‘เกมไทย’ ฝันใหญ่ยังไปไม่ถึง 2 ปีร่าง พ.ร.บ.เกม

“เกม” เป็นอุตสาหกรรมความบันเทิงที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก ราว 2.13 แสนล้านเหรียญสหรัฐ อ้างอิงจาก Newzoo บริษัทวิเคราะห์ตลาดอุตสาหกรรมเกม เบื้องหลังจึงสร้างงานสร้างอาชีพหลากหลายวงการ  ซึ่งประเทศไทยมีความต้องการที่จะเข้าเป็นส่วนสำคัญของอุตสาหกรรมนี้มาหลายปี 

ในงาน gamescom asia x Thailand Game Show 2026 ที่ผ่านมา โดยเฉพาะในโซน “ธุรกิจ” มีผู้ประกอบการและนักลงทุนจากทั่วโลกเข้ามาใช้ประเทศไทยเป็นปลายทางการเจรจาลงทุน เทียบกับปีก่อนหน้าเพิ่มขึ้นกว่า 20% หรืออาจปิดดีลได้มากกว่า 1.2 พันล้านบาท จำนวนผู้เข้าร่วมงาน ตลอด 4 วัน 219,546 ราย

การจัดงานภายใต้การสนับสนุนจากทั้งภาครัฐและเอกชน นำโดย “ออนไลน์สเตชัน” ภายใต้เครือ ซี.พี.-กลุ่มทรู, ซินเน็กซ์ เป็นต้น รวมถึงภาครัฐอย่างสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (DEPA) ภายใต้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ได้เน้นย้ำหมุดหมายสำคัญที่ต้องการให้ประเทศไทยเป็นเกมฮับ หรือ “Games Destination” ของโลก  

อย่างไรก็ตาม การจัดทำร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ส่งเสริมอุตสาหกรรมเกม พ.ศ. … ซึ่งดำเนินการมาแล้วกว่า 2 ปี และน่าจะเป็นหนึ่งในเครื่องมือหลักที่จะช่วยกำกับ ดูแล และสนับสนุนอุตสาหกรรมทั้งระบบผ่านการจัดตั้งกองทุนส่งเสริมอุตสาหกรรมเกมไทย 

เชื่อมโลกเสริมอีโคซิสเต็ม  

“ไชยชนก ชิดชอบ” รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) กล่าวว่า อยากให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลาง เป็นจุดนัดพบของผู้คนในอุตสาหกรรมเกม ทำให้งาน gamescom asia x Thailand Game Show มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นเวทีแห่งโอกาส เชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างผู้ประกอบการไทยและต่างประเทศ ทั้งเป็นอีกก้าวสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมเกมไทยสู่ระดับสากล 

“กระทรวงดีอีให้ความสำคัญกับการสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเติบโตของอุตสาหกรรม ส่วนการร่างกฎหมาย ขณะนี้ DEPA กำลังผลักดันร่าง พ.ร.บ. เพื่อส่งเสริม (ชื่อเดิม พ.ร.บ.ส่งเสริมอุตสาหกรรมเกม พ.ศ… ) เพื่อเป็นกลไกสนับสนุนให้ภาคอุตสาหกรรมเติบโตอย่างเป็นระบบ และสามารถสร้างประโยชน์สูงสุดให้กับประเทศไทย”

ด้าน “แมทเธียส คูเปอร์” กรรมการผู้จัดการ และประธานภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกของ Koelnmesse GmbH กล่าวถึงภาพรวมอุตสาหกรรมเกมว่า แม้ตลาดในภูมิภาคยุโรปเริ่มอิ่มตัว แต่กลุ่มผู้เล่นเกมและสตูดิโอเกมรายเล็กจำนวนมากกระจายอยู่ในเอเชียและอเมริกาใต้ จึงต้องกระจายศูนย์กลางการจัดงานออกไปทั้งในบราซิลและประเทศไทย เพื่อสร้าง “เครือข่าย” ธุรกิจเกมในฝั่งเอเชีย 

“งานใหญ่จัดที่เมืองโคโลญ ประเทศเยอรมนี ในเดือนสิงหาคม และไม่กี่เดือนเราก็มาจัดที่ไทย ทำให้บรรยากาศและหัวข้อสนทนายังมีการตามมาพูดคุยกันที่นี่ ซึ่งอาจหมายถึงการข้อเจรจาทางธุรกิจด้วย เราอยากทำให้สตูดิโอเกมเล็ก ๆ หรือสตูดิโออินดี้ มีโอกาสเข้าถึงแหล่งทุนเพื่อพัฒนาโปรเจ็กต์ของพวกเขา” 

ส่วนข้อกังวลเรื่องเงินทุนทั่วโลกไปกระจุกตัวกับเรื่อง AI หรือเทคโนโลยี ทำให้สตาร์ตอัพหรือนักพัฒนารายเล็กระดมทุนยาก ไม่กระทบอุตสาหกรรมเกม ด้วยขนาดตลาดมีความเฉพาะ มีทั้งเงินทุนและความต้องการ

“ตลาดเกมยังเติบโตต่อ อยู่ที่ว่าคุณมีของอะไรมาเสนอมากกว่า”

ฝันใหญ่ปั้น IP เกมไทย

“ศุภกร สิทธิไชย” รักษาการแทนผู้อำนวยการใหญ่ DEPA กล่าวว่า การดึงเอา Koelnmesse ผู้จัดงานแมตชิ่งธุรกิจเกมที่ใหญ่ที่สุดในโลกมาที่ประเทศไทย ในปีนี้นับเป็นปีที่สอง คาดว่าจะเป็นพื้นที่จัดงานในระยะยาว และเป็นผลดีกับผู้ประกอบการไทย ทำให้มีพื้นที่ไฮไลต์เฉพาะเกมไทย เปิดโอกาสให้นักลงทุนได้มองเห็นมากขึ้น 

ในส่วน Business Area ในงาน gamescom asia x Thailand Game Show 2025 มีโอกาสต้อนรับผู้ประกอบการและบุคลากรในอุตสาหกรรมเกมกว่า 5,500 คน สำหรับปีนี้ก็ยังเป็นเวทีสำคัญที่รวบรวมนักพัฒนาเกม ผู้จัดจำหน่าย สตูดิโอเกม ผู้จัดงาน ผู้ประกอบการในระบบนิเวศของอุตสาหกรรมเกม ตลอดจนนักลงทุนจากทั่วโลก โดยเฉพาะการเจรจาจับคู่ธุรกิจ และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือทางธุรกิจ

“ปีที่ผ่านมาผู้ประกอบการไทยจับคู่กับนักลงทุน และผู้จัดจำหน่าย สร้างมูลค่ารวมกว่า 1.2 พันล้านบาท คาดว่าปีนี้จะสร้างมูลค่าการระดมทุนหรือผลกระทบทางเศรษฐกิจมากกว่าเดิม”

อุตสาหกรรมดิจิทัลคอนเทนต์ไทยในปี 2568 ที่ผ่านมามีมูลค่ารวมกว่า 50,000 ล้านบาท เฉพาะเกมมีสัดส่วนสูงกว่า 60% มีมูลค่ารวมกว่า 37,000 ล้านบาทแต่การผลิตเกมโดยผู้ประกอบการไทยมีมูลค่าเพียง 800 ล้านบาท สะท้อนว่าส่วนแบ่งตลาดส่วนใหญ่มาจากเกมต่างประเทศ ไม่มี Interlectual Property (IP) ของคนไทยเอง ยังพึ่งพาการนำเข้าเกมจากต่างประเทศเป็นหลัก ดังนั้นเป้าหมายใหญ่ของไทยคือ การสร้างระบบนิเวศและกลไกสนับสนุน เพื่อให้เกิดการสร้างเกม IP ของไทย ทั้งเพื่อใช้ในประเทศและในตลาดโลก เพื่อชดเชยการขาดดุลนี้ โดยการดึงเอาเครือข่ายพันธมิตรจากทั่วโลกเข้ามาเป็นสะพานเชื่อม

