อัพเดต ตะวันออกกลาง 4 เม.ย.2026 อิหร่านยิงเครื่องบินสหรัฐ F-15E ร่วง สงครามยกระดับ

“ประชาชาติธุรกิจ” รายงานรวบรวมพัฒนาการล่าสุดที่น่าจับตาของสงครามอิหร่านโดยเหตุการณ์สำคัญในสัปดาห์นี้อยู่ที่ฝ่ายอิหร่าน ซึ่งยิงเครื่องบินขับไล่ F-15E ของสหรัฐตกในแถบภาคตะวันตกของประเทศหนึ่งลำและมีรายงานว่าเครื่องบินลําที่สอง ซึ่งเป็นเครื่องบินไอพ่นของสหรัฐเช่นกันตกในภูมิภาคอ่าว เหตุการณ์ที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างมากในสงคราม 5 สัปดาห์ที่ก่อให้เกิดวิกฤตพลังงานทั่วโลกอยู่แล้ว

อิหร่านยิงเครื่องบินสหรัฐ F-15E ร่วง ประกาศ ‘จับเป็น’ นักบินอเมริกัน หลังสะพานหลักถูกถล่ม

สํานักข่าว Tasnim สื่อกึ่งทางการของอิหร่านรายงานเมื่อวันศุกร์ที่ 3 เมษายนว่า ฝ่ายอิหร่านได้ยิง “เครื่องบินขับไล่อเมริกันขั้นสูง” และสื่ออื่น ๆ ของอิหร่านเผยแพร่ภาพถ่ายที่แสดงซากปรักหักพังของเครื่องบินไอพ่นที่ตก พัฒนาการดังกล่าวถือเป็นการยกระดับเพิ่มการโจมตีของอิหร่าน

ขณะเดียวกันอิหร่านมุ่งเป้าไปที่โครงสร้างพื้นฐานพลังงานในภูมิภาคนี้ ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลายชั่วโมงหลังจากที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐคุกคามโครงสร้างพื้นฐานของอิหร่านอีกครั้ง โดยการระเบิดทำลายสะพานหลักในอิหร่าน

ตามรายงานของเจ้าหน้าที่สหรัฐซึ่งขอไม่เปิดเผยตัวตนเมื่อกล่าวถึงข้อมูลที่ละเอียดอ่อน สหรัฐได้ช่วยเหลือลูกเรือคนหนึ่งของเครื่องบินขับไล่ F-15E  และกําลังดําเนินการค้นหาและช่วยเหลือสําหรับลูกเรือคนที่สอง และมีรายงานจากสื่อทางการอิหร่านว่า กองทัพอิหร่านประกาศจับเป็นนักบินอเมริกัน โดยตั้งรางวัลนำจับและเงินโบนัสพิเศษสำหรับพลเรือนในจังหวัด Kohgiluyeh และ Boyer-Ahmad รวมถึงจังหวัดใกล้เคียงทางตะวันตกเฉียงใต้ที่สามารถจับนักบินคนนี้ได้ และนำมาส่งตำรวจและกองทัพ

ทำเนียบขาวแจ้งว่า ทรัมป์ได้รับการบรรยายสรุปเกี่ยวกับเหตุการณ์นี้แล้ว ซึ่งทรัมป์ปฏิเสธที่จะพูดถึงการดําเนินการค้นหาและช่วยเหลือ เขากล่าวว่าเหตุการณ์ดังกล่าวจะไม่ส่งผลกระทบต่อการเจรจาอย่างต่อเนื่องกับอิหร่าน ตามรายงานของนักข่าว NBC News

เครื่องบินขับไล่ไอพ่นลําที่สองซึ่งเป็นเครื่องบินโจมตี A-10 Warthog ตกในอ่าวเปอร์เซียเมื่อวันศุกร์ (3 เมษายน 2026 ) โดยมีนักบินคนเดียวได้รับการช่วยเหลืออย่างปลอดภัย ซึ่งนิวยอร์กไทมส์รายงานโดยอ้างจากเจ้าหน้าที่สหรัฐสองคน

