สมาคม TIA ปรับเกณฑ์ AGM Checklist ย้ำ บจ. ตอบคำถาม หนุนรายย่อยรวมเสียง 10% ใช้ค้านดีลเสี่ยง

สมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย (TIA) ยกเครื่อง AGM Checklist เพิ่มความเข้มข้นด้านธรรมาภิบาลและความโปร่งใส กำหนด บจ. ต้องตอบคำถามผู้ถือหุ้นภายใน 7 วัน หากเพิกเฉยถูกหักคะแนนทันที พร้อมสนับสนุนผู้ถือหุ้นรายย่อยรวมเสียงเกิน 10% (Veto) ใช้สิทธิคัดค้านรายการที่ไม่สมควรอนุมัติ เสริมแกร่งความเชื่อมั่นตลาดทุนไทย

นายมงคล ลีลาธรรม นายกสมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทย (TIA) เปิดเผยว่า สมาคม TIA ได้ปรับปรุงแบบฟอร์มประเมินคุณภาพการประชุมผู้ถือหุ้น (AGM Checklist) ครั้งใหญ่ ที่จะใช้ในปี 2570 เพื่อปิดจุดอ่อนของการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (E-AGM) หลังพบสถิติในปี 2569 ว่า บริษัทจดทะเบียน (บจ.) ปรับรูปแบบการประชุมเป็นออนไลน์และไฮบริดสูงเกิน 60% แต่สัดส่วนผู้ถือหุ้นรายย่อยที่เข้าร่วมประชุมกลับลดลงจาก 5% เหลือเพียง 2% สมาคมฯ จึงได้ปรับโครงสร้างและสัดส่วนน้ำหนักคะแนนการประเมินใหม่เป็น 3 ส่วน รวม 100% มุ่งเน้นความสำคัญของการเปิดเผยข้อมูลและการดำเนินประชุมอย่างโปร่งใส

ทั้งนี้ส่วนที่ 1 ช่วงก่อนการประชุม ให้น้ำหนัก 45% โดยปรับเพิ่มขึ้นเพื่อเน้นความสำคัญของการเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใสและเท่าเทียมกันล่วงหน้าก่อนวันประชุม ส่วนที่ 2 ช่วงระหว่างการประชุม ให้น้ำหนัก 50% มุ่งเน้นการรายงานผลการดำเนินงาน การแสดงวิสัยทัศน์ของคณะกรรมการ และการพิจารณาอนุมัติรายการที่มีนัยสำคัญหรือรายการที่เกี่ยวโยงกัน ส่วนที่ 3 ช่วงหลังการประชุม ให้น้ำหนัก 5% เน้นการจัดทำและเปิดเผยรายงานการประชุมผู้ถือหุ้นอย่างถูกต้องครบถ้วน

ขณะเดียวกันมีเรื่องประเด็นเรื่องคำถาม ในกรณีที่มีคำถามส่งมาทางออนไลน์ ผู้บริหารไม่ตอบคำถาม ผู้ถือหุ้นสามารถร้องเรียนได้ที่ TIA พร้อมแสดงตนว่าเป็นผู้ถือหุ้นบริษัทนั้นๆ ในเวลา 7 วัน หลังจบการประชุม ซึ่งหาก บจ. ยังไม่สามารถชี้แจงหรือตอบคำถามให้แล้วเสร็จภายใน 7 วัน นับจากวันร้องเรียน จะถูกดำเนินการหักคะแนนประเมินคุณภาพทันที โดย บจ. ต้องตอบคำถามผ่านอีเมลพร้อมหลักฐานยืนยันตัวตนภายใน 7 วัน และต้องนำคำถามและคำตอบทั้งหมดไปบันทึกในรายงานการประชุมส่งตลาดหลักทรัพย์ฯ ภายใน 14 วัน

ขณะเดียวกันการจัดประชุมผ่านออนไลน์ ระบบต้องได้มาตรฐานขั้นต่ำของสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) มีระบบยืนยันตัวตนชัดเจนผ่านระบบออนไลน์ และ บจ. ต้องจัดเตรียม เจ้าหน้าที่อำนวยความสะดวก คอยช่วยเหลือผู้ถือหุ้นในการเข้าถึงระบบ และสามารถติดต่อสื่อสารได้ เพื่ออำนวยความสะดวกอย่างเต็มที่ รวมถึงกำหนดบทบาทของกรรมการอิสระและกรรมการตรวจสอบต้องแสดงตัวตนและแสดงความคิดเห็นต่อผลการดำเนินงานของ บจ. ในที่ประชุม เพื่อให้กำหนดบทบาทความรับผิดชอบมากขึ้น

โดยประธานคณะกรรมการตรวจสอบต้องเข้าร่วมและรายงานต่อที่ประชุมผู้ถือหุ้นด้วยตนเอง หากมอบหมายผู้อื่นรายงานแทน ประธานฯ ก็ยังคงต้องอยู่ในที่ประชุมเพื่อรับผิดชอบ ซึ่งการปรับ AGM Checklist จะเริ่มใช้ในปี 2570 และได้มีการหารือร่วมกับสมาคมบริษัทจดทะเบียนไทย และสำนักงานกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)

