งบการเงิน ตัวช่วยสรุปทุกข้อมูลธุรกิจ ที่ผู้ประกอบการห้ามพลาด

งบการเงินเป็นสิ่งที่ผู้ประกอบกิจการขนาดเล็กมักมองข้าม เนื่องจากเข้าใจว่าแค่ทำบัญชีรายรับรายจ่ายก็เพียงพอในการจัดการปัญหาการเงินของธุรกิจ แต่สำหรับผู้ประกอบกิจการยุคใหม่ การจัดทำงบการเงินจะยิ่งช่วยให้การวางแผนธุรกิจทำได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าการทำบัญชีรายรับรายจ่ายแบบเดิม

แต่การอ่านงบการเงินครั้งแรกไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะองค์ประกอบของงบมีความซับซ้อนและยากที่จะเข้าใจ ในบทความนี้ เราจึงพาเจ้าของกิจการทุกคนมาทำความรู้จักกับความหมาย และความสำคัญของงบการเงินให้มากขึ้น

ทบทวนความหมายของ “งบการเงิน” สิ่งสำคัญที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้

งบการเงิน หมายถึงข้อมูลที่สรุปว่าในช่วงที่ผ่านมาสุขภาพทางการเงินของกิจการเป็นอย่างไร ซึ่งงบการเงินแตกต่างจากการทำบัญชีรายรับรายจ่ายทั่วไป เนื่องจากงบการเงินจะแสดงรายละเอียดมากกว่า ทำให้เจ้าของกิจการวิเคราะห์เชิงลึกได้ว่านอกจากจะต้องควบคุมรายจ่ายเพื่อให้มีกำไรมากขึ้นแล้ว ยังมีปัจจัยอะไรอีกบ้างที่ธุรกิจควรระมัดระวัง เพราะอาจจะส่งผลต่อยอดขายและกำไรได้ในอนาคต

งบการเงิน มีอะไรบ้าง?

งบการเงินมีองค์ประกอบทั้งหมด 5 ส่วน ได้แก่ หมายเหตุประกอบงบการเงิน, งบกำไรขาดทุน, งบแสดงการเปลี่ยนแปลงของส่วนของเจ้าของ, งบกระแสเงินสด และงบแสดงฐานะทางการเงิน ซึ่งงบการเงินแต่ละส่วนมีบทบาทและความสำคัญแตกต่างกันออกไป ดังนี้

1. หมายเหตุประกอบงบการเงิน

ก่อนไปทำความรู้จักกับองค์ประกอบของงบการเงินอีก 4 ส่วน ควรรู้จักหมายเหตุประกอบงบการเงินเป็นอันดับแรก ซึ่งหมายเหตุประกอบงบฯ เป็นข้อมูลที่ระบุรายละเอียดเพิ่มเติมว่าบริษัทมีลูกหนี้การค้าทั้งหมดเป็นเวลากี่วัน ต้องจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้อัตราร้อยละเท่าไหร่ต่อปี พร้อมแสดงรายละเอียดอื่น ๆ เพิ่มเติม เช่น รายชื่อบริษัทย่อย และข้อมูลเงินให้กู้ยืมระหว่างกิจการ 

ข้อมูลของหมายเหตุประกอบงบการเงินจึงช่วยให้ผู้ประกอบกิจการอ่านงบการเงินได้เข้าใจมากยิ่งขึ้นว่า ที่มาของรายได้ของธุรกิจเกิดจากลูกหนี้การค้าที่มีคุณภาพหรือไม่ และจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้สูงเกินไปหรือเปล่าเมื่อเทียบกับคู่แข่งในธุรกิจเดียวกัน ทำให้วางแผนกิจการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

2. งบกำไรขาดทุน

หากต้องการดูประสิทธิภาพในการทำกำไรของกิจการ เจ้าของธุรกิจสามารถตรวจสอบได้จากงบกำไรขาดทุน ซึ่งงบการเงินดังกล่าวจะแสดงให้เห็นว่าที่มาของกำไรเกิดจากปัจจัยใดระหว่างความสามารถในการหารายได้เพิ่มมากขึ้น หรือการปรับลดต้นทุนของกิจการ

งบกำไรขาดทุนยังช่วยแจกแจงรายละเอียดของรายได้ด้วยว่ากิจการมีแหล่งรายได้จากช่องทางใด เช่น รายได้จากการขายสินค้า รายได้จากการบริการ และระบุข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับต้นทุนของธุรกิจ อาทิ ต้นทุนจากการขายสินค้า ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน หรือค่าภาษี เมื่อเห็นว่าในช่วงใดมีรายได้น้อยมากหรือมีต้นทุนมากเกินไป เจ้าของกิจการก็สามารถปรับลดต้นทุนหรือหาทางเพิ่มรายได้

3. งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้น

หลายคนอาจไม่ได้ให้ความสนใจงบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้นเท่าใดนัก เนื่องจากข้อมูลภายในงบไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงเป็นประจำเหมือนกับงบกำไรขาดทุน หรืองบกระแสเงินสด เพราะเป็นงบการเงินสำหรับกิจการที่จดทะเบียนในตลาดหุ้น จะใช้เพื่อดูว่ามีส่วนของทุนจดทะเบียนเท่าไหร่

แต่ความสำคัญของงบดังกล่าวคือ ช่วยให้เจ้าของธุรกิจทราบว่าในช่วงที่ผ่านมาส่วนของผู้ถือหุ้นมีการเปลี่ยนแปลงจากสาเหตุอะไร เช่น จากกำไรสะสมหรือการเพิ่มทุน เพราะหากธุรกิจมีการเพิ่มทุนมากขึ้น สัดส่วนของผู้ถือหุ้นเดิมจะลดลง ทำให้ได้รับผลตอบแทนจากเงินปันผลน้อยกว่าเดิม หรือที่เรียกกันว่า Dilution effect

4. งบกระแสเงินสด

งบกระแสเงินสดประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก ได้แก่ กระแสเงินสดจากดำเนินงาน กระแสเงินสดจากลงทุน และกระแสเงินสดจากการจัดหาเงิน ซึ่งงบกระแสเงินสดแต่ละส่วนมีบทบาทและความสำคัญต่างกันออกไป โดยกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน แสดงให้เห็นว่ากิจการมีความสามารถในการหาเงินสดจากการทำธุรกิจจริง ๆ เท่าไหร่ หรือว่ามีเงินสดเข้ามาในงบการเงินเป็นเพราะจำหน่ายสินทรัพย์ออกไป

ส่วนกระแสเงินสดจากกิจกรรมลงทุน แสดงให้เห็นว่าในช่วงที่ผ่านมากิจการนำเงินสดไปลงทุนขยายกับธุรกิจใหม่ ๆ หรือไม่ และกระแสเงินสดจากการจัดหาเงินบ่งบอกว่าธุรกิจมีการกู้ยืมเงินมากเกินไปหรือเปล่า ซึ่งโดยปกติแล้ว ธุรกิจที่ดีไม่ควรมีการกู้ยืมเงินมากเกินไป เพราะแสดงให้เห็นว่าขาดสภาพคล่องทางการเงิน

5. งบแสดงฐานะทางการเงิน

เป็นงบการเงินที่ประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ สินทรัพย์ หนี้สิน และส่วนของเจ้าของ ซึ่งงบแสดงฐานะทางการเงินจะช่วยให้เจ้าของธุรกิจเห็นภาพรวมของกิจการเบื้องต้นว่า ฐานะการเงินของบริษัทอยู่ในเกณฑ์ดีหรือไม่ ผ่านการตรวจสอบรายการหนี้สิน และส่วนของเจ้าของเจ้าของ

หากฐานะทางการเงินของบริษัทดี หนี้สินจะน้อยกว่าส่วนของเจ้าของ ในขณะที่บริษัทที่สภาพคล่องตึงตัว ส่วนของหนี้สินจะมากกว่า แต่ทั้งนี้ใช่ว่าหนี้สินเยอะจะหมายความว่าสภาพคล่องทางธุรกิจจะไม่ดีเสมอไป เพราะยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่กำหนดสภาพคล่องของบริษัทด้วย เช่น ระยะเวลาชำระหนี้การค้า หรือวงจรเงินสด เป็นต้น

ข้อดีของงบการเงินที่คุณอาจไม่เคยรู้

เมื่อทราบรายละเอียดของงบการเงินกันไปแล้วว่าแต่ละองค์ประกอบมีความสำคัญอย่างไรบ้าง ถึงเวลาที่มารู้จักกับข้อดีและประโยชน์ของงบการเงินต่อไปนี้กันได้เลย

• ทราบรายละเอียดของราคาสินทรัพย์

ธุรกิจ SMEs ขนาดเล็กมักไม่ทราบว่าสินทรัพย์ของกิจการตนเองมีมูลค่าเท่าไหร่ ทำให้มีปัญหากำหนดราคาขายของสินทรัพย์ เพื่อนำเงินสดมาหมุนภายในกิจการ หรือขยายธุรกิจ ซึ่งงบการเงินจะระบุราคาของสินทรัพย์ เช่น ที่ดินอาคาร และอุปกรณ์เอาไว้อย่างชัดเจน ทำให้กิจการประเมินราคาขายได้อย่างแม่นยำ เมื่อถึงเวลาที่ต้องจำหน่ายสินทรัพย์นั้นออกไป

• วางแผนรับมือกับปัญหาหนี้สิน

ธุรกิจบางประเภทนอกจากจะมีหนี้สินระยะสั้นแล้ว ยังมีหนี้สินระยะยาวครบกำหนดชำระเกินกว่า 1 ปี อย่างสินเชื่อธุรกิจอีกด้วย ซึ่งการมีหนี้สินทั้งระยะสั้นและระยะยาว ทำให้วางแผนจ่ายหนี้สินยาก เพราะหากนำเงินสดไปชำระหนี้สินระยะสั้นทั้งหมดก็อาจไม่มีเงินเผื่อจ่ายหนี้สินระยะยาว แต่การจัดทำงบการเงินจะช่วยให้กิจการวางแผนชำระหนี้สินได้ดียิ่งขึ้น

รู้จักกับ MAKE by KBank ตัวช่วยจัดทำงบการเงินที่ผู้ประกอบการห้ามพลาด!

หากผู้ประกอบกิจการเรียนจบวุฒิบัญชีและการเงิน การจัดทำงบการเงินด้วยตนเองคงไม่ใช่เรื่องยาก แต่ถ้าไม่เคยศึกษาความรู้ด้านบัญชีการเงินมาก่อน งบการเงินก็กลายเป็นเรื่องซับซ้อนขึ้นมาทันที ทำให้ต้องใช้ผู้ช่วยจัดทำงบอย่างแอปพลิเคชัน MAKE by KBank ซึ่งมาพร้อมกับ 2 ฟีเจอร์อย่าง Cloud Pocket และ Expense Summary ที่จะทำให้งบการเงินเป็นเรื่องง่ายแม้ว่าคุณเป็นมือใหม่

1. Cloud Pocket

ผู้ประกอบกิจการล้วนมีบัญชีธนาคารมากกว่าหนึ่งบัญชี เพื่อรองรับการทำธุรกรรมต่าง ๆ เช่น บัญชีรายได้-รายจ่ายร้านค้า บัญชีจ่ายค่าใช้จ่ายส่วนตัว หรือบัญชีจ่ายค่าบัตรเครดิต ซึ่งการเปิดบัญชีจำนวนมาก ยุ่งยากเวลาจัดทำงบการเงิน

แต่ถ้าคุณใช้ฟีเจอร์ Cloud Pocket แล้ว การแบ่งเงินเป็นสัดส่วนจะเป็นเรื่องง่าย ไม่ต้องคอยเปิดบัญชีใหม่ เพราะ Cloud Pocket ให้ผู้ใช้งานสร้างกระเป๋าที่เปรียบเสมือนบัญชีธนาคารย่อมได้อย่างไร้ขีดจำกัด และผู้ใช้งานสามารถตั้ งชื่อกระเป๋าเงินได้ตามที่ต้องการอีกด้วย

2. Expense Summary

การทำงบการเงินแต่ละไตรมาสจำเป็นต้องเก็บรวบรวมข้อมูลทางการเงินให้มากที่สุด เพื่อจัดทำงบการเงินที่ใช่ และตรงตามความเป็นจริง ซึ่ง Expense Summary เป็นฟีเจอร์สรุปทุกข้อมูลการใช้จ่ายของคุณในทุกเดือน ที่สรุปรายรับรายจ่ายดูได้แบบแยกราย Cloud Pocket หรือตามหมวดหมู่การใช้งาน

งบการเงินแค่อ่านเป็น ก็ทำธุรกิจมีชัยไปกว่าครึ่ง

งบการเงินแต่ละส่วนมีความสำคัญแตกต่างกันออกไป หน้าที่ของผู้ประกอบกิจการรุ่นใหม่จึงไม่ใช่แค่ทำความเข้าใจกับงบการเงินเพียงประเภทเดียวเท่านั้น แต่ควรดูงบการเงินเป็นทุกประเภท และเชื่อมโยงตัวเลขงบการเงินของแต่ละส่วนเข้าด้วยกัน เพื่อวางแผนกิจการได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด

หากไม่สะดวกจัดทำงบการเงินฉบับเต็มที่ต้องใช้เวลาและยุ่งยากมากเกินไป สามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน MAKE by KBank ให้เป็นตัวช่วยจัดทำงบการเงินเบื้องต้นได้ด้วย 2 ฟีเจอร์ที่แนะนำไปข้างต้น

และเพียงแค่ฝากเงินเข้าไปในบัญชีแอป MAKE by KBank ก็รับผลตอบแทนไปเลย 1.5% ต่อปี ด้วยประโยชน์ที่ทั้งใช้งานง่าย และให้ดอกเบี้ยสูงขนาดนี้ ห้ามพลาดกับแอป MAKE by KBank!