การสูญเสียจากสู้รบครั้งแรกของเครื่องบินขับไล่ของสหรัฐหรืออิสราเอลถือเป็นการโจมตีที่สําคัญต่อพันธมิตรและขัดขวางโอกาสที่เปราะบางยัสําหรับสหรัฐและอิหร่านในการบรรลุข้อตกลงเพื่อยุติความขัดแย้ง

อิหร่านโจมตีเป้าหมายโครงสร้างพื้นฐานพลังงานต่อเนื่อง

นอกจากนี้ บลูมเบิร์กรายงานว่า ในวันเดียวกัน “Habshan” โรงงานแปรรูปก๊าซธรรมชาติที่ใหญ่ที่สุดของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ระงับการดําเนินงานหลังจากเศษซากจากการสกัดกั้นกระสุนปืนทําให้เกิดไฟไหม้ และเมื่อหลายชั่วโมงก่อน การโจมตีด้วยโดรนได้จุดไฟเผาโรงกลั่นน้ำมัน “Mina Al Ahmadi” ของคูเวต ด้วยกําลังการผลิต 346,000 บาร์เรลต่อวัน คูเวตยังรายงานความเสียหายต่อโรงไฟฟ้าและการกลั่นน้ำทะเลหลังจากการโจมตีและซาอุดิอาระเบียกล่าวว่าได้สกัดกั้นโดรนหลายลําในตอนเช้าตรู่

ก่อนหน้านี้ ทรัมป์ได้โพสต์วิดีโอแสดงภาพสะพานสำคัญของอิหร่านที่ถูกทําลายและกล่าวว่าจะมี “อีกมากมายให้ติดตาม” หากอิหร่านไม่เห็นด้วยกับข้อตกลงเพื่อยุติความขัดแย้งที่ดำเนินมาเกือบห้าสัปดาห์ ซึ่งทําให้เกิดวิกฤตพลังงานโลก แต่ฝ่ายอิหร่านยังคงท้าทาย โดยอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านกล่าวว่าการโจมตีโครงสร้างพลเรือน “จะไม่บีบบังคับให้ชาวอิหร่านต้องยอมจํานน”

กว่า 40 ประเทศรวมพลังเปิดช่องแคบฮอร์มุซ

พันธมิตรของสหรัฐในยุโรป ตะวันออกกลาง และเอเชียกำลังเร่งความพยายามเพื่อให้แน่ใจว่าเส้นทางน้ำนี้ ซึ่งปกติแล้วเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวหนึ่งในห้าของโลก จะเปิดอีกครั้งในเร็ววัน

มากกว่า 40 ประเทศได้ประชุมทางออนไลน์เมื่อ 2 เมษายนที่ผ่านมาเพื่อหารือเกี่ยวกับแผนการ ซึ่งเป็นการส่งสัญญาณให้ทรัมป์ทราบถึงความกังวลเกี่ยวกับวิกฤตที่เกิดจากการปิดช่องแคบ ส่งผลให้ราคาน้ำมันและสินค้าโภคภัณฑ์อื่นๆ พุ่งสูงขึ้นในเดือนที่ผ่านมา

แหล่งข่าวจากกลุ่มดังกล่าวระบุชัดเจนว่าการเจรจาหยุดยิงใดๆ กับอิหร่านจำเป็นต้องรวมถึงทางออกสำหรับช่องแคบฮอร์มุซด้วย อย่างไรก็ตาม การประชุมแสดงให้เห็นว่ากลุ่มประเทศพันธมิตรเห็นว่าจำเป็นต้องเริ่มเตรียมการสำหรับการเปิดช่องแคบอีกครั้งโดยปราศจากสหรัฐ ซึ่งประเทศต่างๆ เช่น ฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักรกล่าวว่าทางเลือกทางการทหารไม่น่าจะได้ผล และจำเป็นต้องมีการหยุดยิง

บาห์เรนเสนอญัตติเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ไม่ปิดกั้นใช้กำลังบนเวที UNSC

บาห์เรน ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากจอร์แดนและรัฐต่างๆ ในอ่าวอาหรับ กำลังเสนอญัตติในที่ประชุมคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) เพื่อช่วยเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง โดยจะมีการโหวตเพื่อลงมติในช่วงเช้าวันที่ 4 เมษายน เวลาท้องถิ่นสหรัฐ  และตามรายงานของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งกล่าวในโพสต์บน X ว่า ญัตตินี้จะให้ “พื้นฐานทางกฎหมายที่ชัดเจนสำหรับทุกรัฐในการระดมกำลังและสนับสนุนการผ่านช่องแคบอย่างปลอดภัย”

