ถอดรหัส “บล็อกเชน-ICO” อ่านปรากฎการณ์ “ธุรกิจ-การลงทุน”-

เมื่อเทคโนโลยี “บล็อกเชน” และการระดมทุนในรูปแบบ “ICO” (initial coin offering) กลายเป็นสิ่งที่ใครต่อใครให้ความสนใจเป็นอย่างยิ่ง ทั้งในฟากองค์กรธุรกิจ และหน่วยงานภาครัฐ เมื่อเร็ว ๆ นี้ ธนาคารไทยพาณิชย์ ร่วมกับบริษัท ดิจิทัล เวนเจอร์ส จำกัด จัดงาน Faster Future Forum 2018 ในหัวข้อ UNLOCK BLOCKCHAIN : The World DISRUPTIVE Technology นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับเทคโนโลยีดังกล่าวในแง่มุมต่าง ๆ

บล็อกเชนคืออะไร

“พลภัทร อัครปรีดี” กรรมการผู้จัดการ หน่วยงานทุนองค์กร บริษัท ดิจิทัล เวนเจอร์ส จำกัด อธิบายถึง “บล็อกเชน” อย่างง่าย ๆ ว่า คือบัญชีที่บันทึกข้อมูลในบล็อกที่เชื่อมต่อกันเรื่อย ๆ โดยทุกคนที่มีส่วนร่วมและสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ โดยต้องได้รับการยืนยันก่อนที่จะบันทึกในบล็อกเชน ดังนั้นจึงเป็นโมเดลที่ต้องทำกันเป็นกลุ่ม และสิ่งที่บันทึกไม่สามารถเปลี่ยนแปลง แก้ไข ทำลายได้ แปลว่ามีความปลอดภัยสูง ดังนั้นบล็อกเชนจึงมีประสิทธิภาพมากในการทำสัญญาอัจฉริยะ (smart contract) เพราะช่วยลดคนกลาง ลดความผิดพลาด รวมทั้งสามารถพัฒนาเป็น digital identity ที่ช่วยให้ตรวจสอบข้อมูลย้อนหลังได้แม่นยำ ประยุกต์ใช้ได้ในหลายด้าน เช่น การทำสวัสดิการของภาครัฐ การจัดสรรที่ดิน รวมทั้งสินค้าที่มีมูลค่าสูง ปัจจุบันมีเงินกว่า 6,000 ล้านเหรียญสหรัฐที่สนับสนุนสตาร์ตอัพด้านบล็อกเชน และคาดว่ามีเงิน 170 ล้านล้านเหรียญสหรัฐที่ทำธุรกรรมผ่านบล็อกเชนและจะยังเติบโตขึ้นอีก

“ในอดีตข้อมูลมีจุดศูนย์กลางในการควบคุม มีฮับที่คนสามารถเข้าถึงศูนย์กลางนี้ไม่มาก และคลังข้อมูลต้องได้รับความไว้วางใจ เช่น รัฐ และโรงพยาบาล ต่อมาก็สามารถย้ายศูนย์กลางไปยังจุดต่าง ๆ ได้ เช่น คลาวด์ แต่บล็อกเชนจะเชื่อมโยงจุดศูนย์กลางต่าง ๆ เข้าด้วยกันเหมือนกับใยแมงมุม แต่บล็อกเชนถูกมองว่าจะเป็นขั้นต่อไปของอินเทอร์เน็ต”

ขณะที่คริปโตเคอเรนซี่ (cryptocurrency) หรือสกุลเงินดิจิทัล และการทำไอซีโอ (initial coin offering : ICO) หรือการเสนอขายเหรียญคริปโตเคอเรนซี่ คือสิ่งที่มีเทคโนโลยีบล็อกเชนอยู่เบื้องหลัง ปัจจุบันมีคริปโตเคอเรนซี่กว่า 1,500 ชนิด และมีมูลค่ามากกว่า 3.8 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ และมีแนวโน้มสูงขึ้นจนรัฐบาลหลายประเทศเริ่มเฝ้าระวัง

ไม่ต้องใช้บล็อกเชนกับทุกสิ่ง

“แบรด การ์ลิงเฮาส์” ประธานกรรมการบริหาร บริษัท Ripple ผู้เชี่ยวชาญด้านการใช้เทคโนโลยี blockchain ระดับโลก กล่าวเสริมว่า บล็อกเชน คือสิ่งที่ทำให้ 2 ฝ่ายทำปฏิสัมพันธ์กันโดยไม่มีคนกลาง อย่าง Ripple ให้บริการแพลตฟอร์มการโอนเงินระหว่างประเทศให้กับธนาคาร โดยใช้สินทรัพย์ดิจิทัล ซึ่งช่วยการทำธุรกรรมมีต้นทุนลดลง จึงมองว่าบล็อกเชนจะเข้ามาเปลี่ยนแปลงอุตสาหกรรม โดยเริ่มที่ธนาคารก่อน เพราะธนาคารเป็นการจัดการระบบแบบรวมศูนย์เบ็ดเสร็จ จากนั้นจะเข้าไปดิสรัปต์ระบบคลาวด์ที่ปัจจุบันยังบริหารระบบแบบรวมศูนย์ อย่างไรก็ตามบล็อกเชนเป็นเรื่องยากที่จะเข้าใจ ดังนั้นอยากให้มองว่าจะนำบล็อกเชนมาแก้ปัญหาอะไรได้มากกว่า

“เราไม่จำเป็นต้องเข้าใจรายละเอียดปลีกย่อยของบล็อกเชน แต่ต้องเข้าใจว่ามันใช้งานและแก้ปัญหาได้อย่างไร เราไม่จำเป็นต้องใช้บล็อกเชนไปกับทุกอย่าง เพราะบางอย่างมีสิ่งอื่นแก้ปัญหาได้ดีกว่าบล็อกเชน เพียงแต่เราหลงทางไปกับความใหม่”

46% ICO ล้มเหลว

ผู้บริหารบริษัท Ripple กล่าวต่อว่า บล็อกเชนควรทำมาเพื่อแก้ปัญหา ขณะที่เพื่อการระดมทุนเป็นสิ่งที่น่าสงสัย เพราะการทำ ICO ส่วนใหญ่เป็น ICO ขยะ กว่า 90% ไม่เข้าใจการนำไปใช้ เป็นเพียงการขายหลักทรัพย์ ดังนั้น ICO กว่า 90 สกุล มากถึง 46% ประสบกับความล้มเหลว กลายเป็นการฉุดบล็อกเชนให้ถดถอยลง และเชื่อว่าปีนี้โลกจะเข้มงวดกับ ICO มากขึ้น

“อนาคตของบล็อกเชน จะเป็นเครื่องมือที่มีศักยภาพไม่แพ้อินเทอร์เน็ต แต่จะมีคุณค่าแค่ไหนขึ้นอยู่กับว่าจะใช้มันแก้ปัญหาอย่างไร ซึ่งมูลค่าของโทเคนก็จะสะท้อนคุณค่าของบล็อกเชนด้วย”

ความน่าเชื่อถือสิ่งสำคัญ

ด้าน “ดร.ภูมิ ภูมิรัตน์” ที่ปรึกษาด้านเทคโนโลยี สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) กล่าวว่า หลายฝ่ายผลักดันเรื่อง digital identity เพื่อให้คนนำไปใช้ทำธุรกรรมทุกรูปแบบบนโลกดิจิทัลได้ และคาดว่าภายในปี 2563 จะทำได้อย่างมั่นคงแต่ในด้านการลงทุน นักลงทุนอาจไม่มีความมั่นใจเพียงพอ เพราะบล็อกเชนเป็นเรื่องใหม่ โครงการนี้จึงจำเป็นต้องดึงทุกส่วนเข้าร่วมเพื่อสร้างความไว้วางใจ สร้างกรอบความคิดใหม่

เช่นเดียวกับ “วาเลนเซีย แยป” ผู้ก่อตั้ง PolicyPal สตาร์ตอัพด้าน InsurTech จากประเทศสิงคโปร์ ผู้ประกอบการรุ่นใหม่ที่อายุน้อยกว่า 30 จากการจัดอันดับของนิตยสาร Forbes ซึ่งนำบล็อกเชนมาใช้ในธุรกิจประกันภัย ระบุว่า ความน่าเชื่อถือเป็นสิ่งสำคัญมากจำเป็นต้องแบ่งปันความรู้กับหลายฝ่ายเพื่อสร้างความไว้วางใจ เพราะหากคนเห็นว่ามีประโยชน์ก็จะอยากเข้ามาสู่อีโคซิสเต็มส์ และบล็อกเชนจะเป็นประโยชน์ก็ต่อเมื่อมีคนมาร่วมใช้งานด้วย เพียงแต่ควรใช้เวลาศึกษา และอย่าคิดแค่ว่าเท่หรือใหม่ก็เอามาใช้

ขณะที่ “เดวิด เดวี่ส์” ผู้ก่อตั้ง และประธานกรรมการบริหาร AgUnity บริษัทด้านการลงทุนเพื่อสังคม ซึ่งช่วยส่งเสริมศักยภาพของเกษตรกรในประเทศกำลังพัฒนาด้วยโซลูชั่นบล็อกเชนกล่าวว่า บล็อกเชนไม่ใช่เทคโนโลยีที่จะใช้ได้อย่างแพร่หลายด้วยตนเอง แต่ขึ้นอยู่กับแพลตฟอร์มที่นำมาใช้แก้ปัญหา ดังนั้นยิ่งออกแบบได้ตรงจุดเท่าไรก็จะยิ่งมีการใช้งานมากขึ้น ขณะที่อุปสรรคสำคัญของการใช้เทคโนโลยีคือ “การเข้าถึง”

“การทำ ICO กลายเป็นสิ่งที่ไม่ดีของบล็อกเชน ไม่อยากให้มาโฟกัสกันที่การเก็งกำไร เพราะคือความเสี่ยง”

ส่วนการออกกฎหมายกำกับดูแล “ดร.ภูมิ” มองว่า ไม่ควรมีกฎหมายที่ห้ามใช้บล็อกเชน แต่ควรมีกฎระเบียบเพื่อสนับสนุน ปัจจุบันหลายประเทศยังไม่มีการกำกับดูแล การเก็บภาษี การจัดการสินทรัพย์ที่ถูกเก็บในบล็อกเชน

“ในไทยเป็นเวลาอันดีที่กฎหมายกำลังจะออกมา และอยากแนะนำสตาร์ตอัพใหม่ ๆ ที่จะทำเรื่องบล็อกเชนว่าต้องศึกษาเทคโนโลยีควบคู่กับการหารูปแบบการสร้างรายได้ ถ้าไม่รู้จะเริ่มตรงไหนให้ดูโอเพ่นซอร์ซเป็นตัวอย่าง”

ติดตามข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ค ประชาชาติธุรกิจออนไลน์
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

สามารถดาวน์โหลด ประชาชาติธุรกิจ ฉบับ e-Newspaper
หรือ e-Book ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”