ทำไม ‘แอนดี้ เบอร์แนม’ นายกฯ อังกฤษคนใหม่ อาจเพิ่มความร่วมมือในเอเชีย

นายกรัฐมนตรีอังกฤษคนล่าสุดซึ่ง ‘มีความเป็นเอเชียมากที่สุด’ อาจพยายามสานสัมพันธ์ทางการค้าและการลงทุนที่ใกล้ชิดยิ่งขึ้นกับประเทศแถบเอเชีย

เมื่อวันที่ 20 ก.ค. 2026 ตามเวลาท้องถิ่น แอนดี้ เบอร์แนม จากพรรคแรงงาน (The Labour Party) กลายเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 58 ของอังกฤษอย่างเป็นทางการ หลังการลาออกของ เคียร์ สตาร์เมอร์ ซึ่งมีคะแนนความนิยมตกต่ำ ท่ามกลางแรงกดดันอย่างหนักจากปัญหาเศรษฐกิจ

การเสนอชื่อเบอร์แนมเข้าชิงตำแหน่งหัวหน้าพรรคแรงงาน ได้รับการสนับสนุนอย่างท่วมท้น ส่งผลให้เบอร์แนมขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีโดยอัตโนมัติ เนื่องจากพรรคแรงงานคุมเสียงข้างมากในรัฐสภา

ก่อนหน้านี้ เบอร์แนม ซึ่งได้รับฉายาว่า ‘ราชาแห่งแดนเหนือ’ (King of the North) ดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีของเกรทเทอร์แมนเชสเตอร์ (Greater Manchester) เป็นเวลา 9 ปี ตั้งแต่ปี 2017-2026 และในช่วงเวลานั้นเอง ที่เศรษฐกิจของเมืองเติบโตขึ้นในอัตราที่รวดเร็วกว่าเมืองอื่น ๆ ผ่าน ‘ลัทธิแมนเชสเตอร์’ (Manchesterism) ซึ่งผสมผสานการดึงดูดเงินลงทุนของเอกชนเข้ากับการควบคุมภาคบริการที่จำเป็นโดยรัฐ

ราวปี 2017 เบอร์แนมดูแลโครงการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์มิกซ์ยูส Northern Gateway มูลค่า 1 พันล้านปอนด์ (ราว 4.5 หมื่นล้านบาท) ร่วมกับกลุ่มทุนบริษัท Far East Consortium จากฮ่องกง นอกจากนี้ ในปี 2025 บริษัท Astemo ผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์จากญี่ปุ่น ยังประกาศลงทุน 100 ล้านปอนด์ (ราว 4.5 พันล้านบาท) ในโรงงานที่เมืองโบลตันของเกรเทอร์แมนเชสเตอร์ คาดว่าจะเกิดการจ้างงานในแรงงานด้านการผลิตทักษะสูงราว 200 ตำแหน่ง

“แอนดี้ เบอร์แนม อาจเป็นนายกรัฐมนตรีที่ ‘มีความเป็นเอเชียมากที่สุด‘ ของอังกฤษ” มาร์ค โลแกน อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเขตโบลตันนอร์ทอีสต์ ในเกรทเทอร์แมนเชสเตอร์ กล่าว “เขาจะเข้าไปอยู่ในบ้านเลขที่ 10 (บ้านพักนายกรัฐมนตรีอังกฤษ) โดยรู้แล้วว่า จะต้องเคาะประตูบานไหนในจีน อินเดีย และญี่ปุ่น” โลแกนกล่าว

ในฐานะนายกเทศมนตรี เบอร์แนมเคยเดินทางเยือนจีน และเคยนำคณะผู้แทนสองคณะเยือนญี่ปุ่นจนได้ข้อตกลงเป็นเมืองพี่เมืองน้องกับโอซาก้า โดยมุ่งเน้นการแลกเปลี่ยนด้านเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และวัฒนธรรม ผ่านจุดร่วมเดียวกันในฐานะเมืองอุตสาหกรรม นอกจากนี้ ในปี 2018 ยังเปิดโครงการความร่วมมือแมนเชสเตอร์-อินเดีย เพื่อรวบรวมธุรกิจ นักวิชาการ และภาครัฐทั่วเกรทเทอร์แมนเชสเตอร์และอินเดียเข้าด้วยกัน

ไรส์ วอลลีย์ ประธานของแพลตฟอร์มความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน Manchester China Forum (MCF) กล่าวว่า เบอร์แนมเป็นผู้สนับสนุนการมีส่วนร่วมกับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกอย่างลึกซึ้งมาตั้งแต่ต้น โดยตระหนักถึงความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์และเศรษฐกิจของภูมิภาคนี้ต่อเมือง

สิ่งสำคัญอันดับแรก ๆ ของเบอร์แนมในฐานะนายกรัฐมนตรีอังกฤษ คือ การเติบโตทางเศรษฐกิจ โดยตัวเลขจากกระทรวงธุรกิจและการค้า ที่เผยแพร่เมื่อเดือน มิ.ย. แสดงให้เห็นว่า โครงการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ในอังกฤษ ลดลง 26% ในปีงบประมาณสิ้นสุดเดือน มี.ค. ถือเป็นตัวเลขที่ต่ำสุดในรอบกว่าทศวรรษ

ในสุนทรพจน์เมื่อสองสัปดาห์ก่อน เบอร์แนมกล่าวโทษว่าความอ่อนแอทางเศรษฐกิจของประเทศ มาจากนโยบายเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมที่กำหนดโดยรัฐบาลกลาง และระบุว่า การเติบโตสามารถบ่มเพาะได้จากระดับล่างขึ้นไปเท่านั้น

ไมเคิล ซอนเดอร์ส ที่ปรึกษาอาวุโสทางเศรษฐกิจของ Oxford Economics กล่าวว่า แผนงานส่งเสริมการเติบโตในระดับภูมิภาคของเบอร์แนม ขึ้นอยู่กับการดึงเงินลงทุนทั้งจากภาครัฐและเอกชน และเอเชียจะเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามนี้ โดยคิดเป็น 9% ของ FDI ที่จะเข้ามาในอังกฤษ

แม้เบอร์แนมจะพูดถึงนโยบายต่างประเทศน้อยมาก แต่เมื่อเดือน เม.ย. ที่ผ่านมา เขาได้พบกับ ถัง รุ่ย กงสุลใหญ่จีนประจำเมืองแมนเชสเตอร์ เพื่อหารือเชิงลึกเกี่ยวกับการกระชับและขยายความร่วมมือที่เป็นรูปธรรม ตามรายงานของจีน

เครก แพทเช็ตต์ ผู้อำนวยการฝ่ายการค้าและภูมิเศรษฐศาสตร์ ของบริษัทที่ปรึกษาด้านภูมิรัฐศาสตร์และธุรกิจ SC Strategyและเคยรับผิดชอบด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจในรัฐบาลอังกฤษ กล่าวว่า ความท้าทายที่สำคัญที่สุดสำหรับเบอร์แนมคือ การประสานเป้าหมายหลักสองประการของโครงการของเขา ได้แก่ การดึงดูดการลงทุนจากเอเชียเข้ามาอังกฤษให้มากขึ้น ขณะเดียวกันก็ลดการพึ่งพาเชิงกลยุทธ์ในด้านเทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน และห่วงโซ่อุปทานที่สำคัญ

ปัญหาสำคัญอีกประการสำหรับเบอร์แนม คือ อังกฤษจะร่วมมือกับสหภาพยุโรป (EU) มากน้อยเพียงใด เมื่ออ้างอิงจากการลงประชามติ Brexit เพื่อตัดสินว่าอังกฤษควรแยกตัวออกจาก EU หรือไม่ในปี 2016 เบอร์แนมแสดงความปรารถนาที่จะทำงานร่วมกับ EU อย่างใกล้ชิดมากขึ้น โดยแนวคิดกล่าวอาจสร้างผลกระทบต่อความสัมพันธ์กับจีน

แซม กู๊ดแมน ผู้อำนวยการอาวุโสฝ่ายนโยบายของสถานบันคลังสมอง สถาบันความเสี่ยงเชิงกลยุทธ์จีน (CSRI) กล่าวว่า อังกฤษจะประสบปัญหาจากการเลี่ยงสงครามการค้าที่กำลังจะเกิดขึ้น ระหว่าง EU กับจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากอังกฤษคิดจริงจังที่จะเริ่มต้นใหม่กับ EU

“ท้ายที่สุดแล้ว อังกฤษจะต้องเลือกจัดนโยบายให้สอดคล้องกับ EU ในเรื่องของการตั้งกำแพงภาษีสินค้านำเข้าจากจีน ข้อกำหนดการใช้วัตถุดิบหรือการผลิตในท้องถิ่น และข้อกำหนดการซื้อสินค้าจากยุโรป” กู๊ดแมนกล่าว

อย่างไรก็ตาม ในอนาคตอันใกล้นี้ เบอร์แนมมีแนวโน้มมุ่งเน้นลงทุนทางการเมืองไปที่นโยบายภายในประเทศมากกว่า โดยแพทเช็ตต์กล่าวว่า เบอร์แนมยังไม่น่าจะมีเวลาเวลาพิจารณาเรื่องจีนอย่างลึกซึ้ง

“นอกจากนี้ มันจะไม่ใช่ประเด็นสำคัญลำดับต้น ๆ สำหรับเบอร์แนมในช่วง 100 วันแรกของการดำรงตำแหน่ง เมื่อการประกาศและนโยบายจะมุ่งเน้นไปที่ภายในประเทศ ในช่วงเวลาก่อนและหลังการประกาศงบประมาณประจำปี” แพทเช็ตต์กล่าว โดยอ้างอิงถึงการประกาศงบประมาณประจำปีในฤดูใบไม้ร่วง ราวเดือน ต.ค. ที่จะถึงนี้

อ้างอิง : Nikkei Asia