“One Plan” โมเดลใหม่ ขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในทุกพื้นที่

นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ร่วมประชุมกับองคมนตรี เดินหน้าขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริด้วยกลไก One Plan เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนผ่านความร่วมมือทุกภาคส่วน

เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2568 เวลา 09.30 น. ที่ห้องประชุมชั้น 3 ทำเนียบองคมนตรี นายพลากร สุวรรณรัฐ องคมนตรี ในฐานะประธานอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในพื้นที่ภาคเหนือ เป็นประธานการประชุมเตรียมการจัดทำ “คู่มือการบริหารจัดการโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริเชิงพื้นที่” โดยมีการนำระบบ “One Plan” มาใช้เป็นกลไกสนับสนุนการดำเนินงาน เพื่อให้เกิดความชัดเจนในการวางแผนและปฏิบัติอย่างบูรณาการในทุกระดับ

ภายในที่ประชุม นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย พร้อมด้วยนายเชษฐา โมสิกรัตน์ รองปลัดกระทรวงมหาดไทย คณะอนุกรรมการ ที่ปรึกษา และผู้บริหารระดับสูงจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมประชุมหารือร่วมกับคณะทำงานจากสำนักงาน กปร. (สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ) เพื่อขับเคลื่อนแนวทาง “สืบสาน รักษา และต่อยอด” พระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ให้สัมฤทธิ์ผลในระดับพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม

One Plan ถือเป็นกลไกสำคัญที่กระทรวงมหาดไทยและสำนักงาน กปร. ร่วมกันพัฒนา เพื่อใช้เป็นเครื่องมือบูรณาการแผนจากหน่วยงานระดับต่าง ๆ ให้สามารถทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่ครอบคลุมหลากหลายด้าน ทั้งการพัฒนาแหล่งน้ำ การส่งเสริมอาชีพ การศึกษา และการยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน

แนวทางการดำเนินงานเน้นให้เกิดกระบวนการ “Bottom-Up” หรือการวางแผนจากพื้นที่ขึ้นสู่ส่วนกลาง เพื่อสะท้อนความต้องการและศักยภาพของแต่ละท้องถิ่นอย่างแท้จริง หน่วยงานในพื้นที่จึงมีบทบาทสำคัญในการร่วมออกแบบและดำเนินโครงการร่วมกัน พร้อมทั้งสามารถบูรณาการงบประมาณ ข้อมูล และทรัพยากรจากหลายภาคส่วนเข้าด้วยกัน ซึ่งนอกจากจะลดความซ้ำซ้อนในการทำงานแล้ว ยังช่วยให้ผลลัพธ์ของโครงการตอบโจทย์ประชาชนได้อย่างตรงจุด

ในการขับเคลื่อนแนวทางดังกล่าว กระทรวงมหาดไทยได้จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ 6 รุ่น ในพื้นที่นำร่อง 3 จังหวัด ได้แก่ น่าน พิษณุโลก และเชียงใหม่ มีผู้เข้าร่วมรวมกว่า 1,400 คน โดยมีเป้าหมายในการถอดบทเรียน วิเคราะห์ปัญหา และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกัน ก่อนจะขยายผลสู่ทั้ง 17 จังหวัดภาคเหนือในระยะถัดไป

นอกจากนี้ ยังมีการเตรียมจัดทำ “คู่มือการบริหารจัดการโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริเชิงพื้นที่” ซึ่งเป็นเอกสารสำคัญสำหรับการนำไปใช้งานจริงในระดับพื้นที่ เพื่อให้การบริหารจัดการโครงการมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับแนวพระราชดำริ และสามารถต่อยอดให้เกิดการพัฒนาในมิติต่าง ๆ ได้อย่างยั่งยืน

การประชุมครั้งนี้ ยังได้รับความร่วมมือจากผู้บริหารระดับสูงในกระทรวงมหาดไทย อาทิ นายเสรี กัณฑ์โรจน์ ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและแผน นายจักรพันธ์ รัตนเสถียร ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาและส่งเสริมการบริหารราชการจังหวัด  ซึ่งร่วมแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะอย่างเข้มข้น

ก้าวต่อไปของ One Plan จากต้นแบบสู่การขยายผลทั่วประเทศ

แม้ขณะนี้จะอยู่ในระยะเริ่มต้น แต่ผลจากการนำระบบ One Plan มาทดลองใช้ในพื้นที่นำร่อง ได้สะท้อนถึงศักยภาพในการบูรณาการข้อมูลและทรัพยากรของรัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยลดภาระซ้ำซ้อนและเปิดโอกาสให้ท้องถิ่นมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง เป็นก้าวสำคัญของ “ระบบราชการแนวใหม่” ที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง

ในอนาคต ระบบ One Plan จะถูกขยายผลไปยังภูมิภาคอื่นทั่วประเทศ พร้อมจัดเวทีเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ทุกระดับ เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกันถึงเป้าหมายและแนวทางการดำเนินงาน รวมถึงการสร้างความร่วมมือจากภาคประชาชน ภาคเอกชน และภาควิชาการอย่างกว้างขวาง

ภายใต้หลักการ “สืบสาน รักษา ต่อยอด” ที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริภายใต้กลไก One Plan จึงไม่ได้เป็นเพียงแค่ภารกิจของภาครัฐเท่านั้น แต่คือภารกิจร่วมของทุกภาคส่วน ที่จะร่วมกันพาประเทศไทยก้าวสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในทุกมิติ