“กล่องทีวีเถื่อน” ภัยคุกคามไซเบอร์ ที่อาจเปลี่ยนห้องนั่งเล่นในบ้านเป็นรังโจร
กสทช. ตื่น จี้ตรวจสอบ “กล่องแอนดรอยด์ทีวี” หลัง Google เผย พบการฝังช่องโหว่ลับ ตั้งแต่กระบวนการผลิตในอุปกรณ์ Set-top Box มากกว่า 1.3 ล้านเครื่องทั่วโลก ทำให้ทีวีที่บ้านเสี่ยงเป็นทางผ่านโจรไซเบอร์หลอกใช้ที่อยู่บ้านของเราเป็นจุดก่ออาชญากรรมจากระยะไกล ทั้งยังตรวจจับหน้าจอ ขโมยรหัสผ่าน และฉ้อโกงโฆษณาได้
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า Google Threat Intelligence Group ได้เปิดเผยรายงานว่า มีกล่องรับสัญญาณโทรทัศน์แบบอินเทอร์เน็ต (IPTV) บนระบบแอนดรอยด์ มากกว่า 1.3 ล้านเครื่องทั่วโลก มีการฝังมัลแวร์ หรือ โปรแกรมขนาดเล็กชื่อ x.cpe ติดตั้งล่วงหน้าตั้งแต่การผลิตในโรงงาน พร้อมสิทธิ์เข้าถึงระดับระบบ ถ้าผู้ใช้ถอนการติดตั้ง มันจะติดตั้งตัวเองใหม่จากส่วนที่ได้รับการป้องกันของเฟิร์มแวร์ในครั้งถัดไปที่กล่องรีสตาร์ท
ไม่ใช่แค่กล่องทีวี แต่ Google พบด้วยว่า แม้อุปกรณ์ที่ติดไวรัสส่วนใหญ่เป็นกล่องรับสัญญาณ Android TV และอีกส่วนเป็น อุปกรณ์เทเลเฮลธ์ เครื่องคาราโอเกะ และป้ายดิจิทัลด้วย
ซึ่งการฝังมัลแวร์มาตั้งแต่การผลิตกล่องเชื่อมโยงกับผู้ผลิตอย่าง Videostrong และบริษัทย่อยหรือพันธมิตที่ผลิตอุปกรณ์ Android ขณะนี้ Google และหน่วยงานตำรวจหลายชาติกำลังบังคับใช้กฎหมายเพื่อยุติกระบวนการผลิต และทําลายเซิร์ฟเวอร์ควบคุมของเครือข่ายซอฟต์แวร์เหล่านี้ รวมถึงโดเมนควบคุมของมัลแวร์มากกว่าสิบตระกูล
ล่าสุด ที่ประชุมคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) นัดพิเศษ ครั้งที่ 6/2569 ที่มี รศ.ดร.ศุภัช ศุภชลาศัย กสทช. ทำหน้าที่ประธานในที่ประชุม เมื่อวันที่ 18 พ.ย.ที่ผ่านมา ได้ออกเอกสารข่าว ระบุว่า มีการหารือในเรื่องนี้ และยกขึ้นเป็น “ภัยคุกคามทางไซเบอร์” เพื่อเป็นการป้องกันความเสี่ยงและสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภคในประเทศไทย จึงมีมติมอบหมายให้สำนักงาน กสทช. เร่งดำเนินการศึกษาและจัดทำข้อเสนอแนวทางกำกับดูแล โดยด่วน
ศ.กิตติคุณ ดร.พิรงรอง รามสูต ระบในเอกสารว่า ได้เสนอวาระ เรื่อง การกำกับดูแลความปลอดภัยของอุปกรณ์รับสัญญาณโทรทัศน์ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต (Android TV Box และ Smart TV) จากภัยคุกคามทางไซเบอร์และการฝั่งมัลแวร์ในอุปกรณ์ตั้งแต่กระบวนการผลิต