แม้ยังไม่มีการโหวตร่างญัตติ แต่รัสเซีย พันธมิตรของอิหร่าน คัดค้านร่างข้อริเริ่มนี้ โดยเซอร์เกย์ ลาฟรอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศ กล่าวเมื่อวันศุกร์ที่ 3 เมษายนว่า มาตรการนี้จะ “ทำให้การรุกรานอิหร่านเป็นเรื่องชอบธรรม” คำกล่าวนี้บ่งชี้ว่ารัสเซียอาจใช้สิทธิยับยั้งหรือวีโต้ในฐานะหนึ่งในห้าสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

ทางด้านสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์งหนังสือถึงสหประชาชาติ อ้างอิงกฎบัตรสหประชาชาติบทที่ 7 เรียกร้องให้อนุมัติมาตรการต่าง ๆ รวมถึงการใช้กำลัง เพื่อเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้เรือสามารถแล่นผ่านได้อย่างเสรีอีกครั้ง และดำเนินการทันที

โมฮาเหม็ด อาบูชาฮับ เอกอัครราชทูตสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ประจำสหประชาชาติส่งหนังสือถึงเลขาธิการสหประชาชาติ และประธานคณะมนตรีความมั่นคง (UNSC) ลงวันที่ 31 มีนาคม 2026 โดยขอให้คณะมนตรีดำเนินการทันที เพื่อรับประกันการเดินเรือที่ปลอดภัยและมั่นคง รวมถึงสิทธิและเสรีภาพในการเดินเรือภายในและโดยรอบช่องแคบฮอร์มุซ

ช่องแคบฮอร์มุซยังคงปิดสนิทเกือบทั้งหมด อิหร่านดูเหมือนจะกระชับการควบคุมมากขึ้นอีกในวันที่ 3 เมษายน เมื่อสื่อของอิหร่านรายงานว่ารัฐบาลกำลังร่างพิธีสารกับโอมานเพื่อตรวจสอบการจราจร ซึ่งจะกำหนดให้ผู้ขนส่งสินค้าต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้กับอิหร่าน

ตามข้อเท็จจริง เส้นทางดังกล่าวอยู่ในน่านน้ำสากลอย่างเป็นทางการ และความพยายามใดๆ ของอิหร่านในการควบคุมการจราจรทางน้ำจะถูกต่อต้านอย่างรุนแรงจากชาติตะวันตกและกลุ่มประเทศอาหรับในอ่าวเปอร์เซีย

สถานการณ์ในปัจจุบัน บลูมเบิร์กรายงานว่า มีเรือจำนวนเล็กน้อยที่สามารถผ่านไปได้ เรือบรรทุกสินค้าที่มีสัญญาณบ่งบอกว่าเป็นของฝรั่งเศสเพิ่งออกจากอ่าวเปอร์เซีย ซึ่งดูเหมือนจะเป็นการผ่านเข้าออกครั้งแรกของเรือของยุโรปตะวันตกนับตั้งแต่สงครามเริ่ม

ในการเคลื่อนไหวที่ไม่ปกติอีกอย่างหนึ่งในยามสงครามนี้ เรือบรรทุกก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ได้เลือกแล่นเลียบชายฝั่งโอมานแทนที่จะใช้เส้นทางเหนือตามคำสั่งของเตหะราน

เจรจาข้อตกลงหยุดยิงแขวนอยู่บนเส้นด้าย

ประเทศอิหร่านได้แสดงสัญญาณเล็กน้อยในการยอมรับข้อเรียกร้องจากทรัมป์เพื่อสันติภาพและได้กําหนดเงื่อนไขของอิหร่านเอง ซึ่งส่วนใหญ่ยอมรับไม่ได้สําหรับสหรัฐอเมริกาและอิสราเอล

