บสย. ขยับค้ำสินเชื่อดิจิทัล “Virtual Bank-น็อนแบงก์” อุ้มเอสเอ็มอี

ในภาวะที่ธุรกิจเอสเอ็มอีประสบปัญหาด้านเครดิต จนส่งผลกระทบต่อการเข้าถึงสินเชื่อ หน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญในการเข้ามาช่วยแก้ปัญหาตรงนี้ ก็คือ บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.) ล่าสุด “สิทธิกร ดิเรกสุนทร” ผู้จัดการทั่วไป บสย. ที่ดำรงตำแหน่งนี้เป็นปีที่ 5 หรือเข้าสู่ช่วงวาระที่ 2 ของการทำงาน ได้ฉายภาพถึงแผนการที่จะขับเคลื่อนองค์กร เพื่อเข้าไปเติมเต็มให้กับผู้ประกอบการอย่างทั่วถึงมากยิ่งขึ้น

“สิทธิกร” กล่าวว่า ปัจจุบันพอร์ตค้ำประกันสินเชื่อรวมของ บสย. อยู่ที่เกือบ 500,000 ล้านบาท โดยช่วงโควิด บสย. ค้ำประกันไปมากกว่า 2 แสนล้านบาทต่อปี ทำให้สินเชื่อในระบบช่วงนั้นเติบโตสูงมาก แต่หลังจากนั้นก็ไม่โตอีกเลย ทั้งนี้ ต้องยอมรับว่าสถานการณ์เศรษฐกิจรอบนี้ ที่เกิดภาวะค่าครองชีพ จากสถานการณ์สงครามที่ทำให้เกิดวิกฤตราคาพลังงาน ส่งผลกระทบกับทุกคน รวมถึงมนุษย์เงินเดือน

ซึ่งคุณภาพสินเชื่อเอสเอ็มอียังไม่ดีขึ้น ทำให้จะเห็นว่าช่วงที่ผ่านมาแบงก์จะไม่ปล่อยสินเชื่อ อัตราการปฏิเสธสินเชื่ออยู่ระดับสูง และต้องเร่งแก้หนี้

“ย้อนกลับไป 10 ปี หนี้ค้างชำระ 90 วัน หรือหนี้กล่าวถึงเป็นพิเศษ (SM) ที่อยู่ในพอร์ต บสย. จะอยู่ประมาณ 9% อีกส่วนจะเป็นหนี้ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (NPL) อีก 9% รวมกันก็เป็น 18% ไม่เคยเกินนี้ หรือแม้แต่ช่วงโควิดก็อยู่ประมาณนี้ แต่ยอดค้ำประกันโตมาก แล้วพอมาช่วงปี 2567-2568 ตัวเลขนี้มันโดดจาก 18% ขึ้นไปเป็น 28% หรือเพิ่มขึ้น 10% และช่วงปี 2568-2569 ก็ยังทรงตัวเท่าเดิม ไม่ลดลง”

ทั้งนี้ มองว่าแนวโน้มช่วงไตรมาสสุดท้ายของปี 2569 นี้ คุณภาพสินเชื่อเอสเอ็มอีน่าจะยังทรงตัวในระดับสูง ขณะที่กลไกที่จะเข้าไปช่วยเติมสินเชื่อให้กับผู้ประกอบการคงเน้นที่โครงการ SMEs Credit Boost ของทางธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ที่ล่าสุดยอดอนุมัติกว่า 65,000 ล้านบาทแล้ว จากเป้าหมาย 80,000 ล้านบาท

“สิทธิกร” กล่าวว่า ช่วงไตรมาส 4 ของปีนี้ บสย. จะมุ่งเน้นช่วยเอสเอ็มอีรายย่อย ที่วงเงินสินเชื่อเล็ก ๆ 20,000-30,000 บาท โดยเป็นการต่อยอดจากโครงการไทยช่วยไทย พลัส ที่ใช้ข้อมูลจาก AI นกกระซิบมาเป็นข้อมูลปล่อยกู้เติมทุนให้ร้านค้าในโครงการ ซึ่งจะค้ำประกันสินเชื่อผ่านการปล่อยสินเชื่อบนแพลตฟอร์มออนไลน์ อย่างแพลตฟอร์มของธนาคารออมสิน รวมถึงผ่านน็อนแบงก์ (ผู้ให้บริการสินเชื่อที่ไม่ใช่ธนาคาร) และธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา (Virtual Bank)

