ปลดล็อก กฎหมายเลือกตั้ง ขยับโรดแมปครั้งที่ 5 ยืดเวลา 11 เดือน-

รายงานพิเศษ

ในที่สุด 2 ปัจจัยเสี่ยงขวางการเลือกตั้งในปี 2562 ก็ถูกปลดชนวนเมื่อศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.) ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. …. ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ ในทั้ง 2 เรื่อง

พ.ร.ป.ส.ส.ผ่านฉลุย

คือ ตัดสิทธิคนไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ห้ามไปดำรงตำแหน่งทางการเมือง กระทบต่อสิทธิเสรีภาพหรือไม่ ซึ่งศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ว่าไม่มีข้อความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ

เนื่องจากการดำรงตำแหน่งตามมาตรา 35(4) และ (5) เป็นสิทธิชนิดหนึ่งซึ่งรัฐธรรมนูญบัญญัติให้ออกกฎหมายจำกัดสิทธิดังกล่าวได้ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 95 วรรคสาม ที่บัญญัติว่า “ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งโดยมิได้แจ้งเหตุอันสมควรตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร อาจถูกจำกัดสิทธิบางประการตามที่กฎหมายบัญญัติ”

อีกเรื่องหนึ่ง ให้มีผู้ช่วยกาบัตรสำหรับผู้พิการ ซึ่งอาจทำให้การเลือกตั้งไม่เป็นความลับ โดยศาลรัฐธรรมนูญลงมติด้วยเสียงเอกฉันท์ว่า ไม่มีข้อความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ

“เนื่องจากการอำนวยความสะดวกหรือจัดให้มีความช่วยเหลือในการออกเสียงลงคะแนนของคนพิการหรือทุพพลภาพหรือผู้สูงอายุ ยังอยู่ในขอบเขตของวิธีออกเสียงลงคะแนนโดยตรงและลับตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 85 วรรคหนึ่ง”

ถึงมือนายกฯภายใน 3 สัปดาห์

ภายหลังศาลรัฐธรรมนูญปลดชนวนกฎหมายลูก ขั้นตอนต่อไป “สมชาย แสวงการ” เลขานุการคณะกรรมาธิการวิสามัญกิจการสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (วิป สนช.) กางโรดแมปฝ่ายนิติบัญญัติว่า

สนช.ต้องรอคำวินิจฉัยอย่างเป็นทางการจากศาลรัฐธรรมนูญส่งมาให้ประธาน สนช. เพื่อให้ สนช.ส่งร่าง พ.ร.บ.การเลือกตั้ง ส.ส. และความเห็นของศาลรัฐธรรมนูญให้นายกฯนำขึ้นทูลเกล้าฯเพื่อประกาศใช้เป็นกฎหมายต่อไป คาดว่าจะใช้เวลา 3 สัปดาห์

กรธ.คาดเลือกตั้ง เม.ย. 62

ขณะที่ฝั่งคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) “อุดม รัฐอมฤต” ในฐานะโฆษก กรธ. หนึ่งในองค์กรที่จะหารือกับ คสช. เพื่อวางเส้นทางสู่การเลือกตั้ง ตามคำสั่ง

หัวหน้า คสช.ที่ 53/2560 ข้อ 8 เปิดไทม์ไลน์การหย่อนบัตร โดยคาดว่าจะเกิดขึ้นใน 11 เดือนข้างหน้า

“เมื่อร่างกฎหมายลูกเลือกตั้ง ส.ส.ได้รับการโปรดเกล้าฯ จะทำให้กฎหมายลูกทั้ง 4 ฉบับเกี่ยวกับการเลือกตั้งมีผลบังคับใช้ แต่จะยังไม่สามารถนับหนึ่งกระบวนการจัดการเลือกตั้งได้ เพราะต้องนับไปอีก 90 วันกฎหมาย ส.ส.จะมีผลบังคับใช้ และทันทีที่ครบ 90 วัน รัฐบาลกับ กกต.จะหารือกันเพื่อกำหนดวันเลือกตั้งให้จัดขึ้นภายใน 150 วัน”

“เมื่อคำนวณระยะเวลาแบบเต็มเพดาน การเลือกตั้งจะมีขึ้นภายใน 11 เดือน นับจากเดือน มิ.ย.จะไปตรงกับเดือน เม.ย. 2562 แต่หากรัฐบาลต้องการให้จัดการเลือกตั้งภายในเดือน ก.พ. 2562 ตามที่นายกฯประกาศไว้ ต้องไปหารือกับ กกต.ให้ประกาศวันเลือกตั้งโดยไม่ต้องใช้เวลาถึง 150 วัน ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด”

เลื่อนโรดแมปครั้งที่ 5

หากแปลงมาเป็น วัน-เดือน การเลือกตั้งจะไม่ได้เกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ แต่จะขยับไปถึง เม.ย.หรือ พ.ค. ดังนี้

30 พ.ค.-ปลาย มิ.ย. 2561 ศาลรัฐธรรมนูญนัดลงมติ ร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส.ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ รวมกับขั้นตอนทางธุรการที่ สนช.ต้องรอคำวินิจฉัยของศาลอย่างเป็นทางการ ก่อนส่งให้ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้า คสช.นำขึ้นทูลเกล้าฯ ใช้เวลาประมาณ 3 สัปดาห์

