ทางเลือกของไทย ปลดล็อกเศรษฐกิจ “เล็ก-จน-แก่”

“หมอคิด ศุภชัย” กระทุ้ง “เลือก” อุตสาหกรรมเรือธงหนึ่งเดียว ปลดล็อกเทคโนโลยี AI-นวัตกรรมกู้สภาพประเทศไทย “เล็ก – แก่ – จน” ด้วยโมเดลลงทุน เรียนรู้ สู่การผลิตจริง

ในงานสัมนา  ‘Thailand 2027 #ปรับ-เปลี่ยน-ไปต่อ ep.2’ ในหัวข้อ “เชื่อมโลก เปิดโอกาส #ThinkGlobal” จัดโดย “ประชาชาติธุรกิจ”

นพ.ศุภชัย ปาจริยานนท์ หรือ หมอคิด ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและผู้ก่อตั้ง RISE ซึ่งเป็นสถาบันนวัตกรรมองค์กรระดับภูมิภาค ที่ช่วยให้องค์กรขนาดใหญ่แสร้างธุรกิจใหม่ ผ่านการเชื่อมโยงเทคโนโลยีและสตาร์ตอัพทั่วโลก และเป็นผู้ก่อตั้งกองทุน SeaX Ventures มุ่งเน้นการลงทุนในสตาร์ทอัพระยะเริ่มต้น (Early-Stage) ที่มีเทคโนโลยีขั้นสูง โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกาและยุโรป เพื่อดึงเอานวัตกรรมเหล่านี้มาตั้งศูนย์ทดสอบและขยายผลจากไทยสู่ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้ฉายภาพอุปสรรคและปัญหาในการใช้เทคโนโลยีของไทยอย่างชัดเจน

สรุปเป็นคำวินิจฉัยจากหมอว่า “เล็ก – แก่ – จน”

“เราทำงาน 2 หมวก คือ การเป็นตัวเชื่อมเทคโนโลยีจากบริษัททั่วโลกนับล้านรายเข้าเป็นพันธมิตร เพื่อดึงเข้ามาใช้งานในไทย อีกส่วนคือมีกองทุน Venture Capital (VC) ที่จะไปลงทุนในบริษัทเทคโนโลยีตั้งแต่ Early-Stage แต่ไม่ใช่ลงทุนอย่างเดียว ต้องเอาเทคโนโลยีนั้น ๆ มาเพิ่ม GDP ในประเทศให้ได้ แต่เมื่อเราแนะนำว่าเป็น VC จากไทย เขาเดินหนี เพราะเรามีประชากรไม่ถึง 1% ของโลก น้อยมากเขาไม่สนใจ เมื่อประเทศเราเล็ก ตลาดเราก็เล็ก นี่จึงเป็นคำว่า “เล็ก” ดังนั้นแม้เงินทุนมาจากไทยแต่ต้องแนะนำว่ามาจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นี่คือสิ่งที่ทำให้ต่างชาติรู้จักเรา

และเมื่อ X-ray เศรษฐกิจจะเห็นว่า GDP เราโตรั้งท้ายอาเซียน และขนาดเศรษฐกิจกำลังโดนเวียดนามแซงในอีก 5-6 ปี ซึ่งผมก็ทนดูไม่ได้ นี่คือ เรากำลัง “จน” 

สุดท้ายสัดส่วนของประชากรกำลัง “แก่” หรือ เข้าสู่วัยสูงอายุอย่างเร็ว ประชากร 1 ใน 5 กำลังเข้าสู่การสูงวัย “เล็ก จน แก่” คือสภาพของไทยในวันนี้ 

“ความจนไม่สามารถทำให้เราพัฒนาเทคโนโลยีได้ งบวิจัยและพัฒนาเราอยู่แค่ 1% ของงบประมาณ ซึ่งบางครั้งก็ต้องนำไปดูแลปากท้องประชาชนก่อน และอนาคตก็ยิ่งไม่มีคนทำงานเหล่านี้ต่อ เพราะเราเข้าสู่สังคมสูงวัย” 

ลงทุนน้อย ต้องมี “ยุทธศาสตร์”  

“ส่วนในหมวกของการลงทุน เราไม่สามารถบอกได้ว่าต้องได้กำไรเท่านั้น เราต้องการลงทุนที่ได้ผลตอบแทนจากการดึงเอาบริษัทเทคโนโลยีเข้ามาในไทย ให้มีส่าวนร่วมในการทดสอบ พัฒนา และต่อยอดขยายผลไปยังตลาดอื่นๆ ในอาเซียนและในโลก จึงเรียกว่า Strategic Investment