ทั้งนี้ การมาของ Virtual Bank ซึ่งเปิดให้บริการแล้ว 1 ราย และอีก 2 รายจะทยอยเปิดให้บริการ ในปีนี้และปีหน้า โดย บสย. ได้เข้าหารือกับทุกรายแล้ว เพื่อเตรียมจะออกบริการค้ำประกันสินเชื่อของ Virtual Bank ที่เป็นสินเชื่อเพื่อการประกอบอาชีพ หรือนาโนไฟแนนซ์ รวมถึงไมโครไฟแนนซ์ ซึ่งจะทำบนแพลตฟอร์มที่ปล่อยสินเชื่อ

“จะเป็นการค้ำประกันสินเชื่อที่ให้บริการบนระบบสินเชื่อดิจิทัล บนแพลตฟอร์มของ Virtual Bank เพราะปัจจุบันเวลาออกใบค้ำประกันเราก็ทำเป็น PDF อยู่แล้ว จากที่เมื่อก่อนออกเป็นใบกระดาษ ดังนั้น ถ้าเราสามารถทำสกอริ่งสำหรับเอสเอ็มอีรายย่อย แล้วเราสามารถวิเคราะห์โครงการเขาได้ว่าคนนี้เราควรค้ำประกันให้เขา แล้วก็พาเขาไปเจอ Virtual Bank ได้”

“สิทธิกร” กล่าวว่า บสย. จะเดินหน้าขยายบทบาทการค้ำประกันมากขึ้น เพราะผ่านมากว่า 30 ปี ไม่สามารถค้ำประกันน็อนแบงก์ได้ แต่เพิ่งแก้กฎหมายให้สามารถดำเนินการได้ ดังนั้น จากนี้ บสย. ก็จะเข้าไปเติมเต็มได้มากขึ้น

นอกจากนี้ จะผลักดันให้ บสย. เป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น เพราะที่ผ่านมาคนยังค่อนข้างรู้จักบทบาทของ บสย. น้อย ขณะเดียวกัน บสย. อาจจะมีจุดอ่อน ก็คืออาจจะให้สินเชื่อไม่ได้ แต่อย่าลืมว่าสิ่งที่เป็นจุดแข็งคือ บสย. ค้ำประกันสินเชื่อได้ทุกธนาคาร และปัจจุบันค้ำประกันให้น็อนแบงก์ได้ด้วย ซึ่งหากเข้าไปดูในกฎหมายจัดตั้ง บสย. จะเขียนวัตถุประสงค์ไว้ด้วยกัน 2 ข้อ ได้แก่ 1.ให้ บสย. ช่วยเอสเอ็มอีเข้าถึงสินเชื่อมากยิ่งขึ้น และ 2.ให้ บสย. ช่วยทำให้สถาบันการเงินมั่นใจในการปล่อยสินเชื่อมากยิ่งขึ้น

“กฎหมายไม่ได้เขียนเลยว่าให้เราค้ำประกัน ดังนั้นอะไรก็ตามถ้าเราทำให้เอสเอ็มอีเข้าถึงสินเชื่อได้มากขึ้น กับแบงก์มั่นใจมากขึ้น ถ้าเราวาง Position ว่าเราเดินไปคู่ขนานกับแบงก์ แล้วเป็นคนบ่งชี้โอกาสของเอสเอ็มอีได้ เอสเอ็มอีก็อยากจะใช้เรา เพราะเราเป็นเครื่องมือทางการเงินเครื่องมือหนึ่ง”

ทั้งนี้ ที่ผ่านมาอาจจะมีผู้ประกอบการไม่น้อยที่ไม่เข้าใจบทบาทของ บสย. โดยมองว่าทำหน้าที่ “Credit Insurance” หรือ “รับประกันสินเชื่อ” แต่จริง ๆ แล้วเป็น “Credit Guarantee” หรือ “ค้ำประกันสินเชื่อ” ซึ่งต่างกัน

“หลายคนจะคิดว่า บสย. เป็น Credit Insurance คือเหมือน เจอ จ่าย จบ ก็จะเป็นปัญหา คนจะคิดว่า จ่ายค่าธรรมเนียมเสร็จแล้วไม่ต้องมาผ่อนคืน คือไม่เข้าใจว่าทำไมจ่ายค่าธรรมเนียมค้ำประกัน 1.75% แล้ว พอมีปัญหาทำไม บสย. ไม่ชำระหนี้ให้ทั้งหมด ให้จบกันไป เราก็บอกว่า เราค้ำประกัน ไม่ได้รับประกันสินเชื่อ” นายสิทธิกรกล่าว