กฎหมายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 2568 ต่างจากเดิมอย่างไร ? เปรียบเทียบ เวลา พื้นที่ และโทษ

พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ซึ่งเป็นการปรับปรุงกฎหมายเดิมที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2551 เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพสังคมและพฤติกรรมการบริโภคในปัจจุบัน โดยมีการแก้ไขนิยาม เพิ่มข้อห้ามด้านโฆษณา การสื่อสารการตลาด รวมถึงบทลงโทษใหม่ที่เข้มงวดขึ้น

กรมการปกครองเตือนประชาชนระวังการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในร้านนอกเวลาขาย หลัง พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 8 พฤศจิกายน 2568 เป็นต้นไป

กฎหมายฉบับใหม่เป็นการปรับปรุงจาก พ.ร.บ. ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 ให้ทันสมัยและเข้มงวดมากขึ้น ทั้งในเรื่องคำนิยาม การจำกัดเวลา สถานที่ โทษปรับ และการควบคุมการโฆษณา

1.คำนิยามเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

พ.ศ. 2551:

• เครื่องดื่มแอลกอฮอล์หมายถึง สุราที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบ
• เน้นเฉพาะสุราประเภทหลัก ไม่ครอบคลุมเครื่องดื่มผสมใหม่

พ.ศ. 2568:

• ขยายคำนิยามให้ครอบคลุมของเหลว วัตถุ หรือของผสมใด ๆ ที่มีแอลกอฮอล์
• รวมถึงสุราที่ผสมแล้วสามารถดื่มได้ แต่ไม่รวมเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ต่ำกว่า 0.5 ดีกรี หรือผลิตภัณฑ์สมุนไพร/วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท
• ทำให้การบังคับใช้ครอบคลุมพฤติกรรมการดื่มยุคใหม่

2.เวลาและพื้นที่ห้ามจำหน่าย/บริโภค

พ.ศ. 2551:

• ห้ามจำหน่ายสุราในช่วงเวลา: 11.00-14.00 น. และ 17.00-24.00 น.
• เน้นจำกัดการขายเพื่อป้องกันการดื่มช่วงพักกลางวันและช่วงเย็น

พ.ศ. 2568:

• เวลาห้ามขายยังคงคล้ายเดิม แต่เน้นการ ห้ามบริโภคในร้านหรือสถานที่ที่ให้บริการเพื่อการค้า นอกเวลาขาย
• ช่วงเวลาห้ามขาย/บริโภค: เที่ยงคืน – 11.00 น. และ 14.00 – 17.00 น.
• ขยายการบังคับใช้ให้ครอบคลุมสถานที่บริโภค ไม่ใช่แค่ร้านขายเท่านั้น

3.การควบคุมการโฆษณา

พ.ศ. 2551:

• ห้ามโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในบางลักษณะ
• แต่การโฆษณาผ่านสินค้า บริการ หรือกิจกรรมอื่น ๆ ยังมีช่องว่าง

พ.ศ. 2568:

• เพิ่มความเข้มงวด ห้ามโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกช่องทางที่ชักจูงให้บริโภค
• ห้ามใช้ชื่อ โลโก้ หรือเครื่องหมายทางการค้าของแอลกอฮอล์แฝงในสินค้า/บริการ/กิจกรรมอื่น ๆ
• ป้องกันการเข้าใจผิดว่าการบริโภคถูกส่งเสริมหรือเหมาะสม

4.อำนาจผู้บังคับใช้

พ.ศ. 2551:

• นายกรัฐมนตรีเป็นผู้มีอำนาจออกประกาศกำหนดเวลาและสถานที่จำหน่าย

พ.ศ. 2568:

• “คณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์” มีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขเป็นประธาน
• มีอำนาจตรวจสอบการผลิต นำเข้า และจำหน่าย รวมถึงสถานที่บริโภคเพื่อการค้า
• สามารถเรียกเอกสารหรือหลักฐาน และสั่งระงับการจำหน่ายหรือโฆษณาที่ฝ่าฝืน

5.บทลงโทษ

พ.ศ. 2551:

• ผู้ฝ่าฝืนโฆษณาหรือจำหน่ายผิดกฎหมาย มีโทษปรับหรือจำคุกตามประเภทของความผิด

พ.ศ. 2568:

