เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
แบงก์ชาติแจ้ง 16 ธ.ค. ประกาศหยุดธนาคารเป็นกรณีพิเศษ ตามมติ ครม.
Finance แบงก์ชาติแจ้ง 16 ธ.ค. ประกาศหยุดธนาคารเป็นกรณีพิเศษ ตามมติ ครม.
‘วีรันดา’ เชื่อมั่นประเทศไทย ปักหมุดลงทุนเมืองท่องเที่ยวหลัก
Business ‘วีรันดา’ เชื่อมั่นประเทศไทย ปักหมุดลงทุนเมืองท่องเที่ยวหลัก
ค่าเงินบาทวันนี้ (17 พ.ย. 69) เปิดตลาด 33.90 บาท บทวิเคราะห์ล่าสุด
Finance ค่าเงินบาทวันนี้ (17 พ.ย. 69) เปิดตลาด 33.90 บาท บทวิเคราะห์ล่าสุด
คลังชง ครม. เสนองบรับ-จ่ายปี 69 เร่งถกร่าง กม.กองทุนบำเน็จบำนาญ ขรก.
Politics คลังชง ครม. เสนองบรับ-จ่ายปี 69 เร่งถกร่าง กม.กองทุนบำเน็จบำนาญ ขรก.
ราคาบิตคอยน์วันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 0.71% อยู่ที่ 64,724 เหรียญสหรัฐ
Finance ราคาบิตคอยน์วันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 0.71% อยู่ที่ 64,724 เหรียญสหรัฐ
ราคาน้ำมันวันนี้ (17 พ.ย. 69) เช็กราคาดีเซล-แก๊สโซฮอล์ล่าสุด
News ราคาน้ำมันวันนี้ (17 พ.ย. 69) เช็กราคาดีเซล-แก๊สโซฮอล์ล่าสุด
เป้าหมาย ‘ประมง 101’ ตั้งโจทย์ใหม่ ‘การตลาดนำ-เน้นยั่งยืน’
Economic เป้าหมาย ‘ประมง 101’ ตั้งโจทย์ใหม่ ‘การตลาดนำ-เน้นยั่งยืน’
“การบินไทย” เปิด 3 รายชื่อสุดท้ายชิงเก้าอี้ซีอีโอ คาดชงบอร์ดพิจารณาภายในสิ้นปีนี้ เริ่มปฏิบัติหน้าที่ 1 ม.ค.70
Business “การบินไทย” เปิด 3 รายชื่อสุดท้ายชิงเก้าอี้ซีอีโอ คาดชงบอร์ดพิจารณาภายในสิ้นปีนี้ เริ่มปฏิบัติหน้าที่ 1 ม.ค.70
ปรากฏการณ์ ‘BIG ASS ก่อนตาย’ คอนเสิร์ตใหญ่ 5 รอบ คาดเงินสะพัด 200 ล้าน
Business ปรากฏการณ์ ‘BIG ASS ก่อนตาย’ คอนเสิร์ตใหญ่ 5 รอบ คาดเงินสะพัด 200 ล้าน
อนุทิน ชี้เอกชนลงทุนพุ่งรอบ 14 ปี ลุยแผนระยะสั้น ดึงลงทุน-รับการแข่งขันโลก
Politics อนุทิน ชี้เอกชนลงทุนพุ่งรอบ 14 ปี ลุยแผนระยะสั้น ดึงลงทุน-รับการแข่งขันโลก
ดูทั้งหมด

นักวิชาการแนะรัฐ วางแผนขึ้นภาษียาเส้นล่วงหน้า 3-5 ปีให้ทุกฝ่ายปรับตัว ชี้อัตราภาษีต้องใกล้เคียงบุหรี่เพื่อลดการบริโภคยาสูบตามเป้าหมาย WHO

20 พ.ย. 2561 | 16:18น.

คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ จัดเสวนาวิชาการหัวข้อ ