ธปท. เร่งปิดทางเงินเทา เทรด USDT หลายแสนล้าน จ่อคุม Payment

ธปท.เดินหน้าปิดช่องทางการเงินของเงินเทา พนันออนไลน์ และคอร์รัปชัน เผยยอดถอนเงินสดเกิน 1 ล้านบาทลดกว่า 50% ยอดถอนทองลดกว่า 70% หลังยกระดับมาตรการสกัด พร้อมจ่อออกประกาศคุมผู้ให้บริการ Payment รับชำระธุรกิจสีเทา-พนันออนไลน์

นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยในงาน ZERO Corruption กกร. และเพื่อนไม่ทน ในหัวข้อ “ระบบการเงินที่โปร่งใสกับอนาคตเศรษฐกิจไทย” ว่า ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมาเลย เป็นช่วงที่ ธปท. ให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหาหลาย ๆ เรื่อง ทั้งปัญหาเรื่องเงินเทา ปัญหาเรื่องคอร์รัปชัน เป็นหนึ่งในปัญหาหลัก เป็นหนึ่งใน 4 ปัญหาเชิงโครงสร้างที่ ธปท.ให้ความสำคัญ แล้วก็ลงมือแก้ปัญหาอย่างจริงจัง

เหตุผลสำคัญมาจากเศรษฐกิจของประเทศโตต่ำลงไปเรื่อย ๆ จากที่เคยโต 7% แล้วปรับลดมาที่ 5% ลงมาเหลือ 3% ส่วนในปี 2569 คาดว่าจะโตประมาณ 2.3% จากปัญหาเชิงโครงสร้างที่มีมายาวนาน และก็ไม่มีการลงมือแก้ไขอย่างจริงจัง

ทั้งนี้ ธปท. ธนาคารแห่งประเทศไทยหยิบปัญหาเชิงโครงสร้างที่เกี่ยวกับด้านการเงินขึ้นมา 4 เรื่อง เพื่อทำการแก้ไข เรื่องแรกคือ หนี้ครัวเรือน เรื่องสองการเข้าถึงสินเชื่อของเอสเอ็มอี เรื่องสามคือการเข้าถึงระบบทางการเงินด้วยความเป็นธรรม มีต้นทุนที่เหมาะสม ทั้งค่าธรรมเนียมและดอกเบี้ย เรื่องสุดท้ายก็คือเรื่องเงินเทาและคอร์รัปชัน โดยให้ความสำคัญกับทั้ง 4 เรื่องนี้อย่างจริงจัง เพราะเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างสำคัญที่ต้องแก้ไขควบคู่กับการแก้ปัญหาอื่น ๆ

ซึ่งถ้าคิดในมุมเศรษฐศาสตร์ จะเห็นว่าเรื่องเงินเทาและคอร์รัปชันเป็นเรื่องของการสูญเสียทรัพยากรที่ไม่ควรหายไป ทั้งงบประมาณที่ไม่ควรถูกหักออกไป และเงินที่ไม่ควรไหลออกจากระบบ เพราะทรัพยากรเหล่านี้สามารถนำไปสร้างกำไร สร้างรายได้ จัดเก็บภาษีให้กับรัฐบาล และทำให้เงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจได้ หรือที่เรียกว่า Misallocation of resources

ทั้งนี้ ธปท.ไม่มีอำนาจในการจับกุมผู้กระทำผิดโดยตรง แต่ต้องเข้ามามีบทบาท เนื่องจากกิจกรรมผิดกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นเงินเทา พนันออนไลน์ หรือคอร์รัปชัน ต่างต้องพึ่งพาเส้นทางการเงินของสถาบันการเงิน โดยเมื่อเงินผิดกฎหมายต้องผ่านระบบการเงิน ธปท.จึงใช้แนวทางสร้าง “คอขวด” และเพิ่มความยากลำบากในจุดเชื่อมต่อต่าง ๆ ของระบบการเงิน เพื่อทำให้การทำธุรกรรมผิดกฎหมายทำได้ยากขึ้น

เงินเทาก็ดี พนันออนไลน์ก็ดี คอร์รัปชันก็ดี ทุกอย่างมันใช้เส้นทางการเงิน ต้องใช้บริการของสถาบันการเงิน เงินต้องเข้าบัญชี พนันออนไลน์ต้องรับชำระเงินผ่าน Payment เงินคอร์รัปชันต้องถูกถอนออกในรูปเงินสด ถอนไปแล้ว โอนออกไปแล้ว ก็ต้องแปลงสภาพ”

ทั้งนี้ ธปท.ได้ดำเนินมาตรการติดตามและสร้างคอขวดในธุรกรรมที่ผิดปกติ ทั้งการคุมเข้มการถอนเงินสดขนาดใหญ่ โดยตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย.ที่ผ่านมา หากถอนเงินสดเกิน 1 ล้านบาท ต้องมีการตรวจสอบและระบุวัตถุประสงค์การใช้เงิน ขณะที่การถอนเงินสด 5 ล้านบาทขึ้นไป ในปัจจุบันแทบไม่มีความจำเป็น เนื่องจากมีระบบ QR Payment การโอนเงิน และเช็กรองรับ ส่งผลให้ยอดถอนเงินสดเกิน 1 ล้านบาท ซึ่งเดิมเคยสูงถึงประมาณ 100,000 ล้านบาทต่อเดือน ลดลงมากกว่า 50% เหลือประมาณ 50,000 ล้านบาทต่อเดือน

ขณะที่การซื้อทองคำ ธปท.กำหนดให้การถอนทองคำเกิน 2 กิโลกรัม หรือมูลค่าประมาณ 10 ล้านบาท ต้องรายงานและระบุข้อมูลตามเกณฑ์ ส่งผลให้ยอดการถอนทองคำลดลงมากกว่า 70%

นอกจากนี้ ยังติดตามการฟอกเงินผ่านการซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัลประเภท USDT โดย ธปท.ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ตรวจสอบพบปริมาณการซื้อขาย USDT ในตลาดอยู่ในระดับสูงผิดปกติหลายแสนล้าน USDT ในช่วง 4-5 เดือนที่ผ่านมา โดยพบลักษณะการถอนเงินสดหรือโอนเงินไปซื้อ USDT จากนั้นโอนออกไปต่างประเทศทันทีในชื่อบุคคลอื่น

ใครที่คุ้นเคยก็จะพบว่า ไม่มีประเทศไหนที่มีการเทรด USDT เยอะ เพราะคือดอลลาร์ ถ้าจะเทรดสินทรัพย์ดิจิทัลเยอะ ส่วนมากเขาจะเทรด Bitcoin และ และ Ethereum แต่ประเทศไทยเทรด USDT ซึ่งมันหาเหตุผลไม่เจอ เพราะมันคือดอลลาร์ มันคือเงินสด”

นายวิทัยระบุว่า ลักษณะดังกล่าวเป็นการฟอกเงินและนำเงินออกจากประเทศ โดยปริมาณธุรกรรมอยู่ในระดับหลายแสนล้านในช่วง 4-5 เดือนที่ผ่านมา และมองว่าน่าจะเกี่ยวข้องกับเงินเทาและคอร์รัปชัน อีกทั้ง ธปท.ยังได้กำหนด 24 แพตเทิร์นธุรกรรมต้องสงสัย เพื่อให้ธนาคารใช้ตรวจจับพฤติกรรมที่เข้าข่ายผิดปกติ เช่น การโอนเงินจำนวนย่อย ๆ ซ้ำ ๆ ในลักษณะที่ไม่สอดคล้องกับการซื้อขายสินค้า พร้อมยกระดับการเปิดบัญชีเงินฝาก โดยใช้เกณฑ์ KYC (Know Your Customer) รวมถึงการตรวจสอบลูกค้าในระดับ CDD (Customer Due Diligence) และ EDD (Enhanced Due Diligence) สำหรับกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง เพื่อเพิ่มความเข้มงวดในการเปิดบัญชีและตรวจสอบพฤติกรรมของลูกค้า

นอกจากนี้ ธปท.เตรียมออกประกาศกำกับดูแลผู้ให้บริการรับชำระเงิน (Payment) โดยผู้ให้บริการรับชำระเงินจะไม่สามารถรับชำระให้กับธุรกิจสีเทา หรือให้บริการรับชำระเงินแก่พนันออนไลน์ได้ โดยประกาศดังกล่าวจะออกและลงราชกิจจานุเบกษาในสัปดาห์หน้า

“ผู้ให้บริการรับชำระเงิน Payment จะไปรับชำระให้กับทุนเทา จะไปรับให้บริการชำระให้กับพนันออนไลน์ ทำไม่ได้ ประกาศนี้จะลงราชกิจจาฯ อาทิตย์หน้า”

อีกทั้งภาคการเงินได้ก้าวไปอีกขั้น โดย ธปท.ร่วมกับสมาคมธนาคารไทย และ 11 สมาคมทางการเงินภายใต้การกำกับดูแล ครอบคลุมทั้งนอนแบงก์ (Non-bank) ผู้ให้บริการผู้ให้บริการระบบรับชำระเงิน (Payment) ผู้ให้บริการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ (Money Exchange) และผู้ให้บริการโอนเงิน (Money Transfer) ร่วมลงนามประกาศเจตนารมณ์โดย ธปท. และสถาบันการเงิน ไม่ประสงค์ให้ภาคสถาบันการเงินเป็นเครื่องมือช่องทางผ่าน หรือถูกใช้ช่องทางที่ผิดกฎหมายของ ของเงินเทา หรือ คอร์รัปชัน เพื่อทุกฝ่ายต้องยกระดับร่วมกัน โดยหลังประกาศเจตนารมณ์แล้วจะทำให้ภาคการเงินมีความแข็งแรงมากขึ้น

ปัญหาเรื่องคอร์รัปชันมีอยู่กับเมืองไทยมานานแล้ว ไม่ใช่มีในยุคนี้ มีต่อเนื่องมาหลายสิบปีมาก ถ้าเราไม่ช่วยกันแก้ไข เราไม่ช่วยกันทำ ปัญหาเหล่านี้มันจะกัดกินอยู่กับประเทศไทย มันไปไหนต่อไม่ได้ โดยภาคการเงิน จะเป็นส่วนหนึ่ง เป็นพันธมิตรที่สำคัญของ กกร. ที่สามารถทำให้เรื่องนี้ดีขึ้นอาจจะไม่ถึงกับหมดไป แต่เราคอขวด สร้างอุปสรรค สร้างปัญหา สร้างความยากลำบาก เพื่อทำให้เงินเทาก็ดี คอร์รัปชันก็ดี ลดลงจากเมืองไทยให้ได้มากที่สุด”