เปลี่ยนไลฟ์สไตล์ ปรับสมดุล รับมือ PM 2.5 กลับมาอีกครั้ง

คอลัมน์ : SD Talk
ที่มา : กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค

ฤดูหนาวปีนี้มาช้า แต่ฝุ่น PM 2.5 กลับมาตรงเวลา ยิ่งในช่วงนี้สภาพอากาศแปรปรวนค่อนข้างบ่อย ทำให้หลายคนต้องดูแลสุขภาพและป้องกันตนเองอยู่ตลอดเวลา

โดยเฉพาะผู้ที่มีปัญหาสุขภาพเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ ควรเพิ่มความระมัดระวังมากเป็นพิเศษ เพราะฝุ่นเหล่านี้มีขนาดเล็กมาก อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพต่อผู้ที่ได้รับสัมผัสในระยะยาวได้

ดังนั้น การปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ ในวันที่ฝุ่น PM 2.5 กำลังกลับมา จะช่วยสร้างสมดุลให้สุขภาพของเราไม่ให้เจ็บป่วยจากสภาพแวดล้อมที่เป็นพิษ

อย่างแรกเลยคือ ต้องติดตามคุณภาพอากาศ (AQI) อย่างสม่ำเสมอ

ก่อนออกจากบ้าน หรือเริ่มกิจกรรมต่าง ๆ ต้องหมั่นตรวจสอบคุณภาพอากาศผ่านแอปพลิเคชั่นหรือเว็บไซต์ที่มีข้อมูล AQI หรือ PM 2.5 แบบเรียลไทม์ เช่น Air4Thai, Life Dee หรือแม้แต่ค่าฝุ่นที่แสดงจากเครื่องฟอกอากาศในบ้านก็ได้

เปลี่ยนสถานที่และรูปแบบออกกำลังกายในวันที่ฝุ่นสูง เช่น เต้นแอโรบิก, โยคะ, พิลาทิส และเวตเทรนนิ่ง ในบ้าน/อาคาร หรือเปลี่ยนมาออกกำลังกายในสวนสาธารณะ เพราะต้นไม้จะช่วยกรองฝุ่นได้ในระดับหนึ่ง หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายในช่วงเช้า และบริเวณที่มีระดับฝุ่นสูง และหากพบว่าค่าฝุ่น PM 2.5 อยู่ในระดับสีส้มขึ้นไป ควรงดออกกำลังกายกลางแจ้ง

ป้องกันตัวเองจากฝุ่นในอากาศ สวมใส่หน้ากากป้องกัน เช่น หน้ากาก N95 หรือหน้ากาก KF94 เพื่อช่วยลดการหายใจเอาฝุ่น PM 2.5 เข้าสู่ปอด รวมถึงพกน้ำดื่มติดตัว ดื่มหรือจิบน้ำบ่อย ๆ ตลอดวัน เพื่อเพิ่มความสดชื่นให้กับร่างกาย

เลือกทานอาหารต้านฝุ่น เช่น แครอต ฟักทอง มันหวาน มีวิตามินเอ มีส่วนช่วยการทำงานของปอด ผักที่มีสารซัลโฟราเฟน ช่วยขจัดสารพิษ เช่น กะหล่ำปลีเขียว บร็อกโคลี กะหล่ำดาว เลือกทานปลาทะเลที่มีไขมันสูง เมล็ดพืชและถั่ว เพิ่มโอเมก้า 3 ช่วยลดการอักเสบของเซลล์ รวมถึงอาหารที่มีวิตามินซี ช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกันให้แก่ร่างกาย เช่น มะม่วง สับปะรด ฝรั่ง มะละกอ

ปรับพฤติกรรมในที่ทำงานหรือที่เรียน ใช้เครื่องฟอกอากาศ ลดการสะสมของฝุ่นภายในอาคาร หรือติดตั้งเครื่องเพิ่มความชื้นในอากาศ เพื่อช่วยลดฝุ่นในบ้านและในห้องทำงาน รวมถึงควรหลีกเลี่ยงการนั่งใกล้หน้าต่าง เนื่องจากอาจจะมีฝุ่นเข้ามาทางช่องหน้าต่างได้ เมื่อมีค่าฝุ่นสูงควรปิดหน้าต่างให้สนิท

ดูแลสุขภาพของสัตว์เลี้ยง เพราะฝุ่น PM 2.5 ไม่เพียงส่งผลต่อมนุษย์เท่านั้น แต่ยังมีผลไปถึงสัตว์เลี้ยงที่มีระบบทางเดินหายใจบอบบาง เช่น สุนัขพันธุ์เล็กหรือแมว ดังนั้นควรลดการพาสัตว์เลี้ยงออกไปเดินเล่นข้างนอกในช่วงที่มีค่าฝุ่นสูงให้น้อยลง และคอยดูแลให้สัตว์เลี้ยงอยู่ในพื้นที่ที่มีอากาศบริสุทธิ์

พักผ่อนให้เพียงพอ การพักผ่อนที่ดีจะช่วยให้ร่างกายสามารถฟื้นฟูและรับมือกับมลพิษต่าง ๆ ได้ดีขึ้น ดังนั้นเราควรหลีกเลี่ยงการทำงานหนักหรือกิจกรรมที่ใช้พลังงานมากในวันที่มีค่าฝุ่นสูง และนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