จันทบุรี ผนึกกำลัง “ป้องกันทุเรียนสวมสิทธิ์” คุมเข้มมาตรฐานก่อนส่งออกจีน

สมาคมทุเรียนไทย (TDA) ร่วมกับ สมาคมผู้ผลิตทุเรียนไทย และ กลุ่มทำสวนเอาเงินไม่ได้เอาเงินทำสวน จัดกิจกรรมเวทีความรู้ “สกัดทางสวน หวงสิทธิ์ GAP” ณ ลานขนถ่ายสินค้า องค์การบริหารส่วนจังหวัดจันทบุรี คุมเข้มคุณภาพตั้งแต่ต้นทาง ลดความเสี่ยงการถูกปฏิเสธสินค้าในตลาดปลายทาง

วันที่ 13 มีนาคม 2569 สมาคมทุเรียนไทย (TDA) ร่วมกับ สมาคมผู้ผลิตทุเรียนไทย และ กลุ่มทำสวนเอาเงินไม่ได้เอาเงินทำสวน จัดกิจกรรมเวทีความรู้ “สกัดทางสวน หวงสิทธิ์ GAP” ณ ลานขนถ่ายสินค้า องค์การบริหารส่วนจังหวัดจันทบุรี เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจด้านมาตรฐานการผลิตทุเรียนตามหลักปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (GAP) การควบคุมคุณภาพ และการบริหารความเสี่ยงด้านความปลอดภัยอาหารก่อนออกสู่ตลาด โดยมีวิทยากรจากภาครัฐ นักวิชาการ และภาคสนามร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์

สำหรับมาตรการคุมเข้มทุเรียนปี 2569 โดยเฉพาะมาตรการ 69 ล็อกเป้าทุเรียนคุณภาพ จะมุ่งยกระดับการปฏิบัติในสวนให้สอดคล้องกับมาตรฐานส่งออกอย่างเป็นรูปธรรม ครอบคลุมทั้งการจัดการแปลง การเก็บเกี่ยว และการคัดคุณภาพ เพื่อให้การควบคุมคุณภาพเกิดขึ้นตั้งแต่ต้นทาง ลดความเสี่ยงการถูกปฏิเสธสินค้าในตลาดปลายทาง

ด้านอาจารย์สัญชัย โกสัลวัฒนา จากกลุ่มทำสวนเอาเงินไม่ได้เอาเงินทำสวน กล่าวว่า ว่า GAP ไม่ใช่เพียงเอกสารเพื่อให้ผ่านการตรวจ แต่เป็นระบบบริหารจัดการสวน และเป็นเครื่องมือเพิ่มมูลค่าและเพิ่มโอกาสทางการตลาด  หากสวนทำให้ถูกต้องตั้งแต่กระบวนการ จะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มความเชื่อมั่นต่อทุเรียนไทยได้

ทั้งนี้ ยังได้กล่าวถึงประเด็นทุเรียนถูกสวมสิทธิ์เพื่อส่งออกไปจีนและใช้เอกสารรับรอง GAP ของไทย กลายเป็นวิกฤตของเกษตรกร ส่งผลให้ทุเรียนไทยเสียชื่อเสียงและราคาสินค้าตกต่ำ ซึ่งปัญหาดังกล่าวเกิดจากการที่เกษตรกรไม่รู้เท่าทันความเสี่ยงด้านเอกสาร สัญญาหรือข้อตกลง ทำให้เกิดการถูกหลอกลวงได้ง่าย จึงเน้นย้ำให้ตรวจสอบเงื่อนไขอย่างรอบคอบก่อนดำเนินการ ถามให้ชัด ทำให้เป็นลายลักษณ์อักษร และเก็บหลักฐานให้ครบ เช่น ข้อมูลโรงคัดบรรจุ(ล้ง)  รวมถึงบัตรประจำตัวประชาชนของผู้รับซื้อ รวมถึงวันและเวลาของการตัดผลผลิต

ขณะที่นายกฤตเดช อยู่รอด นายกสมาคมทุเรียนไทย กล่าวว่า การยกระดับมาตรฐานและการคุ้มครองสิทธิของเกษตรกรจำเป็นต้องดำเนินควบคู่กัน เพื่อให้เกิดความยั่งยืนทั้งระบบการผลิตและการตลาด เพื่อช่วยเพิ่มอำนาจต่อรอง ลดการเสียเปรียบ และลดปัญหาซ้ำซ้อนในระบบ

ส่วนนายรัฐ จันทวิสูตร อุปนายกฝ่ายผลิต สมาคมผู้ผลิตทุเรียนไทย กล่าวว่า “ระบบที่ดี” คือปัจจัยลดความเสี่ยงสำคัญ โดยเฉพาะการจัดทำบันทึกและหลักฐานที่ตรวจสอบได้ เนื่องจากความเสียหายจำนวนมากล้วนเกิดจากการเริ่มต้นแบบไม่เป็นระบบ ไม่มีบันทึกหรือหลักฐานประกอบ ดังนั้นจึงควรวางระบบเอกสารและการจัดการให้ชัดเจน และมีข้อตกลงที่ตรวจสอบได้ ความเสี่ยงจะลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

นายสุเมธ ภูดารัตน์ กรรมการ สมาคมทุเรียนไทย กล่าวว่า การสื่อสารองค์ความรู้เชิงมาตรฐานต้องแปลเป็นแนวทางปฏิบัติที่เกษตรกรนำไปใช้ได้จริงในสวน โดยเฉพาะเรื่องสิทธิ GAP และความปลอดภัย หากสื่อสารให้เข้าใจยาก จะไม่เกิดการปฏิบัติจริง ดังนั้นจำเป็นต้องทำให้เป็นภาษาที่เกษตรกรนำไปใช้ได้ทันที เพื่อให้เกษตรกรลดความเสี่ยงตั้งแต่ต้นทาง เพื่อให้การจำหน่ายเป็นไปอย่างมั่นใจและต่อเนื่อง

ขณะที่ผศ.ดร.ยศพล ผลพล มหาวิทยาลัยบูรพา และอุปนายกฝ่ายวิชาการ สมาคมทุเรียนไทย ได้กล่าวถึงกรณี การปิดดจุดเสี่ยงเพื่อให้เกิดการขายทุเรียนอย่างปลอดภัย ว่า เกษตรกรต้องใช้ปัจจัยการผลิตอย่างถูกชนิด ถูกอัตรา ถูกวิธี และถูกระยะเวลา เพื่อลดความเสี่ยงสารตกค้างก่อนเก็บเกี่ยว ช่วยให้ผลผลิตปลอดภัยขึ้น และเป็นไปตามเกณฑ์ความปลอดภัยและข้อกำหนดตลาด ลดโอกาสเกิดปัญหาในขั้นตอนจำหน่าย

ทั้งนี้ เวทีดังกล่าวยังเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนและตอบข้อซักถาม เพื่อให้ผู้เข้าร่วมนำความรู้ไปปรับใช้ในสวนได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยทั้ง สมาคมทุเรียนไทย (TDA), สมาคมผู้ผลิตทุเรียนไทย และ กลุ่มทำสวนเอาเงินไม่ได้เอาเงินทำสวน คาดหวังว่ากิจกรรม “สกัดทางสวมหวงสิทธิ์ GAP” จะช่วยยกระดับความเชื่อมั่นต่อทุเรียนไทยในมิติคุณภาพและความปลอดภัย พร้อมสนับสนุนการผลิตที่ได้มาตรฐานสำหรับฤดูกาลส่งออกปี 2569 อย่างต่อเนื่อง