สุดไวรัลในจีน ‘ทีน่า’ วิศวกรสาว ‘SpaceX’ ผู้เติบโตพร้อม ‘Starship’

การที่ SpaceX เข้าสู่ตลาดหุ้นครั้งประวัติศาสตร์ของ อีลอน มัสก์ ไม่เพียงแต่ทุบสถิติโลกในเชิงมูลค่าระดมทุนเท่านั้น แต่ยังสร้างปรากฏการณ์ความมั่งคั่งและแจ้งเกิดวิศวกรสาวดาวรุ่งอย่าง “ทิน่า หลี่” (Tina Li) หญิงสาวผู้เริ่มต้นจากศูนย์สู่ผู้ควบคุมการบินเครื่องยนต์แรปเตอร์ ท่ามกลางกระแสข่าวลือเกินจริงในโลกออนไลน์ ล่าสุดเจ้าตัวได้ออกมาชี้แจงข้อเท็จจริง พร้อมเผยเบื้องหลังความสำเร็จของโมเดลการปั้นมหาเศรษฐีใหม่จากหุ้นสวัสดิการพนักงาน SpaceX

สื่อด้านเศรษฐกิจของทางการจีนอย่าง The Paper ระบุ หลังจากการปล่อยสารคดีครบรอบ 3 ปีของโครงการยานอวกาศ Starship ภาพของวิศวกรหญิงเชื้อสายอเมริกัน-จีนรายหนึ่งที่กำลังจดจ่ออยู่หน้าจอมอนิเตอร์ควบคุมการบินได้รับความสนใจอย่างล้นหลามในโลกออนไลน์ จนเกิดกระแสข่าวลือตามมามากมาย

หลังจากนั้นไม่นาน ข่าวลือเกี่ยวกับเธอก็เริ่มแพร่สะพัด บางคนบอกว่าเธออายุเพียง 27 ปี และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทด้านวิศวกรรม บางคนก็บอกว่าเธอถือ “สิทธิ์ในการยกเลิกการปล่อยจรวด” ซึ่งสามารถกำหนดชะตากรรมของ Starship ได้

ขณะที่คนอื่นๆ ก็ออกมาบอกเพิ่มเติมว่าเธอใช้ประโยชน์จากหุ้น SpaceX จำนวนมหาศาลเพื่อสะสมความมั่งคั่งมูลค่าหลายสิบล้านดอลลาร์ผ่านการ IPO ครั้งนี้ ต้องบอกเลยว่างานนี้ทีน่าคงโดนเฟคนิวส์อย่างหนัก บางอย่างก็ไม่จริงจนดูเป็นบทละครเกินไป และชาวเน็ตหลายๆ คนก็ช่างคิดกันจริงๆ

วิศวกรสาวขอสยบข่าวลือ

ในไม่ช้า เธอได้รับฉายาที่รู้จักกันดีในนามว่า ‘ราชินีแห่ง Starship’ (Starship Queen) แต่ในขณะที่ข่าวลือทวีความรุนแรงขึ้น “ราชินี” คนนี้ก็ได้ก้าวเข้ามาชี้แจงด้วยตัวเองผ่านแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย X

เธอบอกว่าข่าวลือเมื่อเร็วๆ นี้ ไม่ได้เป็นเรื่องจริงทั้งหมด อย่างแรกเลยเธอแนะนำตัวเองว่าเธอชื่อ ทีน่า หลี่ (Tina Li) ไม่ใช่ชื่อเวอร์ชันต่างๆ ที่แพร่สะพัดในโลกออนไลน์อย่างที่ทุกคนเข้าใจกัน อย่างที่สองเธอไม่ได้เรียนจบปริญญาโทหรือปริญญาเอก เธอเป็นเพียงนักศึกษาปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ตอนที่เธอเข้าร่วมงานกับบริษัทครั้งแรก เธอเป็นเพียงนักศึกษาฝึกงานที่มือใหม่โดยสิ้นเชิงในสาขาที่ยากด้วย

เรื่องระบบของเหลวและระบบขับเคลื่อน แม้ว่าจะมีข่าวลือหรือข้อผิดพลาดในเรื่องราวที่ยกย่องเธอ แต่นั่นก็ไม่ได้ทำให้เรื่องราวที่แท้จริงของเธอน่าดึงดูดใจน้อยลงเลย เธอเป็นหนึ่งในผู้ควบคุมการบินเครื่องยนต์แรปเตอร์ (Raptor flight operators) หลายคนของ Starship

ตั้งแต่การบินครั้งที่ 2 เธอเป็นผู้เขียนซอฟต์แวร์ควบคุมสำหรับยานพาหนะอวกาศ และในระหว่างการบินครั้งแรก (Flight 1) เธอทำหน้าที่เป็นผู้ควบคุมซอฟต์แวร์ท่อนจรวด (stage software operator) เธอกล่าวว่าในขณะที่ข้อเท็จจริงเป็นสิ่งสำคัญเธอก็อยากจะแบ่งปันประสบการณ์ชีวิตจริงของเธอด้วย รวมถึงวิธีที่เธอได้เข้ามาทำงานที่ SpaceX

ฉายา ‘ราชินีแห่ง Starship’

ก่อนที่จะถูกเรียกว่า “ราชินีแห่ง Starship” ไปทั่วอินเทอร์เน็ต การอธิบายเกี่ยวกับตัวเองของทีน่านั้นแท้จริงแล้วเรียบง่ายกว่าที่คิดมาก เธอบอกว่าเธอแทบจะไม่รู้อะไรเลยเกี่ยวกับสาขาที่ยากๆ อย่างระบบของเหลวและความก้าวหน้าทางเทคนิค สิ่งต่างๆ ส่วนใหญ่ล้วนเป็นการเรียนรู้ทีละเล็กทีละน้อยจากการทำงาน โดยเดินตามอาจารย์ที่ปรึกษาและทีมงาน

ตลอดเส้นทางที่ผ่านมา ดูเหมือนเธอจะเรียนรู้จาก “การได้ลงมือทำจริง” เป็นหลักมากกว่า เธอสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ซึ่งเป็นที่ที่เธอได้ใช้เวลาร่วมกับทีมออกแบบหลายทีม โดยทำงานเกี่ยวกับรถยนต์พลังงานแสงอาทิตย์ของสแตนฟอร์ดและหุ่นยนต์สำรวจดาวอังคาร

ก่อนสำเร็จการศึกษา เธอเคยฝึกงานที่ SpaceX มาแล้วสองครั้ง หลังจากสำเร็จการศึกษา เธอไม่ได้ศึกษาต่อ แต่เข้าทำงานที่ SpaceX เป็นพนักงานประจำแบบเต็มเวลาแทน โดยเริ่มจากการเป็นวิศวกรซอฟต์แวร์ จนกระทั่งอาชีพของเธอเดินทางมาถึงจุดกึ่งกลาง เธอก็ดำดิ่งเข้าสู่เรื่องระบบขับเคลื่อน

จากคำพูดของเธอเองที่เคยกล่าวไว้ว่า

“ฉันตกหลุมรักมันตั้งแต่นั้นมาและรักที่จะทำงานนี้มาโดยตลอด”

แม้จะอายุยังน้อย แต่ทีน่าก็ถือเป็นพนักงานระดับรุ่นเก๋าในโครงการ Starship แล้ว ย้อนกลับไปในปี 2020 เมื่อ Starship เป็นเพียงกลุ่มต้นแบบสแตนเลสบนชายฝั่งของโบคาชิกา เธอก็อยู่ที่นั่นแล้ว นั่นคือยุคที่รากหญ้าที่สุดและ “ระเบิดระเบ้อ” ที่สุดของ Starship รหัส SN5 และ SN6 ทำภารกิจกระโดด 150 เมตรได้สำเร็จทีละตัว

ส่วน SN8 มันทะยานขึ้นสู่ระดับความสูง 12.5 กิโลเมตร ปรับท่าทางแบบพลิกท้อง (belly flip) ได้อย่างนิ่ง ๆ แต่ในท้ายที่สุด มันกลับชนและกลายเป็นลูกไฟยักษ์ตอนลงจอด ยานต้นแบบลำแล้วลำเล่าปล่อยจรวด ระเบิด และเริ่มต้นใหม่ นั่นคือตอนที่ทีน่าเริ่มเฝ้าดูมาตลอดทาง ในการบินครั้งแรก Flight 1 ในปี 2023 เธอเป็นผู้ควบคุมซอฟต์แวร์สำหรับ “ท่อน” ของยานอวกาศ และจรวดก็สลายตัวในอากาศเพียงไม่กี่นาทีหลังการทะยานขึ้น

แต่เมื่อเริ่มการทดสอบบินครั้งที่สอง เธอเปลี่ยนมาเป็นผู้ควบคุมการบินเครื่องยนต์แรปเตอร์ โดยตรวจสอบพารามิเตอร์ของเครื่องยนต์ทุกตัวแบบเรียลไทม์บนหน้าจอควบคุม ไม่ว่าจะเป็น ความดัน อุณหภูมิ รอบต่อนาที (RPM) และความเสถียรของการเผาไหม้ เบื้องหลังตัวเลขเหล่านี้คือสัญญาณสำคัญที่ระบุว่าเครื่องยนต์แรปเตอร์จะสามารถรักษาระดับการบินต่อไปได้หรือไม่

ดังนั้น ข่าวลือบนอินเทอร์เน็ตที่ว่า “เธอถือครองอำนาจในการสั่งยกเลิกการปล่อยจรวด” จึงไม่ถูกต้องในความเป็นจริง SpaceX มีระบบทำลายการบินของ Starship (flight abortion systems) ซึ่งเป็นตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับ FTS คำอธิบายลักษณะงาน (JD) ที่เปิดเผยต่อสาธารณะระบุไว้อย่างชัดเจนว่า มันเป็นหนึ่งในระบบที่มีความสำคัญด้านความปลอดภัยเพียงไม่กี่ระบบบนยาน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการออกแบบ การรับรอง และผลงานที่ได้รับอนุญาตสำหรับการปล่อยจรวดแต่ละครั้ง

แต่นี่ไม่ใช่บทบาทหน้าที่เดียวกับที่ทีน่าอธิบายเกี่ยวกับตัวเองในฐานะผู้ควบคุมการบินเครื่องยนต์แรปเตอร์ เธอพูดถึงตัวเองอย่างถ่อมตัวเสมอมา การทดสอบบินครั้งที่สองเธอบอกว่า

“ฉันเป็นเพียงหนึ่งในผู้ควบคุมการบินเครื่องยนต์แรปเตอร์ร่วมกับหลายๆ คนเท่านั้นค่ะ”

สิ่งที่เธอพูดถึงด้วยความรู้สึกทางอารมณ์มากที่สุดคือฐานทัพแห่งนี้และกลุ่มผู้คนที่ร่วมงานนี้กับเธอ นับตั้งแต่การทดสอบการบินในระดับต่ำกว่าวงโคจร (suborbital test) ในปี 2020 เธอได้อาศัยอยู่ที่ฐาน Starship มาเป็นเวลาหลายปี เธอบอกว่าเธอรักสถานที่แห่งนี้ รักกลุ่มเพื่อนพ้องที่ตื่นเต้นและเปล่งประกายเพื่อภารกิจเดียวกัน

“พวกเขาเป็นเพื่อนที่ดีที่สุดในโลก ฉันรักพวกเขาจากโลกไปดวงจันทร์ ไปดาวอังคาร ทั้งไปและกลับเลยหละค่ะ”

หากคุณไล่ดูทวีตของทีน่าในโซเชียลมีเดีย X คุณจะพบว่าเธอรักอาชีพของเธออย่างแท้จริงและตั้งใจทำงานมาก เธอบอกว่าเวลาที่เธอพักผ่อน เธออดไม่ได้ที่จะเช็กอีเมลงานในทุกๆ 10 นาที แม้แต่ในวันสตรีสากลปี 2022 เธอก็ใช้เวลาทำงานอยู่ที่ฐาน Starship เช่นกัน

แม้จะทำงานจนดึกดื่นค่ำคืน เธอก็จะถ่ายภาพเล่นๆ และโพสต์ลงบน X พร้อมกับกล่าวราตรีสวัสดิ์แก่ฐาน Starship ช่วงประมาณการทดสอบบินครั้งที่ 12 ของ Starship ทีน่ายังได้แชร์ภาพถ่ายร่วมกับทีมงานของเธอที่หน้าแท่นปล่อยจรวดของฐาน Starship พร้อมเขียนข้อความด้วยความตื้นตันว่า

“นี่คือการต่อสู้อันดุเดือดที่ เต็มไปด้วยเลือด หยาดเหงื่อ น้ำตา และการเสียสละ แต่ฉันรู้สึกขอบคุณที่ได้ทำมันจนสำเร็จร่วมกับพันธมิตรและทีมงานที่ดีที่สุดในโลก!“

คุณสามารถสัมผัสได้ถึงความรักที่เธอมีต่อ Starship ได้เลย แม้จะมองผ่านตัวอักษรบนหน้าจอ ดังนั้น ทีน่าไม่ใช่ ‘ราชินีแห่ง Starship’ ที่ถูกสร้างให้เป็นเรื่องโอเวอร์เกินจริง เธอคือวิศวกรแนวหน้าที่ประจำการอยู่ที่ฐาน Starship มาเป็นเวลา 6 ปี และเติบโตมาพร้อมกับ Starship อย่างแท้จริง

อย่างไรก็ตาม ทีน่าได้ชี้แจงชื่อ ตำแหน่ง และการศึกษาของเธอด้วยตัวเอง แต่ไม่ได้กล่าวถึงเรื่องเงินเลย การก้าวเข้าสู่การมีชื่อเสียงในโลกออนไลน์ของเธอนั้นเกิดขึ้นประจวบเหมาะกับการสร้างความมั่งคั่งครั้งมหากาพย์ของ SpaceX พอดี โดยเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน SpaceX ได้เข้าสู่ตลาดหุ้นแนสแด็ก (NAS) ภายใต้รหัส SPCX โดยมีราคาเปิดตัวที่ 135 ดอลลาร์ หรือประมาณ 4,387 บาท ซึ่งวันแรกพุ่งขึ้นประมาณ 19% ปิดที่ 160.95 ดอลลาร์ หรือประมาณ 5,230 บาท

ความรวยอยู่ที่ ‘หุ้น’ หาใช่ ‘เงินเดือน’

เงินเดือนที่ทาง SpaceX จ่ายให้พนักงานนั้นไม่ได้สูงมากนัก แต่มีการแจกจ่ายหุ้นจำนวนมาก ตั้งแต่วิศวกรไปจนถึงช่างเชื่อมและช่างเทคนิค อาจจะดูเหมือนไม่มีนัยสำคัญอะไร แต่เมื่อบริษัทเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์และรวบรวมการจ่ายเงิน ผลกำไรก็ปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน

แนวทางนี้ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร ในยุคแรกๆ ของ Google และ Nvidia ผลกำไรที่ยิ่งใหญ่ที่สุดมักไม่ใช่ผู้ที่ “ได้เงินเดือนสูง” แต่เป็นผู้ที่ “ได้รับหุ้นตั้งแต่เนิ่นๆ และอยู่จนถึงช่วง IPO” ในขณะเดียวกัน SpaceX ยังคงเดินหน้าทำลายสถิติใหม่ๆ อยู่เรื่อย

ภายในวันที่ 15 มิถุนายน ผู้รับประกันการจัดจำหน่ายหลักทรัพย์อย่าง Goldman Sachs และ Morgan Stanley ได้ใช้สิทธิ์การจัดสรรหุ้นส่วนเกิน (green shoe overallotment) และออกหุ้นเพิ่มเติมอีก 83.3 ล้านหุ้น ส่งผลให้เงินทุนทั้งหมดที่ระดมได้จากการ IPO ครั้งนี้ เพิ่มขึ้นจาก 7.5 หมื่นล้านดอลลาร์ มูลค่าประมาณ 2.43 ล้านล้านบาทในรอบแรก กลายเป็น 8.57 หมื่นล้านดอลลาร์ ซึ่งมีมูลค่าประมาณ 2.78 ล้านล้านบาท

SpaceX ได้ครองตำแหน่งการทำ IPO ที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์อย่างเป็นทางการ ซึ่งแซงหน้าสถิติก่อนหน้านี้ของ Saudi Aramco ที่ทำไว้ 2.9 หมื่นล้านดอลลาร์ เป็นมูลค่าประมาณ 9.42 แสนล้านบาท ในปี 2019 ไปอย่างขาดลอย ในระลอกการทำ IPO ของปีนี้ นอกจาก SpaceX แล้ว OpenAI และ Anthropic ก็กำลังต่อคิวอยู่เช่นกัน โดยโมเดล “เงินสดต่ำ + หุ้นสูง + ทำเงินจากการ IPO” กำลังผลิตเหล่าเศรษฐีใหม่ขึ้นมาเป็นจำนวนมาก ซึ่งทีน่าก็อาจเป็นหนึ่งในนั้นด้วยเช่นกัน