‘น้ำช่อดอกมะพร้าวบ้านแพ้ว’ ขึ้น GI ดันเครื่องดื่มสุขภาพสร้างมูลค่าเกษตรไทย

กรมทรัพย์สินทางปัญญาประกาศขึ้นทะเบียน “น้ำช่อดอกมะพร้าวน้ำหอมบ้านแพ้ว” เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) รายการใหม่ของจังหวัดสมุทรสาคร ชูจุดเด่นอัตลักษณ์จากแหล่งผลิตเฉพาะตัว มุ่งคุ้มครองชื่อสินค้าและรักษาคุณภาพตามแหล่งภูมิศาสตร์ พร้อมยกระดับมูลค่าสินค้าเกษตร GI ไทย สู่ตลาดเครื่องดื่มสุขภาพที่กำลังเติบโตอย่างต่อเนื่อง

นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กล่าวว่า น้ำช่อดอกมะพร้าวบ้านแพ้ว หรือที่รู้จักกันโดยทั่วไปว่า น้ำตาลสดบ้านแพ้ว คือน้ำหวานบริสุทธิ์ที่เก็บจากช่อดอก หรือจั่นของมะพร้าวน้ำหอมพันธุ์ต้นเตี้ย โดยช่อดอกที่เหมาะสมต้องอยู่ในระยะที่ดอกยังไม่บาน หรือเป็นดอกที่ยังไม่มีการผสมเกสรหรือยังมีเปลือกแข็ง เกษตรกรจะใช้มีดปาดปลายจั่นทีละน้อย เพื่อให้น้ำช่อดอกมะพร้าวค่อย ๆ หยดลงสู่กระบอกที่รองรับไว้ โดยใช้ระยะเวลาเก็บน้ำช่อดอกมะพร้าวแต่ละครั้งประมาณ 10-12 ชั่วโมง ซึ่งเป็นกรรมวิธีดั้งเดิมที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ น้ำช่อดอกมะพร้าวที่เก็บได้สามารถดื่มได้ทันที

โดยมีรสชาติหวานละมุน เป็นเอกลักษณ์และมีกลิ่นหอมคล้ายใบเตย โดยเป็นเครื่องดื่มที่มีค่าน้ำตาลต่ำ อุดมไปด้วยแร่ธาตุ มีสารต้านอนุมูลอิสระ กระตุ้นระบบย่อยอาหาร ให้พลังงานและความสดชื่นด้วยความหวานจากธรรมชาติ จึงเป็นผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ผู้บริโภคที่รักสุขภาพ เมื่อนำไปผ่านกระบวนการต้มหรือสเตอริไลซ์จะสามารถยืดอายุการเก็บรักษาได้ยาวนานโดยยังคงคุณภาพไว้ได้เช่นเดิม

จังหวัดสมุทรสาครถือเป็นแหล่งปลูกมะพร้าวน้ำหอมที่สำคัญอันดับต้น ๆ ของประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่อำเภอบ้านแพ้วและอำเภอกระทุ่มแบน ซึ่งมีดินเลนและดินเหนียวที่อุดมสมบูรณ์ด้วยแร่ธาตุ และมีแม่น้ำลำคลองมากกว่า 170 สาย นอกจากนี้ยังมีภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน ทำให้มีความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศสูง มีปริมาณน้ำฝนกระจายตัวสม่ำเสมอตลอดทั้งปี

ส่งผลให้น้ำช่อดอกมะพร้าวน้ำหอมมีรสชาติหวานหอมเป็นเอกลักษณ์ การขึ้นทะเบียน GI น้ำช่อดอกมะพร้าวบ้านแพ้วครั้งนี้ถือเป็นการคุ้มครองชื่อสินค้าและคุณภาพตามแหล่งภูมิศาสตร์ ซึ่งครอบคลุมผลิตภัณฑ์ 3 รูปแบบ ได้แก่ 1) น้ำช่อดอกมะพร้าวน้ำหอมใส ที่ได้จากการเก็บแบบสดใหม่กรองด้วยผ้าสะอาด มีลักษณะสีใส รสหวานและมีกลิ่นหอมคล้ายใบเตย

2) น้ำช่อดอกมะพร้าวน้ำหอมสด ที่ผ่านการต้มโดยใช้ไฟแรงจนมีสีน้ำตาลใส คงความสดและกลิ่นหอมไว้ได้อย่างครบถ้วน และ 3) น้ำช่อดอกมะพร้าวน้ำหอมแบบสเตอริไลซ์ มีสีขาวใสไปจนถึงน้ำตาลอ่อน อาจมีตะกอนตามธรรมชาติ แต่ยังคงรสชาติและกลิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งผลิตภัณฑ์น้ำช่อดอกมะพร้าวบ้านแพ้วดังกล่าวสามารถสร้างมูลค่าทางการตลาดให้กับชุมชนได้กว่า 11.75 ล้านบาทต่อปี

ทั้งนี้ น้ำช่อดอกมะพร้าวบ้านแพ้วถือเป็นผลิตภัณฑ์เกษตรที่มีศักยภาพ สามารถนำมาต่อยอดเชิงพาณิชย์ได้อย่างหลากหลาย ซึ่งภายหลังจากขึ้นทะเบียน GI แล้วกรมทรัพย์สินทางปัญญาพร้อมสนับสนุนให้ชุมชนผู้ผลิตสามารถใช้ประโยชน์จากระบบ GI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ทั้งด้านการจัดทำระบบควบคุมคุณภาพและขออนุญาตใช้ตรา GI อย่างถูกต้อง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคว่าจะได้รับสินค้าที่มีคุณภาพตรงตามความคาดหวัง การพัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม อาทิ การผลิตน้ำผลไม้ซูเปอร์ฟรุต การพัฒนาผลิตภัณฑ์ปรุงอาหารที่ให้ความหวานจากธรรมชาติ เป็นต้น

รวมทั้งการขยายช่องทางการตลาดอย่างต่อเนื่อง ผ่านกิจกรรมส่งเสริมการตลาดที่กรมจัดขึ้นหรือมีความร่วมมือกับภาคเอกชน เพื่อผลักดันให้สินค้า GI น้ำช่อดอกมะพร้าวบ้านแพ้วเป็นที่รู้จักในวงกว้าง อันจะนำไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ช่วยให้เกษตรกรและผู้ประกอบการสามารถจำหน่ายผลผลิตได้ในราคาที่เหมาะสมกับคุณภาพ

การขึ้นทะเบียน GI น้ำช่อดอกมะพร้าวบ้านแพ้วครั้งนี้ ไม่เพียงสะท้อนศักยภาพของสินค้าเกษตรไทยที่มีอัตลักษณ์เฉพาะถิ่นเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับมาตรฐานการผลิต สร้างความแตกต่างในตลาด และผลักดันสินค้าไทยให้ก้าวสู่ตลาดคุณภาพในระดับที่สูงขึ้น ช่วยเสริมสร้างภาพลักษณ์สินค้าไทยให้มีความน่าเชื่อถือทั้งในด้านคุณภาพและความปลอดภัย พร้อมตอกย้ำบทบาทของทรัพย์สินทางปัญญาในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าท้องถิ่นและขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนให้เติบโตอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน