ละครสั้นจีนปังไม่สะดุด ตลาดจ่อทะยานแสนล้านหยวน พร้อมเดินหน้าโกยเงินต่างแดน

ขณะที่วงการละครในประเทศไทยอยู่ในช่วงซบเซา ในประเทศจีนมีกระแสความนิยมในละครแบบใหม่ ซึ่งมีแนวโน้มว่าระดับความนิยมจะแรงขึ้นเรื่อย ๆ นั่นคือ ละครขนาดสั้น ๆ ที่เรียกว่า ไมโครดราม่า (Micro Drama) ซึ่งไม่เพียงกวาดความนิยมในประเทศ แต่จีนได้ส่งออกไปทำเงินจากต่างประเทศอีกทาง 

มีข้อมูลตามการรายงานของ นิกเคอิ เอเชีย (Nikkei Asia) เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2024 ว่า ละครสั้น หรือไมโครดราม่าของจีน ที่มีความยาวเพียงตอนละไม่กี่นาทียังได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องในประเทศจีน โดยมีแนวโน้มว่าทั้งปี 2024 นี้ ตลาดละครสั้นในจีนจะเติบโตขึ้นถึง 35% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า (YOY) ซึ่งสามารถสนับสนุนให้อุตสาหกรรมหนังและภาพยนต์ขยายกว้างยิ่งขึ้น เพื่อที่จะรองรับความต้องการที่เพิ่มมากขึ้น 

ตลาดของละครสั้นของจีนในปี 2024 มีมูลค่าอยู่ที่ประมาณ 48,400 ล้านหยวน (ประมาณ 227,035 ล้านบาท) และไอรีเสิร์ช (iResearch) บริษัทวิจัยด้านตลาดออนไลน์ของจีนคาดการณ์ว่า มูลค่าตลาดจะเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า หรือประมาณ 100,000 ล้านหยวน (ประมาณ 469,080 ล้านบาท) ในระหว่างปี 2024 ถึง 2028 

ในขณะที่ละครแบบเดิม ๆ มีความยาวอยู่ที่ตอนละ 40 นาทีหรือมากกว่านั้น แต่ละครสั้นในยุคใหม่จะมีความยาวสูงสุดไม่เกิน 20 นาที ไปจนถึงสั้นสุด ๆ คือไม่เกิน 1 นาที ซึ่งทำให้ง่ายต่อการรับชมสำหรับผู้ชมที่เคยมีปัญหาที่จะต้องจัดสรรเวลาที่ค่อนข้างนานสำหรับชมละครแบบดั้งเดิมทั่วไป สำหรับประเภทหรือแนวเนื้อหาละละครสั้นที่ได้รับความนิยมมากเป็นพิเศษ คือ แนวโรแมนติกและการเดินทางข้ามเวลา 

คนในแวดวงอุตสาหกรรมละครและภาพยนตร์รายหนึ่งกล่าวว่า โครงสร้างของละครสั้นนั้นแตกต่างกันไป อย่างเช่น มีการออกแบบให้เนื้อหามีช่วงไคลแมกซ์หลาย ๆ ช่วงในวิดีโอสั้น ๆ วิดีโอเดียว เพื่อที่จะดึงให้ผู้ชมไม่ออกจากการดูกลางคัน และซีรีส์หลาย ๆ เรื่องได้เรียกเก็บเงินเพิ่มเติมหากผู้ชมจะรับชมตอนถัด ๆ ไป ทำให้ผู้ชมที่เริ่มดูแล้วอยากดูต่อไปจะต้องชำระเงินเพื่อดูตอนที่เหลือ 

ทั้งนี้ ความนิยมที่เพิ่มขึ้นของละครสั้นจีน ทำให้ธุรกิจต่าง ๆ กระโดดเข้าไปรองรับ สนับสนุน และคว้าโอกาสจากการสร้างสรรค์งานรูปแบบนี้มากขึ้น อย่างเช่น สตูดิโอถ่ายทำ 

หนึ่งในนั้นคือ ศูนย์วิดิโอสั้นนานาชาติเซี่ยงไฮ้ (Shanghai International Short Video Center) สตูดิโอสำหรับถ่ายทำละครที่มีฉากที่หลากหลายสถานที่และหลากหลายยุคสมัยให้เลือกใช้ ในอดีตตึกที่ตั้งของสตูดิโอแห่งนี้เคยเป็นโรงงานไพ่ แต่ในปัจจุบันมีการจำลองสถานที่ต่าง ๆ สำหรับถ่ายทำละครและภาพยนตร์ เช่น สำนักงาน และอพาร์ตเมนต์  

นอกจากนี้ ศูนย์วิดิโอสั้นนานาชาติเซี่ยงไฮ้ยังเปิดให้เช่าเครื่องแต่งกาย ซึ่งเป็นเสมือนร้านค้าแบบเบ็ดเสร็จ ณ จุดเดียวสำหรับผู้สร้างละครสั้น ซึ่งมีการรายงานว่า ธุรกิจนี้ได้รับความชื่นชอบอย่างล้นหลามจากธุรกิจต่าง ๆ ที่ต้องการใช้งานละครสั้นเพื่อการตลาด และธุรกิจสตูดิโอในเซี่ยงไฮ้ก็ได้ประโยชน์จากทำเลที่ตั้งซึ่งอยู่ในศูนย์กลางทางเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศ 

ในช่วงที่ผ่านมามีหลายบริษัทได้ใช้ละครสั้นในการทำการตลาดแบรนด์ของบริษัท แม้แต่แบรนด์ระดับโลกอย่างเช่น สตาร์บัคส์ (Starbucks) และแมคโดนัลด์ (McDonald’s) ที่ได้เปิดตัวซีรีส์ของตนเองในปี 2024 แล้วได้รับผลลัพธ์ในทางบวก โดยข้อมูลการวิจัยของบริษัทวิจัยเควสต์โมบายล์ (QuestMobile) ระบุว่า สตาร์บัคส์มียอดผู้ติดตาม (Follower) ในแพลตฟอร์มโต่วอิน (Douyin) เพิ่มขึ้นราว ๆ 20% นับจากเดือนสิงหาคมจนถึงช่วงเดือนที่ละครสั้นเปิดตัวในเดือนกันยายน 

มีการวิเคราะห์กันว่า การเติบโตของละครสั้นนั้นสอดคล้องกับพฤติกรรมการบริโภคสื่อที่เปลี่ยนไปของผู้คนทั่วโลก ในยุคที่ผู้คนมักรับสารเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยมากขึ้น ละครสั้นจึงถูกปรับให้เข้ากับความต้องการของชีวิตยุคดิจิทัล

ตามการรายงานของสำนักข่าวซินหัว (Xinhua) ของทางการจีนเมื่อเดือนกันยายน 2024 เฉิน ปิน (Chen Bin) ผู้อำนวยการสร้างของ ซีอิ่ง กรุ๊ป (Xiying Group) บริษัทยักษ์ใหญ่ในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ของจีน กล่าวว่า สถานการณ์ที่ผู้คนจะรับชมรายการแบบยาว ๆ ได้นั้นมีจำกัด และเนื่องจากจังหวะชีวิตที่เร่งรีบในปัจจุบัน ผู้คนจึงมีเวลาน้อยลงสำหรับการที่จะนั่งดูละครยาว ๆ

เฉินกล่าวเสริมด้วยว่า ละครสั้นมักมีกำหนดการการผลิตที่สั้นและใช้งบประมาณไม่สูงนัก ทำให้บรรลุเป้าหมายในเชิงพาณิชย์และสร้างวงจรธุรกิจที่สมบูรณ์ได้ง่ายกว่า

ทั้งนี้ สถิติว่าด้วยการพัฒนาอินเทอร์เน็ตของจีนซึ่งเผยแพร่เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา เผยให้เห็นว่า ชาวเน็ตจีนมากกว่าครึ่งล้วนเคยรับชมละครสั้น

นอกจากเป็นที่นิยมในประเทศแล้ว ละครสั้นจีนกำลังขยายความนิยมออกไปโกยเงินจากตลาดต่างประเทศด้วย 

ตามการรายงานของซินหัวระบุว่า เซ็นเซอร์ ทาวเวอร์ (Sensor Tower) บริษัทวิเคราะห์ข้อมูลแอปพลิเคชั่นโทรศัพท์มือถือของสหรัฐ พบว่ามีแอปพลิเคชั่นละครสั้นของจีนมากกว่า 40 ราย ที่ได้เข้าสู่ตลาดต่างประเทศเมื่อนับถึงช่วงต้นปี 2024 โดยมียอดดาวน์โหลดเกือบ 55 ล้านครั้ง และมีมูลค่าการซื้อในแอป 170 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 5,800 ล้านบาท)

มีการคาดว่าตลาดต่างประเทศของแอปพลิเคชั่นละครสั้นของจีนจะมีมูลค่าถึง 1,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 51,000 ล้านบาท) ภายในปี 2024 นี้ ซึ่งนิยายออนไลน์ของจีนที่มีฐานผู้อ่านระยะยาวในตลาดต่างประเทศอยู่แต่เดิม จะช่วยกระตุ้นให้นักลงทุนดัดแปลงนิยายออนไลน์มาเป็นละครสั้นเพื่อจำหน่ายในตลาดต่างประเทศกันมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่เลี่ยงไม่ได้เมื่ออุตสาหกรรมละครสั้นเติบโตขึ้น คือ ละครสั้นก็ต้องถูกตรวจสอบอย่างละเอียดมากขึ้นเช่นเดียวกับละครและภาพยนต์ทั่วไป ซึ่งนิกเคอิ เอเชีย ระบุว่า ละครสั้นจะต้องได้รับการตรวจสอบจากแพลตฟอร์มที่ใช้ในการโพสต์ หรืออาจจะโดนตรวจสอบโดยหน่วยงานของรัฐบาลท้องถิ่นหรือรัฐบาลกลาง ขึ้นอยู่กับขนาดของการผลิตละครสั้นแต่ละเรื่อง