• หากดื่มในสถานที่ให้บริการเพื่อการค้านอกเวลาห้ามขาย: ปรับไม่เกิน 10,000 บาท
• หากโฆษณาผิดประเภทหรือใช้ตราสินค้าแฝง: มีโทษปรับและจำคุก
• เน้นการบังคับใช้ให้ครอบคลุมพฤติกรรมและพฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่

6.เป้าหมายและความแตกต่างหลัก

• พ.ศ. 2551: เน้นจำกัดเวลาและพื้นที่เพื่อป้องกันอุบัติเหตุและการบริโภคช่วงพักกลางวัน/เย็น
• พ.ศ. 2568: เน้น ความครอบคลุมทุกด้าน ตั้งแต่คำนิยามเครื่องดื่ม แหล่งจำหน่าย สถานที่บริโภค การโฆษณา และการบังคับใช้
• ทำให้การควบคุมมีประสิทธิภาพสูงขึ้น และลดปัญหาการดื่มต่อเนื่องหรือพฤติกรรมเสี่ยง

เตือนประชาชน “จุดจบสายลาก”

นายเท่าพิภพ ลิ้มจิตรกร ส.ส.พรรคประชาชน เตือนว่า หากนั่งดื่มในร้านนอกเวลาขาย มีสิทธิ์ถูกปรับสูงสุด 10,000 บาท ประชาชนควรตรวจสอบเวลาและสถานที่จำหน่ายอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันความผิดทางกฎหมาย

หนุ่มเมืองจันท์ เผยที่มาห้ามขายเหล้าบ่าย 2 ตะลึงใช้ต่อเนื่องกว่า 5 ทศวรรษ

เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน นายสรกล อดุลยานนท์ หรือ หนุ่มเมืองจันท์ โพสต์ภาพและข้อความผ่านเพจ ระบุว่า

มีเรื่องหนึ่งที่ผมตั้งคำถามมานานแล้วเวลาเข้าร้าน 7-11 หรือร้านอาหาร คือ การห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เวลา 14.00-17.00 น.

งงและสงสัยมาตลอดว่าทำไมต้องห้ามขายเวลานี้

ขายช่วงอื่นได้แต่ห้ามขายเหล้า-เบียร์ช่วงบ่าย

คำถามก็คือ ทำไมต้องห้ามช่วงนี้

และช่วงเวลา 14.00-17.00 น. มีนัยสำคัญอย่างไรในการช่วยให้คนดื่มน้อยลงเมื่อเทียบกับช่วงเวลาอื่น

จนมารู้คำตอบว่าข้อห้ามนี้เกิดจากประกาศคณะปฏิวัติเมื่อปี 2515

ตอนนั้น มีข้าราชการไม่ทำงาน มานั่งแช่กินเหล้าตั้งแต่เที่ยงจนถึงเย็น

ไม่ยอมไปทำงานช่วงบ่าย

วิธีการแก้ปัญหาแบบคณะปฏิวัติ ก็คือ ออกประกาศห้ามขายเหล้า-เบียร์ช่วงนี้

ไม่มีเหล้า-เบียร์ขาย ข้าราชการก็ต้องกลับไปทำงานตอนบ่าย

…ฉลาดมาก

ที่ฉลาดกว่า ก็คือ รัฐบาลไทยยึดระเบียบนี้เรื่อยมาจนถึงวันนี้..พ.ศ.2568

หรืออีก 53 ปีต่อมา

โดยไม่มีใครตั้งคำถามเลยว่าทำไมต้องห้ามขายช่วงเวลานี้

แต่เมื่อมีคำสั่งห้ามกันอย่างไรก็ห้ามกันแบบนั้นต่อไป

โลกวันนี้เปลี่ยนไปมาก

วิธีคิดหรือมุมมองต่อโลกของคนแค่ละยุคไม่เหมือนเดิม

ตลกยุคก่อน มุขเด็ดสุด คือ การล้อเลียนเพื่อน

ดำ-เตี้ย-อ้วน-แก่ ฯลฯ

แต่ยุคนี้ทำแบบนี้ไม่ได้เลย ถือว่าเป็นการบูลลี่

ซึ่งเป็นเรื่องที่ถูกต้อง และควรตั้งคำถามมานานแล้ว

เช่นเดียวกับเรื่องเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ในอดีต “เหล้า-เบียร์” จะถูกมองในมุมของสาธารณสุขเป็นหลัก

เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทำลายสุขภาพ

จนวันนี้ก็ยังเป็นเรื่องจริง

แต่มิติของการมอง “เหล้า-เบียร์” ของคนยุคนี้มีมิติอื่นเข้ามาด้วย

เขามองว่าธุรกิจนี้เป็นหนึ่งในความคิดสร้างสรรค์และผลิตภัณฑ์ชุมชน

“คราฟท์เบียร์” และ “สุราชุมชน” กลายเป็นความคิดสร้างสรรค์

และมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของการช่วยเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรแบบ “ไวน์” ของฝรั่งเศส

หรือคิดในมุมการท่องเที่ยวมากขึ้น

มิติในการมองเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในวันนี้เปลี่ยนไปแล้ว

แต่กฏกติกาต่างๆของประเทศไทยยังเหมือนเดิม

ยังมองในมิติเดิม

ที่เขียนเรื่องนี้เพราะเห็นข่าวเรื่อง พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฯฉบับใหม่ ที่ พรรคเพื่อไทยออกมากระตุ้นรัฐบาล “อนุทิน” ให้ออกกฏหมายระดับรองเพื่อมารองรับและผ่อนคลายมาตรการต่างๆ

ผมไม่ค่อยเข้าใจรายละเอียดเรื่องนี้เท่าไรนัก

รู้แต่ว่าถ้าไม่มีประกาศต่างๆที่ตั้งใจจะผ่อนคลายมาตรการต่างๆ และบังคับใช้ตามพ.ร.บ.ฉบับนี้ รับรองปั่นป่วนน่าดู

เพราะตั้งแต่วันนี้เขาห้ามขาย “เหล้า-เบียร์” ตั้งแต่เที่ยงคืน

ลูกค้าที่นั่งดื่มอยู่ในผับหรือร้านข้าวต้ม

ถ้าเกินเที่ยงคืนแล้วยังซดเบียร์บนโต๊ะที่ยังดื่มไม่หมด โดนปรับไม่เกิน 1 หมื่นบาท

555

กติกานี้ครอบคลุมทั้งหมดทั่วประเทศ ทั้งที่ตามแนวคิดคือจะมีการกระจายอำนาจไปท้องถิ่นเพื่อให้ปรับใช้ตามความเหมาะสม

เช่น จังหวัดท่องเที่ยวอาจผ่อนปรนมากกว่า

เรื่องแบบนี้หยุมหยิมมาก และเป็นช่องว่างให้เจ้าหน้าที่รัฐหาผลประโยชน์จากความคลุมเครือ

และบางทีก็ลืมตั้งคำถามว่าทำไมต้องเที่ยงคืน

กลัวว่านานกว่านี้ จะดื่มมากไปแล้วไปขับรถจะเกิดอุบัติเหตุหรือเปล่า

ถ้าปัญหาใหญ่ของเรื่องนี้ คือ เมาแล้วขับ

ก็แก้ที่การลงโทษหนักๆเหมือนประเทศต่างๆ ไม่ดีกว่าหรือ

หรือเรื่องร้านอาหารที่ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต้องอยู่ห่างจากสถานศึกษาก็เช่นกัน

ไม่แน่ใจว่า 300 เมตรหรือ 1. กม.

300 เมตร เดินนิดเดียวครับ

หรือต่างจังหวัดก็ซ้อนมอเตอร์ไซด์แป๊บเดียว

คนจะดื่ม เขาก็ดื่ม

ถ้าเด็กที่ไม่ดื่ม ก็ไม่ดื่ม

เรื่องแบบนี้ห้ามกันไม่ได้หรอกครับ

ที่เขียนมาเป็นการตั้งคำถามกับสิ่งที่เป็นอยู่จากคนที่ไม่ใช่ “นักดื่ม”

เพราะผมดื่ม “เหล้า-เบียร์”น้อยมาก

วีรกรรมสมัยเรียนมหาวิทยาลัยของผม คือ เวลาไปค้างคืนบ้านเพื่อน

ตอนค่ำเราจะชวนกันไปกินข้าวและดื่มกัน

ผมจะได้รับเกียรติเป็นคนถือกุญแจบ้าน

เพราะเขารู้ว่าผมดื่มแค่ไหนก็ไม่เมา

ไม่ใช่ “คอแข็ง”

แต่เน้นกินกับ และ น้ำเปล่า 55