นอกจากนี้ยังมุ่งยึดหลักธรรมาภิบาล สมาคมฯ ได้ตอกย้ำเกณฑ์ที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 โดยกำหนดให้กรรมการอิสระ กรรมการตรวจสอบ และที่ปรึกษาทางการเงินอิสระ (FA) ต้องจัดทำความเห็นอย่างละเอียดต่อรายการที่มีนัยสำคัญหรือรายการที่เกี่ยวโยงกัน พร้อมระบุชัดเจนว่า “สมควรอนุมัติหรือไม่” ซึ่งหาก FA หรือกรรมการตรวจสอบมีความเห็นคัดค้าน เกณฑ์ ก.ล.ต. เปิดช่องให้ผู้ถือหุ้นรายย่อยรวมพลังกันเกิน 10% สามารถใช้สิทธิ Veto ยับยั้งรายการนั้นได้ทันที โดย สมาคมฯ พร้อมทำหน้าที่ออกเสียง “Vote No” คัดค้านในที่ประชุม เพื่อปกป้องผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้นรายย่อย

“ตั้งแต่วันที่ 1 ก.ค. ที่ผ่านมา มีหลายรายการที่เราเห็นว่า FA ไม่เห็นด้วย และกรรมการตรวจสอบก็ไม่เห็นด้วย ซึ่งเกณฑ์ของ ก.ล.ต. กำหนดไว้อย่างชัดเจนว่า หากผู้ถือหุ้นที่ไม่เห็นด้วยรวมกันมีสัดส่วนมากกว่า 10% รายการนั้นจะไม่สามารถดำเนินการได้ ทางสมาคมเองก็ยึดหลักการดังกล่าว โดยไม่ต้องการให้การลงมติเป็นเพียงการอนุมัติตามเสียงข้างมากเท่านั้น แม้ว่าผู้ถือหุ้นส่วนใหญ่ในที่ประชุมจะเห็นด้วยกับรายการ แต่หาก FA หรือกรรมการอิสระมีความเห็นว่าไม่สมควรดำเนินการ ก็ต้องนำความเห็นดังกล่าวมาพิจารณาและดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด”

ขณะเดียวกัน ผลการปรับเกณฑ์ในช่วงที่ผ่านมา บจ. ทั้งหมด 832 บริษัทพบว่า สถิติประกอบผลการประเมิน AGM ปี 2569 มีบริษัทที่ได้รับคะแนนเต็ม 100 คะแนน (ระดับ 5 ดาว สูงถึง 355 บริษัท รวมถึงมี 24 บริษัท ที่ทำคะแนนเต็มร้อยติดต่อกัน 10 ปีขึ้นไป ในจำนวนนี้มี 4 บริษัท ทำคะแนนเต็มร้อยยาวนานถึง 19 ปี จากการดำเนินโครงการ 21 ปี รวมถึงมีหุ้น IPO เข้าใหม่ 17 บริษัท มี 3 บริษัท ทำคะแนนเต็มร้อยได้ตั้งแต่ปีแรก

นายมงคล กล่าวต่อว่า สิ่งที่อยากเห็นกับตลาดทุนไทยในอนาคต คือธรรมาภิบาลและความเชื่อมั่น โดยสมาคมฯ ก่อตั้งมา 37 ปี โดยบุคลากรที่อยู่ในวงการตลาดทุน และเราเป็นผู้ถือหุ้นในบริษัทจดทะเบียน จึงต้องการให้บริษัทจดทะเบียนที่ออกหลักทรัพย์มีโอกาสเติบโต และที่สำคัญต้องมีธรรมาภิบาลอย่างยั่งยืน ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นพื้นฐานสำคัญของตลาดทุนและเศรษฐกิจไทย อีกทั้งสิ่งที่สมาคม TIA ได้ดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของสมาคมที่กำหนดไว้ตั้งแต่ 37 ปีก่อน คือการส่งเสริมและผลักดันบริษัทจดทะเบียนให้เติบโตอย่างมีคุณภาพ มีธรรมาภิบาล และมีความยั่งยืน

“พลังของการลงทุนจากบุคคลต้องดำเนินไปควบคู่กับพลังของโลกการลงทุน ซึ่งในวันนี้โลกการลงทุนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมหลังจากรัฐบาลออกหลักเกณฑ์ต่าง ๆ เพื่อสร้างมาตรฐานใหม่ บริบทของนักลงทุนก็จะเปลี่ยนไป และต้องให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มากขึ้น เพราะการลงทุนที่จะอยู่รอดและเติบโตได้ในระยะยาว จำเป็นต้องมีธรรมาภิบาลและความเชื่อมั่นเป็นพื้นฐาน”