ซีเอ็นเอ็น (CNN) รายงานอ้างแหล่งข่าวระบุว่าเครื่องยิงขีปนาวุธของอิหร่านประมาณครึ่งหนึ่งยังคงสภาพเดิม แม้จะมีการโจมตีมากกว่า 12,000 ครั้งจากสหรัฐและอิสราเอลตั้งแต่เริ่มสงครามเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ และโดรนโจมตีทางเดียวหลายพันลํายังคงอยู่ในคลังแสงของอิหร่าน การประเมินอาจรวมถึงตัวปล่อยที่ไม่สามารถเข้าถึงได้ในขณะนี้แม้ว่าจะไม่ได้ถูกทําลายก็ตาม

สัปดาห์นี้ทรัมป์ส่งสัญญาณว่าเขาอาจเต็มใจถอนกำลังทหารสหรัฐออกจากความขัดแย้งภายในสองถึงสามสัปดาห์ แม้ว่าช่องแคบฮอร์มุซที่สำคัญจะยังคงปิดอยู่ก็ตาม แต่หลังจากนั้นเขาก็เปลี่ยนท่าทีไปมา

“ด้วยเวลาอีกเล็กน้อย เราสามารถเปิดช่องแคบฮอร์มุซ นำน้ำมันออกมา และสร้างความร่ำรวยได้อย่างง่ายดาย” ทรัมป์กล่าวเมื่อเช้าวันศุกร์ที่ 3 เมษายน 2026 ในโพสต์บน Truth Social

ทรัมป์ได้สลับไปมาระหว่างการมองว่าความพยายามทางการทูตนั้นได้ผล และการขู่ว่าจะทำลายล้างเพิ่มเติม รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานด้านพลเรือนและพลังงาน เมื่อต้นสัปดาห์นี้ เขาขู่ว่าจะโจมตีโรงงานผลิตพลังงานและโรงงานผลิตน้ำจืดของอิหร่าน หากช่องแคบยังคงปิดอยู่ ซึ่งการกระทำดังกล่าวอาจถือเป็นอาชญากรรมสงครามภายใต้อนุสัญญาเจนีวา ก่อนหน้านี้เขาเคยกล่าวว่าอิหร่านมีเวลาถึงวันที่ 6 เมษายนในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ มิฉะนั้นโรงไฟฟ้าของอิหร่านจะถูกทำลาย ยังไม่ชัดเจนว่ากำหนดเส้นตายนั้นยังคงมีผลอยู่หรือไม่

ประธานาธิบดีทรัมป์กำลังเผชิญแรงกดดันจากชาวอเมริกันมากขึ้นเรื่อยๆ ให้บรรเทาผลกระทบจากวิกฤตพลังงาน ซึ่งส่งผลให้ราคาน้ำมันเบนซินในประเทศพุ่งสูงขึ้นเฉลี่ยมากกว่า 4 ดอลลาร์ต่อแกลลอน ซึ่งเป็นราคาสูงสุดในรอบเกือบ 4 ปี

ทรัมป์ยืนยันว่าราคาจะลดลงอย่างรวดเร็วเมื่อสงครามสิ้นสุดลง เขากล่าวว่าความขัดแย้งนี้จำเป็นเพื่อป้องกันไม่ให้อิหร่านมีระเบิดนิวเคลียร์ ซึ่งเตหะรานปฏิเสธมาโดยตลอดว่าไม่ต้องการระเบิดนิวเคลียร์ และเพื่อทำลายคลังขีปนาวุธของอิหร่าน

ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมีความเสี่ยงทางการเมืองสำหรับทรัมป์และพรรครีพับลิกัน ในขณะที่การเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายนใกล้เข้ามา ผลสำรวจแสดงให้เห็นว่าชาวอเมริกันจำนวนมากไม่เห็นด้วยกับการปฏิบัติการทางทหารต่ออิหร่าน และผู้ที่กังวลเกี่ยวกับผลกระทบทางเศรษฐกิจจากสงครามก็เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

จากข้อมูลขององค์กรภาครัฐและสำนักข่าวสิทธิมนุษยชนของสหรัฐระบุว่า มีผู้เสียชีวิตจากความขัดแย้งนี้แล้วกว่า 5,000 ราย โดยเกือบสามในสี่อยู่ในอิหร่าน ส่วนในเลบานอน มีผู้เสียชีวิตกว่า 1,300 ราย ซึ่งอิสราเอลกำลังทำสงครามคู่ขนานกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน