นักวิชาการชี้ ‘ความเงียบคือการเมือง’ 6 ตุลาไม่จบ เพราะไม่มีใครรับผิด

เวทีเสวนาเปิดตัวหนังสือ “ห้วงแห่งความเงียบงัน” ของ ศ.กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล ที่คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ กลายเป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนว่าด้วยความทรงจำของเหตุการณ์ 6 ตุลา 2519 ที่ยังเต็มไปด้วยความเงียบ-ทั้งจากความกลัวและการเมืองของการลืม นักวิชาการร่วมชี้ “ความไม่รับผิด” คือรากเหตุให้ความรุนแรงในสังคมไทยย้อนกลับมาเกิดซ้ำ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่ห้อง ร.103 คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ สำนักพิมพ์มติชน ร่วมกับ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดงานเสวนาหัวข้อ ‘6 ตุลา ห้วงแห่งความเงียบงัน’ เพื่อเปิดตัวหนังสือ “ห้วงแห่งความเงียบงัน: ภาวะลืมไม่ได้จำไม่ลง หลัง 6 ตุลา 2519” ผลงานของ ศ.กิตติคุณ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แปลโดย สุภัตรา ภูมิประภาส จากต้นฉบับภาษาอังกฤษ Moments of Silence

เวลา 14.30 น. ได้มีการจัดกิจกรรมเสวนาย่อยในหัวข้อ ‘ความทรงจำในความเงียบงันตลอด 49 ปี เป็นอย่างไร? และอะไรคือใจความสำคัญของหนังสือเล่มนี้?’ โดยมีวิทยากร ได้แก่ ศ.ธงชัย วินิจจะกูล, ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง (คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ) และ ดร.ปุรวิชญ์ วัฒนสุข (คณะรัฐศาสตร์ มธ.)

หนึ่งในประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมาคือคำว่า “ความเงียบคือการเมือง” ซึ่ง ดร.ปุรวิชญ์ ระบุว่า การที่เหตุการณ์ 6 ตุลาไม่ถูกพูดถึงในวงกว้าง โดยเฉพาะในหมู่คนรุ่นใหม่ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลจากการใช้อำนาจของฝ่ายขวาเพื่อ “ทำให้เงียบ” และ ฟอกขาว ความรุนแรงในอดีตให้ดูชอบธรรมทางกฎหมาย

“เมื่อไม่มีใครรับผิดชอบเหตุการณ์นี้ แล้วไม่มีการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม สิ่งเหล่านี้ก็จะเกิดซ้ำแล้วซ้ำเล่า และคำว่า ‘ลอยตัวพ้นผิด’ ก็จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมทางการเมืองไทย” ดร.ปุรวิชญ์กล่าว

เขายังชี้ว่า แม้จะมีความพยายามทำให้เรื่องราวเหล่านี้เงียบหาย แต่ก็มีคนอีกจำนวนไม่น้อยที่พยายาม “รื้อฟื้น” ความทรงจำ ผ่านกิจกรรมรำลึก ภาพยนตร์ หนังสือ และงานวิชาการต่างๆ ที่ช่วยผลักดันให้เหตุการณ์ 6 ตุลา กลายเป็นจุดตั้งต้นในการตื่นตัวทางการเมืองของคนรุ่นใหม่ในยุคหลัง

ในช่วงท้าย ดร.ปุรวิชญ์ ฝากข้อคิดถึงนักศึกษาและคนรุ่นใหม่ว่า การเตรียมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงและความรุนแรงในอนาคต ต้องเริ่มจากการดูแลสุขภาพทั้งกายและใจ รวมถึงการเสริมสร้างองค์ความรู้เพื่อเข้าใจกลไกของความเปลี่ยนแปลงที่ไม่ได้เกิดขึ้นในวันเดียว แต่สะสมจากระดับปัจเจกสู่โครงสร้าง

“ความเปลี่ยนแปลงไม่ได้เกิดจากอารมณ์ชั่ววูบ แต่มันคือผลสะสมของเงื่อนไขต่างๆ ที่ค่อยๆ ผลิดอกออกผลในวันหนึ่ง”