ดีอี – ภาคสื่อสาร ชูแผน “National Roaming” รับวิกฤตโจมตีไซเบอร์ด้วย AI
ดีอี ร่วมหารือ กสทช. – NT – AIS – True กำหนดแผนบูรณาการรับมือวิกฤติเครือข่ายสื่อสาร เตรียมตั้ง CERT ภาคโทรคมนาคม ชูแนวคิดการแชร์เสาสัญญาณ และโครงข่ายร่วมกัน หรือ National Roaming) หากเกิดเหตุวิกฤติระดับประเทศ
นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เป็นประธานการประชุมเตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์วิกฤติที่อาจกระทบต่อโครงข่ายสื่อสารโทรคมนาคม โดยมีนางสาวแนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT และผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ AIS และ True เข้าร่วม
รมว.ดีอี กล่าวว่า ที่ประชุมได้สรุปข้อหารือร่วมกันในการกำหนดแผนเตรียมความพร้อมรับมือกับสถานการณ์ฉุกเฉินระดับชาติ พร้อมทั้งบูรณาการการซักซ้อมแนวทางปฏิบัติร่วมกัน ทั้งเรื่องการร่วมกำหนด Priority Sector ที่ชัดเจน เพื่อการบริหารจัดการการใช้งานเครือข่ายอินเทอร์เน็ตตามลำดับความสำคัญ หากเกิดสถานการณ์วิกฤติที่ปริมาณอินเทอร์เน็ตถูกจำกัด รวมไปถึงการเตรียมแผนสำรอง การประเมินความเสี่ยงอย่างครอบคลุมรอบด้าน ในกรณีที่เส้นทางสำรองภาคพื้นดินซึ่งผ่านประเทศเพื่อนบ้าน อาจมีความเสี่ยงถูกตัดขาดหรือจำกัดการแชร์ทราฟฟิก
สำหรับการเตรียมความพร้อมในการรับมือนั้น เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 ที่ผ่านมา กสทช. ได้ออกประกาศปรับปรุงประมวลแนวทางปฏิบัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ โดยเพิ่มข้อกำหนดการป้องกันภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ทั้ง AI, Quantum และระบบ Cloud
โดยปัจจุบัน กสทช.อยู่ระหว่างจัดตั้งศูนย์เฝ้าระวังภัยไซเบอร์เฉพาะด้านโทรคมนาคม (Telecom CERT) เพื่อเฝ้าระวังและเตรียมความพร้อมรับมือการโจมตีไซเบอร์ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และผู้ให้บริการโทรคมนาคม ตลอด 24 ชั่วโมง
พร้อมกับขอความร่วมมือให้ผู้ให้บริการโทรคมนาคม อัปเดตแผนเพื่อรองรับการโจมตีทางไซเบอร์ในรูปแบบใหม่ที่ใช้เทคโนโลยี AI
ด้าน NT ได้เตรียมแผนการนำดาวเทียมวงโคจรต่ำ (LEO) เช่น OneWeb และดาวเทียมไทยคม 4, 6, 8 มาใช้เป็นโครงข่ายสำรองฉุกเฉิน และเป็นโครงข่าย Backhaul เพื่อขยายโครงข่ายมือถือไปยังพื้นที่ห่างไกล ชายแดน หรือติดตั้งบนรถเคลื่อนที่ในศูนย์บัญชาการภัยพิบัติ และเตรียมความพร้อมการเฝ้าระวังดูแลระบบเคเบิลใต้น้ำหลักของประเทศทั้ง 9 เส้นทาง
รวมทั้งการฝึกซ้อมแผนจำลองสถานการณ์วิกฤติขั้นรุนแรง (Worst-Case Scenario) ในกรณีที่เคเบิลใต้น้ำขัดข้องหรือเสียหายทั้งหมด โดยต่อยอดจากแผนรับมือสถานการณ์สู้รบในตะวันออกกลางเมื่อปีที่ผ่านมา
ขณะที่ AIS ได้เตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติในประเทศ ด้วยการยกระดับความสูงของเสาสัญญาณ (Cell Site) เพิ่มระบบแบตเตอรี่สำรอง และเตรียมรถเคลื่อนที่ (Mobile Unit) ในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม พร้อมจัดเตรียมเส้นทางเคเบิลใต้น้ำสำรองมากกว่า 1 เส้นทาง ซึ่งไม่ผ่านพื้นที่เสี่ยงสงคราม รวมถึงจัดทีมเฝ้าระวังและบริหารจัดการโครงข่ายตลอด 24 ชั่วโมง โดยหากพบความผิดปกติหรือการโจมตีไซเบอร์ เช่น DDoS จะสามารถรับมือได้ทันท่วงที และไม่ให้กระทบกับผู้ใช้งานทั่วไป
ในส่วนของ True ได้จัดทำแผน BCP ครอบคลุมบริการ BroadBand, Mobile, Broadcasting, Data Center, Warehouse และ Customer Touchpoints มีการซักซ้อมตรวจสอบภายในและทดสอบสถานการณ์วิกฤติขั้นสูงสุด เพื่อให้กู้คืนระบบกลับมาเป็นปกติได้เร็วที่สุด และเมื่อเกิดวิกฤติสามารถดำเนินการเปิดศูนย์ Incident Command แบ่งการบริหารเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ระดับผู้บริหารเพื่อกำหนดทิศทาง ระดับศูนย์สั่งการ และระดับปฏิบัติการ
อย่างไรก็ตาม ที่ประชุมยังได้กล่าวถึงการร่วมบูรณาการหากเกิดเหตุวิกฤติระดับประเทศ ผ่านการแชร์เสาสัญญาณ และโครงข่ายร่วมกัน (National Roaming) ซึ่งแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ 1.แผนสำหรับหน่วยงานราชการ และ 2.แผนระบบสื่อสารสำหรับประชาชน
โดยให้ กสทช. เป็นแกนหลักในการสื่อสารให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน และแนะแนวทางประชาชนว่า เมื่อกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินควรลดการใช้งาน หรือจัดลำดับความสำคัญการใช้มือถืออย่างไร ป้องกันการตื่นตระหนกของประชาชน
พร้อมทั้งให้ กสทช. ประสานงานร่วมกับกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) สํานักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และค่ายมือถือ เพื่อนำแผน BCP ของทุกหน่วยงานมาซักซ้อมบูรณาการ และจัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัติร่วมกันต่อไป