ปลาย มิ.ย.-ปลาย ส.ค. 2561 เป็นช่วงเวลาที่ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส.จะประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามกรอบ 90 วัน

ก.ย.-พ.ย. 2561 เป็นช่วงเวลาที่ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. ขยายเวลาการบังคับใช้ออกไป 90 วัน

ธ.ค. 2561-เม.ย. 2562 เป็นช่วงเวลาที่เตรียมการเข้าสู่การเลือกตั้ง ส.ส.ใน 150 วัน ตามกรอบรัฐธรรมนูญ

พ.ค.-มิ.ย. 2562 กกต.ประกาศผลเลือกตั้ง ส.ส.ไม่ช้ากว่า 60 วัน (กรณีประกาศผลเลือกตั้ง ส.ส.ได้ 95%)

แน่นอนว่า หากนับนิ้ว-จำนวนวันตามกรอบรัฐธรรมนูญ เพื่อคำนวณวันเลือกตั้ง ไม่อาจ “ลงล็อก” ที่เดือน ก.พ. 2562 ได้ ซึ่ง พล.อ.ประยุทธ์เพียงแค่ตีกรอบหลักการกว้าง ๆ ไว้เท่านั้นว่าจะไม่เร็วไปกว่าเดือน ก.พ. 2562

แต่ทว่า หาก คสช.ประเมินสถานการณ์แล้วกลับใจ อยากให้มีการเลือกตั้งเร็วขึ้น “ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล” รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นักวิชาการด้านกฎหาย ขายไอเดียร่นเวลาการเลือกตั้งว่า

แนะแก้ พ.ร.ป.ส.ส.ร่นเลือกตั้ง

“ถ้าร่นเวลาให้เร็วก็สามารถเลือกตั้งได้ในเดือน ก.พ. 2562 หรือหากจะเลือกตั้งในปีนี้ ตามข้อเรียกร้องของกลุ่มคนอยากเลือกตั้งก็สามารถทำได้ ด้วยการให้สภานิติบัญญัติแห่งชาติ หรือ สนช. แก้ไข พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. หลังศาลวินิจฉัยเพื่อตัดเงื่อนไขที่ให้บังคับใช้หลังประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษา 90 วันทิ้งไป แต่ก็ขึ้นอยู่กับ คสช.”

อย่างไรก็ตาม ฝ่ายปฏิบัติอย่างคณะกรรมการการเลือกตั้ง “พ.ต.อ.จรุงวิทย์ ภุมมา” เลขาธิการ กกต. แสดงความเป็นห่วง หากร่นเวลาการเลือกตั้งให้ตรงตามโรดแมป ก.พ. 2562 อาจกระทบพรรคการเมือง

กกต.ยันเลือกตั้งเร่งสุด เม.ย. 62

“หาก กกต.จะดำเนินการจัดการเลือกตั้งก่อนครบ 150 วัน (5 เดือน) ก็ไม่รู้ว่าถึงเวลานั้นพรรคการเมืองจะทำไพรมารี่โหวตทั่วประเทศทันหรือไม่ เพราะไม่ใช่มีแค่แบ่งเขตเลือกตั้งเหมือนการเลือกตั้งในอดีต ที่ กกต.สามารถจัดการเลือกตั้งภายใน 45 วัน หรือ 60 วันได้ ซึ่งพรรคการเมืองต้องใช้เวลาในการเตรียมการพอสมควร”

ตามปฏิทินการเมือง โรดแมปเลือกตั้งจะขยับออกไปจากเดือนช่วงสั้น ๆ แต่หากมีเหตุที่ทำให้การเลือกตั้งขยับออกไปเป็นรอบที่ 5 ในรอบ 4 ปี “สุขุม นวลสกุล” นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ เชื่อว่าจะต้องเป็นพฤติกรรม “หาเหตุ”

“ถ้าเลื่อนการเลือกตั้งออกไปอีกทั้งที่ไม่มีปัจจัยเรื่องกฎหมายแล้ว ก็แสดงว่าจะต้องมีเจตนาที่จะทำให้ไม่มีการเลือกตั้งเกิดขึ้น เป็นเจตนาที่จะมีเรื่องอื่น แต่ตนขี้เกียจคิดว่าจะมีเรื่องอะไรเกิดขึ้นมา เนื่องจากรัฐธรรมนูญฉบับ 2560 มีหลุมพรางเยอะแยะถ้าเจตนาให้การเลือกตั้งไม่เกิดขึ้นจริง ๆ ก็สามารถหาเหตุขึ้นมาได้”

“ขนาดไม่มีเหตุอะไร สนช.ก็ยังปรารถนาดีหาเรื่องขยายเวลาการบังคับใช้ พ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส.ออกไป 90 วันได้ ดังนั้น ถ้า คสช.จะเลื่อนการเลือกตั้งออกไปก็ถือว่าเป็นการหาเหตุ”

ฟากฝั่งนักการเมืองได้ทีเร่งตีปี๊บให้ คสช.ทำตามสัญญาเลือกตั้งตามโรดแมปทันที “นายนิพิฏฐ์ อินทรสมบัติ” รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ระบุว่า เมื่อกฎหมายลูกเลือกตั้ง ส.ส.และกฎหมายลูกว่าด้วยการได้มาซึ่ง ส.ว. ไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ ก็ชี้ให้เห็นว่าไม่กระทบต่อการจัดการเลือกตั้ง คือไม่มีเงื่อนไขทางกฎหมายที่จะอ้างเพื่อเลื่อนการจัดการเลือกตั้งในเดือน ก.พ. 2562 ถึงแม้มีผลกระทบก็ไม่มากนัก อยู่ในวิสัยที่จะเดินต่อตามโรดแมปที่รัฐบาลประกาศไว้

ปชป.อยากเลือกตั้ง ก.พ. 62

“เพราะระยะเวลา 150 วันที่ระบุว่าต้องจัดเลือกตั้ง หลังกฎหมายมีผลบังคับใช้เป็นการยืดเวลาอย่างยาวที่สุด รัฐบาลอาจจะจัดให้มีการเลือกตั้ง

ภายใน 100 วัน หรือ 150 วัน ตามที่กฎหมายกำหนดก็ได้ ถือเป็นการส่งสัญญาณว่าขณะนี้กำลังเดินหน้าเข้าสู่โหมดเลือกตั้งแล้ว”

ด้าน “วิรัตน์ กัลยาศิริ” หัวหน้าคณะทำงานฝ่ายกฎหมายพรรคประชาธิปัตย์ กล่าวว่า ทุกอย่างต้องเดินตามโรดแมป คงไม่มีใครเอาเรื่องกฎหมายมาอ้างเป็นเงื่อนไขทางกฎหมายทำให้การเลือกตั้งเลื่อนออกไปได้อีก แต่อาจมีสาเหตุอื่นที่จะทำให้การเลือกตั้งเลื่อนออกไปได้อีก คืออาจจะมีหรือไม่ก็ได้ไม่สามารถรู้อนาคต แต่จากนี้ไปเมื่อกฎหมายไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ รัฐบาลต้องเดินหน้าจัดการเลือกตั้งในเดือน ก.พ. 2562 อย่างที่นายกฯเคยประกาศไว้

พท.ลุ้นคำสั่ง คสช. 53/60

ขณะที่ “ชูศักดิ์ ศิรินิล” ประธานฝ่ายกฎหมายพรรคเพื่อไทย กล่าวถึงการเตรียมพร้อมการเลือกตั้งว่า ยังต้องรอดูการตีความคำสั่งหัวหน้า คสช.ที่ 53/2560 ด้วย ในคำสั่งดังกล่าวมีเงื่อนไขเกี่ยวกับการเลือกตั้งหลายอย่าง อาทิ การยุบสาขาพรรคการเมือง ถ้าศาลตีความว่าคำสั่งดังกล่าวขัดรัฐธรรมนูญ สาขาพรรคเหล่านั้นยังมีอยู่ไม่ต้องตั้งใหม่ แต่ถ้าตีความว่าไม่ขัดต้องไปตั้งสาขาพรรคกันใหม่ ตรงนี้พรรคการเมืองต้องใช้เวลา จึงต้องรอการวินิจฉัยคำสั่ง คสช.ก่อน

แม้กฎหมายเลือกตั้ง ส.ส.และ ส.ว.จะถูกปลดชนวนที่ขวางโรดแมปเลือกตั้ง ด้วยคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญแบบเอกฉันท์

แต่ในกฎหมายที่เป็นลายลักษณ์อักษรที่ออกแบบโดยมือกฎหมายระดับพญาครุฑ-พญาราชสีห์ และเนติบริกรที่ฝังไว้ในฝ่ายบริหาร และ นิติบัญญัติ สามารถยืดอายุ คสช.ให้อยู่ต่อในอำนาจ

โดยแนวโน้มการเลือกตั้งมิอาจเกิดขึ้นในเดือน ก.พ. 2562 ได้ แต่จะเพิ่มไปอีกอย่างน้อย 1-2 เดือน รวมโรดแมปไปสู่การเลือกตั้งทั้งหมด 11 เดือน

เว้นเสียแต่…. พล.อ.ประยุทธ์ และคณะ คสช. มั่นใจว่ากุมความได้เปรียบการเลือกตั้ง ทั้งความได้เปรียบทางการเมือง ทั้งคะแนนเสียง ถึงคราว คสช.อาจขยับโรดแมปให้เร็วขึ้น

รับข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ก ประชาชาติธุรกิจออนไลน์
อย่าลืมกดติดตาม และกดปุ่ม See first (เห็นโพสต์ก่อน)
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

ติดตามอ่านข่าวสารจากประชาชาติออนไลน์ ทันสมัย-ทันใจ
ดาวน์โหลดผ่านแอปพลิเคชั่น >> Prachachat << ได้แล้ววันนี้
ทั้งระบบ ios และ android

อ่านประชาชาติธุรกิจ ทั้งฉบับผ่าน e-Newspaper
ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”