เพื่อให้สำนักงาน กสทช.เร่งรัดการศึกษาการกำหนดมาตรฐานและกลไกการรองรับความปลอดภัยต่างๆ เพื่อคุ้มครองประชาชนจากการถูกโจมตีทางไซเบอร์ที่อาจเกิดขึ้นผ่านอุปกรณ์อื่นนอกจากด้านโทรคมนาคม ให้ครอบคลุม 6 ประเด็นสำคัญ เช่น การตรวจสอบภาพการนำเข้าและจำหน่ายกล่อง Android TV Box และอุปกรณ์รับชมทีวีผ่านอินเทอร์เน็ต ตรวจสอบหาอุปกรณ์กลุ่มเสี่ยงจากการฝังมัลแวร์ หรือทบทวนมาตรฐานและกลไกการรองรับความปลอดภัยสำหรับอุปกรณ์การรับชม เป็นต้น
แล้วมัลแวร์ที่ว่า อันตรายอย่างไร
บทความจาก McAfee ผู้ให้บริการซอฟต์แวร์แอนตี้ไวรัส และการป้องกันภัยคุกคามทางไซเบอร์ได้อธิบายว่า มัลแวร์ดังกล่าว ไม่สามารถลบออกได้เอง เปิดช่องให้อาชญากรเข้าคุมช่องสัญญาณรีโมทคอนโทรล ทำให้สามารถติดตั้งแอปอย่างเงียบ ๆ รันคําสั่ง จับภาพหน้าจอ และทําแผนที่เครือข่ายภายในบ้านได้
และอาจมีการขายสิทธิในการเข้าถึงกล่องสัญญาณเหล่านี้ เพื่อให้อาชญากรไซเบอร์ เปลี่ยนเป็น “ทางผ่าน” สำหรับการก่อเหตุโจมตีทางไซเบอร์ เรียกว่าการทำ Residential Proxy ซึ่งหากเกิดความเสียหายจริง และมีการสืบสวน จะพบว่าบ้านที่ติดตั้งกล่องทีวีนั้น ๆ คือสถานที่ที่แฮกเกอร์ใช้ก่อเหตุ ทั้งที่เจ้าของบ้านไม่รู้เห็นอะไร
อีกประการยังสามารถใช้แชร์แบนด์วิดท์ ซึ่งจะแอบใช้ IP ของกล่องที่บ้านของเรา เพื่อหลอกระบบโฆษณา ว่าบ้านเราดูโฆษณานั้น ๆ เมื่อรวมกับเครื่องข่ายกล่องนับล้าน จะเป็นการ “ปั่นยอด” ซึ่งเรียกว่าการฉ้อโกงโฆษณา
รวมถึงการใช้งานเพื่อควบุมกล่องในการ โหลดมัลแวร์อื่น ๆ ตามมาอีกนับสิบรายการ
McAfee ระบุด้วยว่า กล่องทีวี ทีมีความเสี่ยงเป็นกล่องทีวีราคาถูกที่มักไม่ได้รับการตรวจสอบจากหน่วยงานกำกับดูแล โดยให้สังเกตว่า เป็นกล่องที่ขายในฐานะ “ปลดล็อก” หรือสามารถเข้าถึงเนื้อหาฟรีได้
รวมถึงข้อสังเกตอื่น ๆ เช่น แบรนด์ที่ไม่เป็นที่รู้จัก, Google Play Protect ปิดเอง, แอปแปลก ๆ โผล่มาเอง โดยไม่เคยติดตั้ง, มีปริมาณการใช้อินเทอร์เน็ตสูง แม้จะไม่ค่อยได้เปิดใช้งานเอง หรือการตั้งค่ามักจะเปลี่ยนแปลงได้เอง เป็นต้น
และจากข้อมูลเปิดใน Github ระบว่ามีรายชื่อกล่องทีวี ต้องสงสัยราว 186 ยี่ห้อ ซึ่งไม่มีการยืนยันว่ามีการวางประตูหลังเพื่อเปิดช่องให้มัลแวร์ สามารถเข้าไปตรวจสอบรายชื่อและพิจารณาเพิ่มเติมด้วยตนเองได้