ศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม คว้ารางวัลศิลปสถาปัตยกรรมปี’67

คอลัมน์ : SD Talk

ศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม ในกลุ่มเอ็กโก คว้ารางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรม ประจำปี 2567 ประเภท ก. งานอนุรักษ์มรดกทางสถาปัตยกรรมและชุมชนระดับดีมาก จากสมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ โดยเรื่องนี้ “ดร.จิราพร ศิริคำ” กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน) หรือ EGCO Group กล่าวว่า

ภารกิจสำคัญอย่างหนึ่งของ EGCO Group ในฐานะผู้เชี่ยวชาญในธุรกิจไฟฟ้า คือการใช้ประโยชน์จากโรงไฟฟ้าในกลุ่มเอ็กโกเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านกระบวนการผลิตไฟฟ้า เพื่อเผยแพร่ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการผลิตไฟฟ้าที่ถูกต้อง EGCO Group จึงพัฒนาโรงไฟฟ้าขนอม หน่วยที่ 1 ที่หยุดเดินเครื่องเชิงพาณิชย์แล้วให้เป็นศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม และเปิดให้เข้าชมตั้งแต่ปี 2562 เป็นต้นมา

“การพัฒนาศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมเกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่าง EGCO Group และ ESCO ในกลุ่มเอ็กโก ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญในธุรกิจไฟฟ้า วิศวกรรม การก่อสร้าง การบำรุงรักษา และเดินเครื่องโรงไฟฟ้า และบริษัท ซีเอ็มโอ จำกัด (มหาชน) ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบและการพัฒนาเนื้อหานิทรรศการ และพิพิธภัณฑ์ศูนย์เรียนรู้

โรงไฟฟ้าขนอมมีลักษณะเฉพาะที่โดดเด่นมากของงานสร้างสรรค์ มีความเป็น Historical Site คือมีประวัติศาสตร์เป็นโรงไฟฟ้าเรือลอยน้ำแห่งแรกและแห่งเดียวของประเทศไทย ทั้งยังมีความเป็น Industrial Design หรือความเป็นโรงงานอุตสาหกรรมในตัวเอง”

ตรงนี้จึงเป็นความท้าทายในการออกแบบให้มีลักษณะเฉพาะ ด้วยความเป็นอุตสาหกรรมผลิตไฟฟ้า ผู้พัฒนาจึงร่วมกันนำเอามัลติมีเดีย และเทคนิคสมัยใหม่มาผสมผสาน เพื่อสร้างให้สถานที่แห่งนี้คงคุณค่าในตัวเอง และยังสามารถถ่ายทอดเนื้อหาความรู้ที่เกี่ยวกับพลังงานไฟฟ้าได้อย่างไม่รู้จบ

สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวถึงเหตุผลที่พิจารณาให้ศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมได้รับรางวัลครั้งนี้ว่า ศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมเป็นงานสถาปัตยกรรมในยุคอุตสาหกรรมด้านการผลิตไฟฟ้าที่หาได้ยากยิ่งในประเทศไทย เป็นอาคารที่มีคุณค่าทั้งทางประวัติศาสตร์และทางวิชาการที่ยังคงมีความแท้ในเรื่องของรูปทรง องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมและวิศวกรรม จึงมีศักยภาพอย่างสูงที่จะได้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญ

“การอนุรักษ์เพื่อนำมาใช้เป็นศูนย์เรียนรู้ครั้งนี้ แสดงออกถึงความตั้งใจ ความตระหนักในคุณค่า และความสำคัญของอาคาร มีกระบวนการในการออกแบบอย่างครบถ้วน และเลือกเทคนิควิธีการอนุรักษ์ที่เหมาะสม การจัดแสดงภายในอาคารยังสามารถรักษาความแท้ไว้ เพื่อสื่อความหมายได้อย่างน่าสนใจ มีการปรับเปลี่ยนพื้นที่ภายในได้อย่างสร้างสรรค์

รวมทั้งมีแผนบริหารจัดการโครงการอย่างชัดเจน เป็นการอนุรักษ์ที่ส่งผลดีต่อสังคมชุมชนโดยรอบ และเป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับเยาวชนและประชาชนต่อไป”

ภายในศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมจัดแสดงนิทรรศการถาวรจำนวน 7 โซน ครอบคลุมความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ไฟฟ้า กระบวนการผลิตไฟฟ้า การรักษาสิ่งแวดล้อม และการอยู่ร่วมกันของโรงไฟฟ้าและชุมชน โดยมุ่งเน้นให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม ผ่านเทคนิคการนำเสนอที่น่าสนใจและทันสมัย

ศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช เปิดให้เยี่ยมชมทุกวันอังคาร-วันเสาร์ ตั้งแต่เวลา 09.00-16.00 น. (หยุดวันอาทิตย์ วันจันทร์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์) เยาวชน นักท่องเที่ยว และประชาชนที่สนใจสามารถลงทะเบียนเพื่อเข้าชมล่วงหน้าได้ที่เว็บไซต์ https://www.egco.com/th/khanom-learningcenter