยที่นายไบเดนเป็นรองประธานาธิบดี

ซีเอ็นเอ็นระบุว่า เอกสารเหล่านี้ไปปะปนอยู่กับเอกสารอื่นๆ ที่ไม่ได้เป็นความลับ อาทิ เอกสารที่ระบุรายละเอียดเกี่ยวกับงานศพของโบ ไบเดน ลูกชายของนายไบเดนที่เสียชีวิตเมื่อปี 2015

อย่างไรก็ดี ซีเอ็นเอ็นก็บอกด้วยว่าเอกสารบางส่วนเป็นข้อมูลลับสุดยอด (top secret) ซึ่งจัดว่าเป็นระดับขั้นความลับสูงสุด

ใครสามารถเข้าถึงเอกสารเหล่านี้ได้

สำนักงานบริการทั่วไปของสหรัฐฯ (General Services Administration หรือ GSA) มีหน้าที่เข้ามาจัดการในช่วงเปลี่ยนผ่านอำนาจ งานใหญ่ที่พวกเขาต้องจัดการก็คือต้อนรับประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีคนใหม่เข้ามาในทำเนียบขาว และย้ายประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีคนเก่าออก รวมถึงพวกเอกสารลับต่างๆ ด้วย

ตอนนี้ยังไม่ชัดเจนว่าใครเป็นคนจัดการเอกสารเหล่านี้ในช่วง 7 ปีตั้งแต่นายไบเดนพ้นจากตำแหน่งรองประธานาธิบดีไป แต่สถานที่ที่เราพบเอกสารเหล่านั้นก็อาจทำให้สามารถคาดเดาได้

เอกสารชุดแรกถูกพบโดยทีมทนายความนายไบเดนในที่ที่ทำเนียบขาวบอกว่าเป็นตู้ที่ล็อกไว้ที่ออฟฟิศของนายไปเดนที่ Penn Biden Center for Diplomacy and Global Engagement ซึ่งเป็นศูนย์วิจัยในกรุงวอชิงตันดีซี

เอกสารชุดที่สองเป็นกระดาษแผ่นเดียวที่พบที่ห้องติดกับโรงจอดรถที่บ้านของนายไบเดนที่รัฐเดลาแวร์

แน่นอนว่า ทีมสอบสวนจะต้องการทราบว่าใครสามารถเข้าถึงสถานที่เหล่านี้ได้และเอกสารเหล่านี้ถูกเก็บไว้อย่างปลอดภัยแค่ไหน

สมาชิกรัฐสภาสหรัฐฯ ฝ่ายพรรคคอนเซอร์เวทีฟบางคนต้องการดูบันทึกว่ามีใครมาหาที่บ้านนายไบเดนบ้าง โดยบอกว่าการพบเอกสารลักษณะนี้ที่บ้านพักของเขาเป็นภัยความมั่นคงระดับประเทศ

• ไบเดนย้ำ จะไม่เกิดสงครามเย็นระหว่างสหรัฐฯ กับจีน
• สำคัญอย่างไรที่เดโมแครตครองเสียงข้างมากวุฒิสภาสหรัฐฯ
• อเมริกาจะรับมืออย่างไรกับสมัยที่ 3 ของประธานาธิบดีจีน

ทำไมเกิดความล่าช้า

ทำเนียบขาวระบุว่า ทนายของนายไบเดนพบเอกสารลับรอบแรกเมื่อวันที่ 2 พ.ย. ซึ่งคือ 1 สัปดาห์ก่อนการเลือกตั้งกลางสมัย รัฐบาลบอกว่าได้รายงานเรื่องนี้ต่อหอจดหมายเหตุแห่งชาติสหรัฐฯ ในวันเดียวกัน และได้แจ้งเรื่องนี้ไปยังกระทรวงยุติธรรมด้วย

เรื่องนี้เพิ่งมาเป็นที่รู้โดยสาธารณะในเดือนนี้หลังจากการรายงานของสถานีโทรทัศน์ซีบีเอสนิวส์ นำไปสู่คำวิพากษ์วิจารณ์ว่าทำเนียบขาวปิดข่าวเพราะเป็นช่วงการเลือกตั้งกลางสมัยพอดี

อย่างไรก็ดี ทำเทียบขาวปฏิเสธเรื่องนี้ นายไบเดนเองบอกว่าเขา “แปลกใจ” ที่ได้รู้ว่ามีเอกสารลับอยู่ที่สำนักงานเก่า ตอนนี้ยังไม่แน่ชัดว่าเขารู้เรื่องนี้ตั้งแต่เมื่อไร

การลงโทษ

ยังเร็วเกินไปกว่าที่จะบอกว่าประธานาธิบดี และคนใกล้ชิดเขา จะถูกลงโทษทางกฎหมายอย่างไร

เรารู้ว่านายโรเบิร์ต เฮอร์ จะสืบสวนว่ามีการเอาเอกสารลับออกมาและเก็บไว้โดยไม่มีการอนุมัติเกิดขึ้นหรือเปล่า แต่ผู้เชี่ยวชาญบอกว่ามีหลายปัจจัยที่จะทำให้กรณีนี้ไม่น่าเป็นความผิดทางอาชญากรรม

นายเดวิด ไวน์สตีน อดีตอัยการรัฐฟลอริดา บอกว่า หนึ่ง อัยการต้องพิสูจน์ได้ว่านายไบเดนหรือทีมของเขาจงใจเอาเอกสารลับออกมาและเก็บไว้ สอง เป็นนโยบายของกระทรวงยุติธรรมที่ทำมาตลอดที่จะไม่ยื่นฟ้องประธานาธิบดีที่ยังปฏิบัติหน้าที่อยู่

“มันเป็นปัญหาทางการเมืองสำหรับนายไบเดน มากกว่าเป็นปัญหาเรื่องคดีอาชญากรรม” นายไวน์สตีนกล่าว

ข่าว บีบีซี ไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว