เอกชนหวังผลเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ คลายสงครามการค้า จี้ไทยเร่งเจรจา ART หวั่นภาษีฉุดส่งออก

เอกชนมองผลเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐมีโอกาสเป็นปัจจัยบวกต่อการค้าโลก หากนำไปสู่การทบทวนนโยบายและลดความตึงเครียดระหว่างประเทศ แต่เตือนยังไม่อาจสรุปว่าการส่งออกไทยจะได้รับประโยชน์ทันที ย้ำไทยต้องเร่งเจรจาความตกลง ART พร้อมจับตาภาษีมาตรา 301 และ 232 หวั่นสินค้าไทยเสียเปรียบคู่แข่ง ขณะที่ราคาน้ำมันโลกปรับลดช่วยบรรเทาแรงกดดันต้นทุน แต่ภาระกองทุนน้ำมันอาจทำให้ราคาพลังงานในประเทศลดลงล่าช้า กระทบความสามารถแข่งขันผู้ส่งออก

นายวิศิษฐ์ ลิ้มลือชา รองประธานกรรมการหอการค้าไทย และนายกสมาคมการค้าอาหารอนาคตไทย เปิดเผยกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ผลการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐอเมริกามีโอกาสเป็นปัจจัยบวกต่อบรรยากาศการค้าโลก หากการถ่วงดุลทางการเมืองที่เพิ่มขึ้นนำไปสู่การทบทวนนโยบายที่สร้างภาระค่าครองชีพแก่ประชาชน และช่วยผลักดันให้ความขัดแย้งระหว่างประเทศคลี่คลายลง

อย่างไรก็ตาม ยังไม่ควรสรุปว่าการส่งออกไทยจะได้รับประโยชน์ทันที เนื่องจากต้องติดตามว่านโยบายเศรษฐกิจและการค้าของสหรัฐหลังการเลือกตั้งจะเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางใด และส่งผลต่อกำลังซื้อและการค้าระหว่างประเทศมากน้อยเพียงใด

สิ่งที่ภาคเอกชนต้องการเห็นมากที่สุดคือความชัดเจนและความแน่นอนของนโยบาย เพื่อให้ผู้ผลิต ผู้ส่งออก และผู้นำเข้าสามารถวางแผนการผลิต การลงทุน และคำสั่งซื้อได้ หากความตึงเครียดทางการค้าลดลง ประกอบกับราคาพลังงานและแรงกดดันเงินเฟ้อผ่อนคลาย จะช่วยลดต้นทุนธุรกิจและเพิ่มกำลังซื้อผู้บริโภคสหรัฐ ซึ่งเป็นโอกาสของสินค้าไทย

แต่หากความขัดแย้งทางการเมืองทำให้การพิจารณางบประมาณหรือนโยบายเศรษฐกิจติดขัด อาจส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นและทำให้ภาคธุรกิจชะลอการตัดสินใจ ดังนั้น ผู้ส่งออกไทยต้องเตรียมรับความผันผวนทั้งด้านคำสั่งซื้อ ต้นทุน และอัตราแลกเปลี่ยนควบคู่กันไป

นายวิศิษฐ์กล่าวว่า แม้ผลการเลือกตั้งอาจส่งผลต่อทิศทางนโยบายของสหรัฐ แต่ไม่ได้หมายความว่ามาตรการภาษีและอุปสรรคทางการค้าที่มีอยู่จะสิ้นสุดลง โดยเฉพาะการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐ หรือ ART ซึ่งยังเป็นภารกิจสำคัญที่รัฐบาลไทยต้องเร่งผลักดันให้สำเร็จ

ขณะเดียวกัน ไทยยังต้องติดตามมาตรการตามมาตรา 301 ทั้งกรณีการไม่มีมาตรการห้ามนำเข้าสินค้าที่ผลิตโดยใช้แรงงานบังคับ ซึ่งมีการประกาศมาตรการภาษีแล้ว และกรณีกำลังการผลิตส่วนเกินเชิงโครงสร้างที่ไทยยังต้องติดตามผลและดำเนินการชี้แจงต่อสหรัฐอย่างต่อเนื่อง

เป้าหมายสำคัญของการเจรจาคือการรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย โดยอย่างน้อยที่สุดต้องได้รับอัตราภาษีที่ไม่เสียเปรียบสินค้าประเภทเดียวกันจากประเทศคู่แข่งสำคัญ ทั้งภาระภาษีรวม รายการยกเว้น และเงื่อนไขทางการค้า เพราะความแตกต่างของภาษีเพียงไม่กี่จุดเปอร์เซ็นต์อาจส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อ โดยเฉพาะสินค้าที่แข่งขันด้านราคาและมีอัตรากำไรต่อหน่วยไม่สูง

