หลายประเทศยังคงกังขาเกี่ยวกับที่มาที่ไปของอัตราภาษีศุลกากรของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ ทั้งอัตราภาษีต่างตอบโต้ (Reciprocal Tariffs) และภาษีทางผ่าน (Transshipment) จนกระทั่งเมื่อเร็ว ๆ นี้ ทรัมป์เฉลยแล้ว ในการกล่าวปกป้องภาษีนำเข้ารอบใหม่ที่สูงลิ่วของรัฐบาลสหรัฐเมื่อวันพุธที่ 16 กรกฎาคม โดยกล่าวว่า ภาษีเหล่านี้คำนวณโดยใช้ “สามัญสำนึก” การขาดดุลการค้า และวิธีที่สหรัฐเคยได้รับการปฏิบัติจากประเทศอื่น ๆ ในอดีต
ในการแถลงข่าว นักข่าวถามทรัมป์ว่า ใช้สูตรอะไรคำนวณภาษีศุลกากร ซึ่งทรัมป์กล่าวตอบว่า “สูตรคำนวณนี้ใช้คอมมอนเซนส์ (สามัญสำนึก) ขาดดุลการค้า ชาติอื่น ๆ เคยปฏิบัติต่อสหรัฐอย่างไรตลอดหลายปีที่ผ่านมา และตัวเลขดิบหลายอย่าง”
ทรัมป์กล่าวยกตัวอย่าง กรณีบราซิล
“ปฏิบัติไม่ดีต่อเราเลย ไม่ดีเลย” ทรัมป์กล่าว
“แต่มันขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงที่สำคัญมาก และประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา คุณลองดูประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาสิ เราเคยเป็นเช่นนั้น เราไม่เคยมีใครในทำเนียบขาวที่เข้าใจหรือสนใจตัวเลขเหมือนผมเลย” เขากล่าวเสริม
หนังสือแจ้งอัตราภาษีที่ทรัมป์ส่งถึงบราซิล ซึ่งกำหนดเรียกเก็บอัตรา 50% ทรัมป์คงคิดว่าภาษีที่สูงระดับนี้สามารถกดดันบราซิลให้เปลี่ยนไปทำตามความต้องการของตัวเองในการที่จะช่วยพันธมิตร นั่นคือ นายฌาอีร์ โบลโซนารู (Jair Bolsonaro) อดีตประธานาธิบดี ซึ่งได้รับฉายา “ทรัมป์แห่งละตินอเมริกา” ที่กำลังถูกดำเนินคดีในชั้นศาลในข้อกล่าวหาเป็นแกนนำองค์กรอาชญากรรม วางแผนก่อรัฐประหารและพยายามกำจัดหลักนิติธรรมตามระบอบประชาธิปไตยอย่างรุนแรง หลังจากพ่ายแพ้การเลือกตั้งในปี 2022 แต่กลับขัดขวางการถ่ายโอนอำนาจอย่างราบรื่น
ทรัมป์ใช้อัตราภาษีเชื่อมโยงกับการที่รัฐบาลบราซิลภายใต้ประธานาธิบดี ลุยซ์ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ตัดสินใจเปิดการไต่สวนโบลโซนารู อย่างเป็นทางการ เมื่อกลางเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ทรัมป์โพสต์บนทรูทโซเชียล ใจความว่า จับตาดูกระบวนการยุติธรรมในการดำเนินคดีต่อพันธมิตรของเขา ซึ่งทรัมป์ระบุว่า เป็นการล่าแม่มด และเรียกร้องให้ยุติการไต่สวนทันที พร้อมกล่าวเสริมว่า เขาส่งเสียงไม่เห็นด้วยกับการไต่สวนผ่านนโยบายภาษี
อย่างไรก็ดี แทนที่บราซิลจะยอมอ่อนข้อให้ แต่ศาลสูงสุดกลับเร่งทำคดีให้เร็วขึ้น ยิ่งทำให้โบลโซนารูประสบปัญหาทางกฎหมาย โดยตำรวจเข้าบุกค้นบ้านพักและสำนักงานของเขา อีกทั้งถูกสั่งให้สวมสร้อยข้อเท้าติดตามอิเล็กทรอนิกส์ ห้ามใช้โซเชียลมีเดีย และรวมถึงกำหนดข้อจำกัดในเรื่องอื่น ๆ
ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากที่ทรัมป์มีแผนเก็บภาษีนำเข้าใหม่กับหลายประเทศ รวมถึงอัตราภาษี 50% สำหรับบราซิล ไทย อัตรา 36% มาเลเซีย อัตรา 25% กำหนดมีผลในวันที่ 1 สิงหาคม ซึ่งในระหว่างนี้ยังเปิดให้เจรจาเพื่อบรรลุข้อตกลง