รัฐบาลประกาศยกระดับอุตสาหกรรมเกมให้เป็นเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ (New Engine of Growth) โดยมอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เร่งพัฒนาระบบนิเวศอุตสาหกรรมเกมของไทย ทั้งเชื่อมโยงบริษัทเกมชั้นนำระดับโลกกับนักพัฒนาไทย การส่งเสริมบุคลากรด้านดิจิทัล และครีเอทีฟ การสนับสนุนผู้ประกอบการไทย และสร้างโอกาสให้คนรุ่นใหม่เข้าสู่ตลาดแรงงานที่มีศักยภาพสูง

จากข้อมูลของสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (ดีป้า) ระบุว่า ปัจจุบันอุตสาหกรรมดิจิทัลคอนเทนต์ ได้แก่ เกม แอนิเมชั่น และแคแร็กเตอร์ มีมูลค่ารวมกว่า 50,609 ล้านบาท โดยในปี 2567 มีอัตราการเติบโตถึง 14% จากปี 2566 ที่มีมูลค่าราว 4.4 หมื่นล้านบาท โดยเฉพาะเกมยังคงทรงตัวที่ 3.6 หมื่นล้านบาท ขณะที่อุตสาหกรรมแคแร็กเตอร์เติบโตสูงถึง 196% จากกระแส Art Toy ทั่วโลก

“ประชาชาติธุรกิจ” พูดคุยกับ “กิตติพงศ์ พฤษอรุณ” นายกสมาคมซอฟต์แวร์เกมไทย (TGA) ซึ่งมีอีกหมวกเป็นกรรมการผู้จัดการ บริษัท แอสเฟียร์ อินโนเวชั่นส์ จำกัด (มหาชน) คร่ำหวอดในธุรกิจเกมมายาวนาน ถึงโอกาสและความท้าทายในการผลักดันอุตสาหกรรมเกม แอนิเมชั่น และแคแร็กเตอร์ สู่ “New Engine of Growth” 

เกมไทยในอุตฯ ดิจิทัลคอนเทนต์

“กิตติพงศ์” กล่าวว่า ผลสำรวจมูลค่าตลาดของอุตสาหกรรมดิจิทัลคอนเทนต์ล่าสุดปี 2568 จะยังไม่เสร็จ แต่จากข้อมูลปีที่ผ่านมาที่มูลค่ารวม 4.4 – 5 หมื่นล้านบาท เป็นเฉพาะเกมราว 3.6 หมื่นล้านบาท  ไม่นับการนำเข้ามาจัดจำหน่าย และการจ้างผลิต ขณะที่รายได้จาก IP ของคนไทยไม่ได้เติบโตไปกว่าเดิม คืออยู่ที่ราว 800-1,000 ล้านบาท หลายฝ่ายจึงต้องการผลักดันให้เกิดการสร้างคอนเทนต์ IP ไทยเพิ่มขึ้น ทั้งภาครัฐ และผู้ประกอบการเอง อย่างปีที่ผ่านมาสนับสนุนผู้พัฒนาเกมไทยไปจัดแสดงผลงานในงานธุรกิจการค้าเกมทั่วโลก ทั้ง Gamescom ที่เมือง Cologne ประเทศเยอรมนี งาน Tokyo Game Show ที่ญี่ปุ่น ไปจนถึงการร่วมจัดงาน Gamescom Asia x Thailand Game Show 2025 ในฐานะผู้จัด Thai Playvillion ทั้งโซน B2B และ B2C

“ฟีดแบ็กปีที่ผ่านมาดีมาก ปกติเราไปเมืองนอกได้บูทเล็ก ๆ ไม่ค่อยมีใครสนใจ แต่ที่เราจัดเองจากงบฯ สนับสนุนของภาครัฐ เรามีสปอตไลต์ เป็นบูทใหญ่สุด เพราะได้สิทธิการจัด จากผู้ประกอบการไทย 10 ราย เพิ่มเป็น 30 ราย  งานที่ไทยได้ยอด Reach มากกว่าไปต่างประเทศ ทำให้มีโอกาสพูดคุยปิดดีลทางธุรกิจเพิ่มขึ้น มีผู้เข้าชมงานกว่า 206,000 คน จาก 95 ประเทศทั่วโลก สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจรวมกว่า 1,200 ล้านบาท” 

สำหรับงาน Gamescom Asia x Thailand Game Show ปีนี้จะจัดในวันที่ 29 ต.ค.- 1 พ.ย. ซึ่งคนในวงการรับรู้ถึงความสำคัญ มีการจองพื้นที่แข่งกันแล้ว และมีโควตาสำหรับสตาร์ตอัพที่ได้รับทุนจากดีป้าเพิ่มเติมด้วย 

“ปีนี้มีความคาดหวังสูงขึ้นว่าผู้ประกอบการเกมไทยจะต้องพร้อมโชว์ของ มีเตรียมความพร้อมแต่เนิ่น ๆ ทั้งการประกวดเกม Thaigame Festival สัมมนาติดปีกเกมไทยสู่โลก แบ่งปันความรู้ หลัก ๆ คือพื้นที่งานจะต้อง Pitch ขายงานอย่างไรให้น่าสนใจ และคนภาครัฐก็จะได้มาแชร์ข้อมูลว่ามีเครื่องมืออะไรหนุนผู้ประกอบการในการปิดดีล และจะขอความร่วมมือรวบรวมข้อมูลการปิดดีลทางการค้าภายในงานด้วย เพื่อให้ฝั่งผู้ออกทุนอย่างดีป้า กระทรวงดีอี มีตัวเลข มีฐานข้อมูลไว้ใช้ตอบสังคม”

UGC ทางลัด Growth Engine 

นายกสมาคมซอฟต์แวร์เกมไทยพูดถึงโอกาสในการเพิ่มมูลค่าธุรกิจว่า มี 2 แนวทาง  แนวทางแรกภาครัฐ และเอกชน สนับสนุนการทำเกมแบบดั้งเดิม คือส่งเสริมให้ทำเกม IP ตัวเอง ตั้งแต่ต้นจนจบ ถ้าจะโตเร็วต้องดึงสตูดิโอยักษ์ ทำ Co-Develop ใน IP ไทย แต่ยากมาก เพราะใช้เงินมหาศาล ราว 300-500 ล้านบาทต่อเกม ขณะที่สตูดิโอเกมในบ้านเรามีไม่ถึงร้อยบริษัทจะมีเงินทำเกมหลักล้านก็ถือว่าเก่งแล้ว

แนวทางที่สอง คือ UGC (User Generated Content) เป็นโอกาสใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้น เมื่อผสานรวมกับพลังของปัญญาประดิษฐ์ และวัตถุดิบทางวัฒนธรรมของไทย อุตสาหกรรมแคแร็กเตอร์ของไทยที่โด่งดัง ยิ่งทำให้เห็นว่าเป็นช่องทางใหม่ที่จะดึงเม็ดเงินเข้าสู่ระบบเร็วขึ้น 

“การสร้างคนจากศูนย์ สู่การโค้ดดิ้ง ออกแบบ และพัฒนาเกมแบบดั้งเดิมยากมาก และใช้เวลานาน แต่ถ้าเราหนุนให้คนไทย บัณฑิตจบใหม่หรือผู้ประกอบการรายเล็กเข้าถึงแพลตฟอร์ม UGC ให้มากที่สุดจะดี เพราะการไปสร้างเกมบนแพลตฟอร์มที่มีเครื่องมือทุกอย่างให้อยู่แล้ว ต้นทุนต่ำมาก แค่ต้องส่งเสริมว่าสร้างแบบไหนจะยูนีค โดดเด่น เป็นคอนเทนต์ที่ดี เป็นการเอาปริมาณเข้าสู้” 

และว่า ประเทศไทยมีทรัพยากรทางวัฒนธรรม และแคแร็กเตอร์ที่เด่น ๆ หลายตัว หากส่งเสริมให้มีการเรียนรู้ มีโมเดลในการหารายได้ และทุกวันนี้มีการใช้เอไอเพื่อต่อยอดทำตัวทดลอง เพื่อนำรายได้ และองค์ความรู้ปรับสู่เกมแบบ Full Scale ได้ หากใช้ประโยชน์จากการที่รัฐบาลส่งเสริมอย่างเป็นระบบ ตามแนวคิดที่อยากให้เกมเป็น Engine of Growth

“ภูมิทัศน์ของอุตสาหกรรมเกมเปลี่ยนไปแล้ว คุณเป็นใครก็ทำเกมได้ ขอให้มีไอเดีย แม้ตอนนี้มีเอไอเข้ามาช่วยคิดช่วยทำมากขึ้น แต่โดยส่วนตัวมองว่าเอไอยังไม่คิดเรื่องโมเดลธุรกิจ แต่ในอนาคตเกมที่ผสานเอไอมีโมเดล และยูนีคจะทำให้เกมทั่วไปที่ทำได้ง่ายแข่งขันไม่ได้”

เลือกแข่งในสนามที่เก่ง

สำหรับ TGA มีการสนับสนุนโปรเจ็กต์ของน้อง ๆ นักศึกษา ที่เข้ามาประกวดแข่งขันเกมบน UGC ด้วย ซึ่งปีนี้จะเปิดกว้างมากขึ้น และในอนาคตอาจชักชวนสมาคมเกมในอาเซียนมาร่วมกันแข่งขันเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้และนักพัฒนาเกมในอนาคต  

“เมื่อผมพูดถึงการสนับสนุนแพลตฟอร์ม UGC ก็จะมีข้อครหาเรื่องการสนับสนุนแพลตฟอร์มต่างชาติ ผมว่าเป็นเรื่องอุดมคติที่จะสร้างแพลตฟอร์มเอง เพราะแพลตฟอร์มต่างชาติลงทุนไปรายละมากกว่าพันล้านเหรียญสหรัฐ กวาดผู้ใช้ทั่วโลกไปเป็นร้อยล้านคน ถ้าจะไปทำแข่งคงยาก แต่เราสามารถยืมแพลตฟอร์มไปแข่งสร้างคอนเทนต์เกมบนนั้นได้ ด้วยจุดแข็งเรื่องความคิดสร้างสรรค์”

ขณะที่การสร้างแพลตฟอร์มไม่ใช่จุดแข็งของเรา นั่นทำให้ภาพปีนี้ชัดเจนขึ้นมาก เพราะเกมบน UGC คุณภาพดีขึ้นเรื่อย ๆ ไม่แพ้เกมมือถือหรือพีซีเลย เริ่มมีสตูดิโอหรือบริษัทเกมตั้งทีมไปลองทำเกมบน UGC ที่ผ่านมาเราไปโฟกัสการสร้างเกมขนาดใหญ่ให้เป็น IP ของเรา หวังขยายส่วนแบ่งตลาดจาก 800 ล้านบาท เป็น 5 พันล้านบาท  ก็ยังไปไม่ถึงไหน แต่ถ้าทำคู่ขนานยุทธศาสตร์เกมสเกลใหญ่กับ UGC อีกตลาดที่แมสกว่าก็จะเพิ่มสัดส่วนได้เร็วขึ้น

พ.ร.บ.เกม ปกป้อง-ส่งเสริมอุตสาหกรรม

อีกส่วนที่สำคัญไม่แพ้กันคือเรื่องระเบียบและข้อกฎหมาย ซึ่งที่ผ่านมามีการผลักดันให้แยก พ.ร.บ.ภาพยนตร์ เกม และวีดิทัศน์ ออกมาเป็น พ.ร.บ.ส่งเสริมอุตสาหกรรมเกมโดยเฉพาะ ซึ่งยังอยู่ในขั้นตอนการพิจารณาร่างของกระทรวงดีอี 

“ผู้ประกอบการยังไม่ได้เห็นรายละเอียดเนื้อความในร่างกฎหมาย แต่เห็นในหลักการว่าจะมีการขึ้นทะเบียนเกม จัดเรต การกำกับดูแล ซึ่งเป็นเรื่องที่ดี เพราะเป็นการปกป้องผู้ประกอบการไทยและประโยชน์ของประเทศ  ผู้จัดจำหน่ายหรือผู้ผลิตเกมหากจะให้เล่นในไทยต้องขึ้นทะเบียนในประเทศ จะได้มีผู้รับผิดชอบหากกระทำผิด และมีการประเมินเรื่องภาษี ทำให้รายได้ยังอยู่ในประเทศบ้าง”

 อีกส่วนคือการส่งเสริมอุตสาหกรรม เป็นเรื่องการตั้งกองทุนสนับสนุน ซึ่งฝั่งผู้ประกอบการอยากให้มีแนวทางที่ชัดเจน เพราะการสนับสนุนมีความสำคัญทำให้การต่อรองทางการค้าง่ายขึ้นจึงอยากขอเวลาเข้าไปหารือกับผู้บริหาร และรัฐมนตรีดีอี จะได้เร่งขับเคลื่อนอุตสาหกรรมได้ตรงจุด 

“ตอนที่จะต้องตั้งคณะกรรมการเพื่อขับเคลื่อนทางกฎหมาย เราคาดหวังว่าจะมีคนในอุตสาหกรรมจริง ๆ ไปร่วมพิจารณารายละเอียด ไม่ใช่มีข้าราชการครึ่งหนึ่ง หรือเอาภาคเอกชนที่ไม่ได้อยู่ในอุตสาหกรรมมาพิจารณาซึ่งอาจทำให้มีข้อโต้แย้งได้” 

——————————————————————

UGC ในวงการเกม

UGC – User Generated Content ในวงการเกมแบ่งได้เป็น 2 ความหมาย  

คือ 1.คอนเทนต์เกมที่ผู้เล่นสร้างขึ้นเองภายในแพลตฟอร์มดิจิทัล คือเกมหรือแพลตฟอร์มดิจิทัลที่มีระบบให้ผู้เล่นสร้างด่าน ตัวละคร มินิเกม หรือปรับแต่งโลกในเกมได้เองอย่างอิสระแล้วแชร์ให้ผู้เล่นคนอื่นเข้ามาเล่น เช่น Roblox แพลตฟอร์มยอดฮิตที่ให้ผู้เล่นใช้เครื่องมือเขียนโค้ด และสร้างเกมของตัวเอง และให้คนอื่นเข้ามาเล่นได้, Minecraft ที่ให้อิสระในการสร้างสิ่งก่อสร้าง ดัดแปลงม็อด (Mod) และสร้างเซิร์ฟเวอร์เล่นกับเพื่อน, Fortnite มีโหมดที่ให้ผู้เล่นสร้างเกาะและออกแบบกฎกติกาการเล่นเองได้ หรือ Super Mario Maker ซีรีส์ที่ให้ผู้เล่นออกแบบด่านมาริโอของตัวเองและแชร์ให้ทั่วโลกมาร่วมเล่น

และ 2.คอนเทนต์เสริมอื่น ๆ จากเกม เช่น การสร้างวิดีโอ บทความ หรือภาพ ที่ไม่ได้สร้างโดยค่ายเกม แต่สร้างขึ้นโดย Creator, สตรีมเมอร์หรือผู้เล่นทั่วไป เพื่อใช้รีวิวเกม, พาเล่น หรือบอกต่อความสนุกของเกมต่าง ๆ