นอกจากนี้ ยังต้องจับตามาตรา 232 ซึ่งประธานาธิบดีสหรัฐยังคงมีอำนาจดำเนินมาตรการจำกัดการนำเข้า รวมถึงการปรับขึ้นภาษีด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ ภายใต้กระบวนการและเงื่อนไขของกฎหมาย โดยอำนาจดังกล่าวไม่ได้สิ้นสุดลงจากผลการเลือกตั้งกลางเทอม ทำให้ไทยต้องประเมินความเสี่ยงของมาตรการภาษีรายอุตสาหกรรมอย่างใกล้ชิด

ทั้งนี้ การเจรจาการค้าต้องดำเนินการผ่านความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ขณะที่ผู้ส่งออกต้องเตรียมข้อมูลแหล่งกำเนิดสินค้า การใช้วัตถุดิบ มาตรฐานแรงงาน และระบบตรวจสอบย้อนกลับให้พร้อม เพื่อรองรับการตรวจสอบและสร้างความเชื่อมั่นแก่คู่ค้า

สำหรับสถานการณ์ราคาน้ำมันโลกที่ปรับลดลง นายวิศิษฐ์มองว่าเป็นปัจจัยบวกต่อภาคการผลิตและส่งออก แต่ไม่ควรคาดหวังว่าราคาน้ำมันและต้นทุนพลังงานในประเทศไทยจะปรับลดลงอย่างรวดเร็วหรือในสัดส่วนเดียวกัน เนื่องจากที่ผ่านมาไทยใช้กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงพยุงราคาพลังงานเพื่อลดผลกระทบต่อค่าครองชีพและต้นทุนผู้ประกอบการ ทำให้ยังมีภาระสะสมที่ต้องบริหารจัดการ

เมื่อราคาน้ำมันโลกปรับลดลง ประโยชน์ส่วนหนึ่งอาจถูกนำไปลดภาระการจ่ายเงินชดเชยหรือปรับการจัดเก็บเงินเข้ากองทุน เพื่อฟื้นฟูฐานะทางการเงิน ส่งผลให้ราคาขายปลีกน้ำมันในประเทศอาจยังไม่ลดลงเต็มที่ในทันที โดยขึ้นอยู่กับประเภทเชื้อเพลิงและนโยบายในแต่ละช่วง

โดยเฉพาะอุตสาหกรรมเกษตรและอาหารที่มีต้นทุนเกี่ยวเนื่องตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่การขนส่งวัตถุดิบเข้าโรงงาน การใช้พลังงานแปรรูป ไปจนถึงการขนส่งสินค้าไปยังท่าเรือ หากราคาดีเซลในประเทศยังไม่ปรับลด ต้นทุนโลจิสติกส์ก็อาจไม่ลดลงตามราคาน้ำมันดิบโลก

ส่วนค่าไฟฟ้าต้องพิจารณาต้นทุนเชื้อเพลิงและรอบการปรับค่าไฟ ขณะที่บางโรงงานยังมีสัญญาซื้อเชื้อเพลิงและวัตถุดิบในราคาเดิม ทำให้ต้องใช้เวลากว่าต้นทุนที่ลดลงจะส่งผ่านถึงผู้ประกอบการ เช่นเดียวกับค่าระวางเรือที่ยังขึ้นอยู่กับเส้นทางเดินเรือ ความแออัดของท่าเรือ ค่าประกันภัย และความเสี่ยงด้านความปลอดภัย

ดังนั้น ผลดีในระยะแรกของราคาน้ำมันโลกที่ลดลงอาจเป็นเพียงการบรรเทาแรงกดดันและสร้างเสถียรภาพด้านต้นทุน ก่อนที่ผู้ประกอบการจะได้รับประโยชน์จากต้นทุนการผลิตและโลจิสติกส์ที่ลดลงอย่างชัดเจน หากราคาพลังงานโลกอยู่ในระดับต่ำต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม ผู้ส่งออกยังต้องระวังความเสี่ยงจากเงินบาทแข็งค่า ซึ่งอาจหักล้างประโยชน์บางส่วนจากต้นทุนพลังงานที่ลดลงได้

นายวิศิษฐ์กล่าวว่า ภาครัฐควรสร้างสมดุลระหว่างการฟื้นฟูฐานะกองทุนน้ำมันกับการส่งผ่านประโยชน์ให้ประชาชนและผู้ประกอบการ พร้อมสื่อสารแนวทางบริหารจัดการให้ชัดเจน ขณะที่ภาคเอกชนควรใช้จังหวะนี้ทบทวนต้นทุน เจรจาค่าขนส่ง และบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน ควบคู่กับการผลักดันการเจรจาการค้ากับสหรัฐ เพื่อรักษาคำสั่งซื้อ ฐานการผลิต และการจ้างงานของไทย