ผงะผลสอบเหมืองทองอัคราฯ พบบ่อรั่วซึมปนเปื้อนซัลเฟต-โลหะหนัก-

“พสุ” เผยผลสอบคณะกรรมการตรวจข้อเท็จจริงฯ เหมืองทองคำอัคราฯพบบ่อเก็บกากแร่ที่ 1 รั่วซึมไหลมาถึงบ่อด้านใต้และตะวันตกเฉียงใต้ พบการปนเปื้อนซัลเฟต-โลหะหนักอื่น จี้ กพร.เฝ้าระวังคุณภาพน้ำรอบเหมือง

สืบเนื่องจากกระทรวงอุตสาหกรรมได้รับร้องเรียนจากชาวบ้านใน 3 จังหวัด คือ พิจิตร เพชรบูรณ์ พิษณุโลก ซึ่งเป็นที่ตั้งเหมืองแร่ทองคำชาตรี ของบริษัท อัครา รีซอร์สเซส จำกัด (มหาชน) ว่าเป็นสาเหตุให้ประชาชนในพื้นที่ป่วย และเกิดการปนเปื้อนสารหนู โลหะหนัก รวมถึงไซยาไนด์ จึงตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงและแก้ไขปัญหาข้อขัดแย้งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ขึ้นเมื่อวันที่ 29 เม.ย. 59 และตั้งคณะกรรมการ 5 ฝ่าย แต่ผลวิเคราะห์ออกมาไม่ชัดเจน

ต่อมามีการตั้งคณะทำงานอีก 2 ชุด คือ คณะทำงานตรวจสอบข้อเท็จจริงการรั่วซึมของบ่อกักเก็บกากแร่ที่ 1 และคณะทำงานย่อยผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบข้อเท็จจริงการรั่วซึมของบ่อกักเก็บกากแร่ที่ 1 แต่ก็ไม่มีผลสรุปชัดเจนขึ้น รัฐบาลได้ตัดสินใจใช้คำสั่ง ม.44 ระงับโรงโลหกรรมเมื่อวันที่ 13 ธ.ค. 59

นายพสุ โลหารชุน ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม ประธานคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงและแก้ไขปัญหาข้อขัดแย้งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ จากการทำเหมืองแร่ทองคำของบริษัท อัคราฯ เปิดเผยว่า รายงานของผู้วิจัยที่นำเสนอล่าสุดเมื่อ 28 ก.พ. 2561 ผลการศึกษาโครงการสำรวจตรวจสอบโอกาสการรั่วไหลของสารพิษจากบ่อเก็บกากแร่ที่ 1 (TSF1) ด้วยเทคนิคด้านธรณีฟิสิกส์และไอโซโทป โดย ผศ.ดร.ธนพล เพ็ญรัตน์ จากมหาวิทยาลัยนเรศวร ดร.สิรินาฏ เลาหะโรจนพันธ์ และ Dr.Yuji Mitsuhata จาก AIST ประเทศญี่ปุ่น พบความผิดปกติทางความต้านทานไฟฟ้า ที่แสดงถึงการรั่วไหลของน้ำจากบ่อเก็บกากแร่ที่ 1

สอดคล้องกับข้อมูลธรณีเคมีกับไอโซโทปซึ่งชี้ให้เห็นว่า น้ำจากบ่อเก็บกากแร่ที่ 1 ไหลมาถึงบ่อสังเกตการณ์ด้านทิศใต้และตะวันตกเฉียงใต้ รวมทั้งพบน้ำซับทางด้านทิศใต้ของบ่อเก็บกากแร่ที่ 1 ด้วย

สำหรับการตรวจสอบน้ำผุดหรือน้ำซับบริเวณนาข้าวที่ชาวบ้านในพื้นที่ร้องเรียน จากการตรวจสอบ 2 ครั้ง เมื่อปี 2559-2560 ไม่พบสารไซยาไนด์ปนเปื้อนในน้ำอย่างมีนัยสำคัญ แต่พบการปนเปื้อนของซัลเฟตและโลหะหนักอื่น และผลการวิเคราะห์ทางเคมีของน้ำจากบ่อเฝ้าระวังชี้ว่า น่าจะเป็นน้ำรั่วไหลจากบ่อเก็บกากแร่ที่ 1 ทั้งนี้ กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) ได้ติดตามเฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงด้านคุณภาพน้ำรอบเหมืองแร่ทองอัคราฯต่อไป

อัคราฯ ค้านผลบ่อรั่ว

นายเชิดศักดิ์ อรรถอารุณ ผู้จัดการทั่วไป ด้านกิจการภายนอก บริษัท อัคราฯกล่าวถึงผลสรุปการดำเนินงานของ ดร.ธนพล เพ็ญรัตน์ ประธานคณะทำงานตรวจสอบข้อเท็จจริงการรั่วซึมของบ่อกักเก็บกากแร่ที่ 1 ซึ่งอยู่ภายใต้คณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง และแก้ไขปัญหา ข้อขัดแย้งฯ ซึ่งมีปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมเป็นประธาน ในการประชุมเมื่อวันที่ 28 ก.พ. 2561 ว่า “บ่อกักเก็บกากแร่ที่ 1 ของบริษัท อัคราฯเป็นไปได้ว่ามีโอกาสเกิดการรั่วซึม” ซึ่งไม่ถือเป็นการสรุปผล เป็นเพียงรายงานความคืบหน้าเรื่องผลกระทบด้านฝุ่นละออง และข้อเท็จจริงการรั่วซึมของบ่อกักเก็บกากแร่ที่ 1 ไม่ใช่วาระการประชุมเพื่อพิจารณา จึงขอ “คัดค้าน” ผลดังกล่าวต่อกรมทรัพยากรธรณี กระทรวงอุตสาหกรรม ก่อนจะเปิดเผยผลสรุปจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องภายใน 10 วันนี้

บริษัทและนักวิชาการหลายหน่วยงานเคยท้วงติง และโต้แย้งการทำงานของนักวิชาการชุดนี้ถึงวิธีการตรวจสอบตั้งแต่เริ่มนำเสนอโครงการ กล่าวคือ ธรณีฟิสิกส์ไม่ใช่เครื่องมือที่ถูกต้อง ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อตรวจสอบการรั่วไหลของสาร และในพื้นที่มีตัวแปรทางธรรมชาติค่อนข้างมาก เช่น ชั้นดินลูกรัง ชั้นดินเหนียว การแปรสภาพของหินในบริเวณแหล่งแร่ หรือแม้กระทั่งความชื้น เป็นต้น จึงไม่สามารถแยกแยะได้อย่างละเอียดชัดเจน

“มีข้อน่าสังเกตว่า รายงานของคณะทำงานตรวจสอบข้อเท็จจริงการรั่วซึมฯ ถูกแก้ไขมากถึง 30 ครั้ง แสดงให้เห็นถึงปัญหาในการทำงานตั้งแต่วิธีการที่ใช้ ตลอดจนถ้อยคำที่ใช้ในรายงานกำกวม”

ติดตามข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ค ประชาชาติธุรกิจออนไลน์
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

ติดตามอ่านข่าวสารจากประชาชาติออนไลน์
ดาวน์โหลดผ่านแอปพลิเคชั่น >> Prachachat << ได้แล้ววันนี้