พ.ร.บ.ส่งเสริมเกมนับหนึ่งอีกรอบ

สำหรับความคืบหน้าเกี่ยวกับร่าง พ.ร.บ.ส่งเสริมอุตสาหกรรม “กิตติพงศ์ พฤกษอรุณ” นายกสมาคมซอฟต์แวร์เกมไทย (TGA) กล่าวว่า มีการนำร่างฯ ไปพิจารณาใหม่ทั้งฉบับ อาจเรียกว่าเริ่มนับหนึ่งใหม่ก็ได้ เพราะเดิมมีการพิจารณาเกมในฐานะซอฟต์แวร์ ซึ่งเป็นเรื่องใหม่ ร่างกฎหมายนั้นจึงมุ่งเน้นซอฟต์แวร์เกม แต่ฝั่งผู้กำกับนโยบายเห็นว่าไม่ควรส่งเสริมเฉพาะเกม ถ้าจะทำควรทำทั้งอุตสาหกรรมดิจิทัลคอนเทนต์ รวมถึง “เทรดดิ้งการ์ด”และ “อี-สปอร์ต” แม้ส่วนนี้จะเป็นอุตสาหกรรมแคแร็กเตอร์ และเป็นส่วนของการจัดอีเวนต์กีฬาก็ตาม จึงคาดว่าต้องเริ่มใหม่ทั้งหมดตั้งแต่ยกร่าง ประชาพิจารณ์ ไปจนถึงการนำเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรี และเข้ารัฐสภา 

“กระบวนการต่าง ๆ น่าจะราว 2 ปี ด้วยความที่ร่าง พ.ร.บ.นี้มีการตั้งกองทุนส่งเสริมอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นกฎหมายการเงิน จึงต้องเข้ากระทรวงการคลังพิจารณาอีก คาดว่าใช้เวลานานแน่ ๆ”

นโยบาย “เกมฮับ” ไม่เอื้อ

สำหรับแนวคิดเรื่อง Game Destination หรือเกมฮับของฝั่งภาครัฐ ที่มีทั้งข้อเสนอทางภาษีหรือมีพื้นที่อย่าง Thailand Digital Valley เพื่อรองรับบริษัทเกมให้มาเปิดที่ไทย หากไม่มีกลไกของ พ.ร.บ.ส่งเสริมเกมฯ จะดำเนินการไปต่อได้หรือไม่ “กิตติพงศ์” มองว่าอาจไม่เกี่ยวโดยตรงกับการส่งเสริมผู้ประกอบการไทย แต่สามารถต่อยอดได้ เช่น การส่งเสริมให้สตูดิโอชื่อดังระดับโลกมาสร้างเกมที่ไทยเป็น Cocreation เพื่อแบ่งปันองค์ความรู้ เพียงแต่ในทางปฏิบัติยังเป็นไปได้ยาก 

“การดึงดูดสตูดิโอระดับโลกมาไทย หรือเป็นสตูดิโอเล็ก ๆ หรือสตาร์ตอัพให้มาสร้างเกมในไทย ถามว่าจะใช้อะไรดึงดูดบ้าง เรามีคนไหม มีสิทธิพิเศษไหม หากบอกว่ามีสิทธิประโยชน์ด้านภาษีจาก BOI ก็ต้องอย่าลืมว่าการทำเกม โดยเฉพาะเกมขนาดใหญ่ใช้เวลาหลายปี แม้แต่เกมที่ทำเสร็จแล้วกว่าจะสร้างรายได้ให้สตูดิโอใช้เวลาอีกหลายปี ถึงตอนนั้นก็หมดเงื่อนไขกับ BOI แล้ว แล้วเขาจะมาอยู่ที่ไทยไปทำไม”

“กิตติพงศ์” ทิ้งท้ายว่า ตัวอย่างข้างต้นเป็นอีกปัญหาที่สะท้อนว่าการออกแบบนโยบายส่งเสริมไม่ได้สอดคล้องกับธรรมชาติของอุตสาหกรรม