ส่องอนาคต 2 ทิศทาง ชี้ชะตาราคา “น้ำมันโลก”-

คอลัมน์ ชีพจรเศรษฐกิจโลก

โดย ไพรัตน์ พงศ์พานิชย์

ราคาน้ำมันดิบโลกในช่วงที่ผ่านมาผันผวนหนักมาก ยิ่งระยะหลัง ๆ สะวิงขึ้น-ลง 1-2 ดอลลาร์ จนจับทิศทางยากลำบาก แต่ในภาพรวมจะเห็นได้ว่า เมื่อต้นเดือน ต.ค. ราคาน้ำมันดิบถีบตัวสูงขึ้นสู่ระดับสูงสุดในรอบ 4 ปี แต่พอถึงต้นเดือน พ.ย. ราคากลับลดลงมามากถึง 15 เปอร์เซ็นต์ ทั้งที่ในช่วงเดียวกันมาตรการแซงก์ชั่นทางการเงินต่ออิหร่านของสหรัฐอเมริกา มีผลบังคับใช้พอดิบพอดี

จากที่เคยพูดกันว่าราคาน้ำมันดิบโลกจะพุ่งขึ้นถึง 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ก็พลิกผันกลายเป็นการพูดกันถึงภาวะน้ำมันราคาตกถึงระดับต่ำสุดที่ 50 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในช่วงเวลาเพียงเดือนเดียว

นักวิเคราะห์ในตลาดน้ำมันดิบตอนนี้ แตกความเห็นกันเป็น 2 ทิศทาง ตรงกันข้ามอย่างชัดเจน ฝ่ายหนึ่งเชื่อว่า ภาวะร่วงลงมากถึง 15 เปอร์เซ็นต์ในเวลานี้ เป็นเพียงแค่ชั่วขณะเท่านั้น “โกลด์แมน แซกส์” ฟันธงว่าถึงสิ้นปีนี้ ราคาน้ำมันดิบชนิดเบรนต์จะไต่กลับขึ้นไปอยู่ที่ 80 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลอีกครั้ง และจะขยับสูงขึ้นต่อเนื่องในปี 2019

อีกฝ่ายมองไปในทิศทางตรงกันข้าม อย่าง “โอซามา ริซวี” นักวิเคราะห์อิสระ เชื่อว่าตลาดน้ำมันกำลังจะเข้าสู่ภาวะหมี และในช่วงสิ้นปี เบรนต์จะลดลงเหลือเพียง 60 ดอลลาร์ ส่วนดับเบิลยูทีไอจะเหลือเพียง 50 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

ทั้ง 2 ฝ่ายมองปัจจัยเดียวกัน แต่ตีความและนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับปัจจัยเหล่านั้นออกมาแตกต่างกัน

โกลด์แมน แซกส์ ชี้ว่า นับตั้งแต่เดือนต.ค. ปริมาณสต๊อกน้ำมันดิบในคลังน้ำมันสำรองทั่วโลก “ลดลง” ในขณะที่การแซงก์ชั่นต่ออิหร่านจะยิ่งส่งผลให้ผลผลิตน้ำมันในตลาดลดน้อยลงไปอีก แม้จะมีการ “ยกเว้นชั่วคราว” ให้กับ 8 ชาติให้นำเข้าน้ำมันจากอิหร่านต่อไปได้ก็ตาม แต่น้ำมันดิบที่จะออกมาจากอิหร่านจะลดน้อยลงต่อไปเรื่อย ๆ

ในทางตรงกันข้าม ริซวีชี้ว่า ในช่วงเวลาตั้งแต่วันที่ 14 ก.ย. ถึง 19 ต.ค. สต๊อกน้ำมันสำรองโลกเพิ่มขึ้นกว่า 28 ล้านบาร์เรล ทำให้โดยรวมพุ่งขึ้นไปอยู่ 422 ล้านบาร์เรล พร้อมยกข้อมูลของรอยเตอร์สมาแสดงให้เห็นว่า องค์การประเทศผู้ส่งน้ำมันเป็นสินค้าออก (โอเปก) เพิ่มผลผลิตขึ้นสูงกว่า 390,000 บาร์เรลต่อวัน นับตั้งแต่เดือน ก.ย. ทำให้ระดับการผลิตของโอเปกอยู่ในระดับสูงสุด นับตั้งแต่ปี 2016 ขณะที่สัดส่วนการปฏิบัติตามโควตาของสมาชิกโอเปกลดลง จาก 122 เปอร์เซ็นต์ในเดือน ก.ย. เหลือ 107 เปอร์เซ็นต์ในเดือน ต.ค.