“ด้วยความที่เราจน เราไม่สามารถลงทุนได้มาก ต้องลงแบบมียุทธศาสตร์ ลงทุนเพื่อสร้างความเชื่อมั่นว่าประเทศไทยมีศักยภาพ ถือหุ้นเล็กแค่ 1% แต่ให้มีชื่ออยู่ในนั้น เพื่อสร้างการเชื่อมต่อและความเชื่อมั่นให้เข้ามา ลงทุนแล้วอย่าหยุดแค่นั้น แต่ทำอย่างไรให้เขาใช้ไทยเป็นที่ทดสอบ ที่ Deploy เทคโนโลยี สุดท้ายเราต้องการให้เกิดการผลิตในไทย ก่อนเชื่อมไปขายที่ตลาดต่างประเทศ”

สิ่งที่เราต้องทำคือ “ลงทุน – เรียนรู้ – ผลิตให้ได้” เหมือนที่จีนอนุญาตให้ Tesla ตั้งโรงงานที่เซี่ยงไฮ้ หลังจากนั้นยานยนต์อีวีจีนก็สามารถผลิตจนมียอดขายเกินกว่าที่ Tesla ทำได้

“ศุภชัย” เน้นย้ำด้วยว่า แม้ประเทศไทยจะมีนโยบายส่งเสริมนวัตกรรมและเทคโนโลยี “7 กองหน้า” โดยอาศัยความก้าวหน้าด้าน AI ไม่ว่าจะเป็นด้านชิป หรือ ด้านการแพทย์ จำนวนมาก แต่ย้ำว่าด้วยทรัพยากรที่มีจำกัด และประเทศเรา เล็ก-จน-แก่ จำเป็นที่ต้องเลือก “MVP” หรืออุตสาหกรรมกองหน้าเพียง 1 อย่าง 

“ทีมฟุตบอลไม่สามารถมีกองหน้า 7 คนได้ เราอาจต้องการแค่ผู้เล่น Most Valuable Player หรือ กองหน้าดาวซัลโว 1 คน เพื่อช่วยให้ทั้งทีมชนะ เพราะว่าแต่ละอุตสาหกรรม ไม่ได้อยู่ดีๆ ว่าอยากทำ 1-2 ปีทำได้  ต้องใช้ 5-10 ปี แล้ววันนี้เงินทุน บุคลากร ที่ผมบอกตอนต้นว่า จน แก่ เล็ก เราจะมีทรัพยากรอย่างไรมาทำให้สำเร็จ

นพ.ศุภชัย กล่าวด้วยว่า ธุรกิจฝั่งที่เป็นเรื่องของสุขภาพก็เป็นหนึ่งในจุดแข็ง จากทรัพยากรที่มี ประเทศไทยอาจจำเป็นจะต้องเลือกทางนี้ แต่ไม่ใช่แค่การส่งเสริมให้เป็น Medical Hub มีแพทย์ที่เชี่ยวชาญ และโรงพยาบาลระดับ 5 ดาวให้บริการดูแลรักษาคนไข้ด้วยเทคโนโลยีหรือขั้นตอนมาตรฐานไม่ใช่แค่คนไทยแต่รักษาคนทั้งโลก แต่จำเป็นต้องยกระดับสู่ Medical Innovation Hub จากการเป็นเพียงศูนย์กลางบริการ ไปสู่การเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมและการวิจัยทางการแพทย์ระดับโลก โดยนำเทคโนโลยี เครื่องมือแพทย์ และวิธีการรักษาใหม่ๆ เช่น การพัฒนา AI ทางการแพทย์ หรือเทคโนโลยีรักษามะเร็งขั้นสูง เข้ามาใช้งานและทำการวิจัยในไทย ทำให้คนไทยและผู้ป่วยต่างชาติได้เข้าถึงการรักษาที่เป็นนวัตกรรมชั้นนำเป็นประเทศแรกๆ ของโลก

และว่า การเปลี่ยนไทยให้เป็น Medical Innovation Hub จะเพิ่ม GDP ได้ถึง 5% เพราะสามารถพัฒนาอุตสาหกรรมรอบข้าง การรักษาโรคซับซ้อนที่ใช้นวัตกรรมใหม่ มักต้องใช้เวลารักษาและฟื้นฟูระยะยาว ซึ่งจะส่งผลดีต่ออุตสาหกรรมอื่นเป็นวงกว้าง เช่น ท่องเที่ยว ร้านอาหาร และธุรกิจบริการ ผู้ป่วยและครอบครัวใช้จ่ายในประเทศเพิ่มขึ้น อสังหาริมทรัพย์ เกิดความต้องการที่พักอาศัยระยะยาว รวมถึงยกระดับห่วงโซ่การผลิตเทคโนโลยีระดับสูงในประเทศเพื่อการผลิตเครื่องมือแพทย์และยา