ริซวีมองว่า มาตรการแซงก์ชั่นต่ออิหร่านส่งผลกระทบต่อปริมาณน้ำมันดิบในตลาดก็จริง แต่ “ถึงอย่างไรน้ำมันดิบอิหร่านก็ไม่มีวันหายไปทั้งหมดแน่” เพราะยิ่งสหรัฐเล่นงานประเทศ (หรือบริษัทธุรกิจ) ที่นำเข้าน้ำมันจากอิหร่าน ก็จะยิ่งส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก และจะยิ่งกดดันต่อความต้องการน้ำมันของโลกให้ลดลงอีกด้วย

ปัจจัยที่ทั้ง 2 ฝ่ายมองต่างกันอย่างชัดเจนอีกปัจจัยหนึ่งก็คือ ภาพรวมของทิศทางเศรษฐกิจโลก แม้ทางโกลด์แมน แซกส์ยอมรับว่า เป็นเรื่องที่ “ค่อนข้างลำบากที่จะคาดการณ์” แต่ก็ไม่เชื่อว่าเศรษฐกิจโลกจะชะลอตัวลง ซึ่งจะส่งผลให้ความต้องการน้ำมัน โดยเฉพาะจากกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาลดน้อยลง และทำให้ราคาตกต่ำต่อเนื่อง

โกลด์แมน แซกส์เชื่อว่า การที่ในช่วง 1 เดือนที่ผ่านมา จีนนำเข้าน้ำมันลดลง ซึ่งเป็นไปในทิศทางเดียวกับเศรษฐกิจขาลงของประเทศ ไม่น่าจะสะท้อนถึงความต้องการน้ำมันที่ลดลง แต่เชื่อว่าเป็นการ “ระบายน้ำมันในสต๊อก” ของจีนมากกว่า

โกลด์แมน แซกส์ ไม่ได้พูดถึงผลกระทบจากสงครามการค้า ซึ่งจะส่งผลให้เงินดอลลาร์แข็งค่าขึ้น และเงินสกุลท้องถิ่นอื่น ๆ อ่อนค่าลงโดยตรง แต่ระบุไว้ว่า ค่าเงินดอลลาร์ซึ่งส่งผลต่อราคาน้ำมันดิบในสกุลเงินท้องถิ่นนั้น จะยังคงเบาบางทั้งในปลายปีนี้เรื่อยไปจนถึงกลางปี 2019

นั่นหมายความว่า ความต้องการน้ำมันจะยังคงไม่ได้รับผลกระทบ และส่งผลให้ราคาน้ำมันยังคงอยู่ในระดับ 80 ดอลลาร์ต่อไป

ริซวีกลับเชื่อว่า สงครามการค้ามีผลโดยตรงต่อความต้องการน้ำมัน เพราะไม่เชื่อว่าสหรัฐและจีนจะตกลงกันได้ แม้จะนัดเจรจากันในระหว่างการประชุมสุดยอดจี 20 ก็ตามผลก็คือสหรัฐจะแซงก์ชั่นจีนเพิ่มเติม และทำให้ปัจจัยเสี่ยงของเศรษฐกิจโลกที่จะเกิดการชะลอตัวสูงขึ้นอย่างมาก

และจะส่งผลต่อความต้องการน้ำมันของโลกโดยตรง ต่อเนื่องไปอย่างน้อยตลอดปีหน้านั่นเอง

รับข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ก ประชาชาติธุรกิจออนไลน์ อย่าลืมกดติดตาม
และกดปุ่ม See first (เห็นโพสต์ก่อน)
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat

ติดตามอ่านข่าวสารจากประชาชาติออนไลน์ ทันสมัย-ทันใจ
ดาวน์โหลดผ่านแอปพลิเคชั่น >> Prachachat << ได้แล้ววันนี้
ทั้งระบบ ios และ android

อ่านประชาชาติธุรกิจ ทั้งฉบับผ่าน e-Newspaper
ได้ที่แอปพลิเคชั่น Ookbee เลือก “ประชาชาติ”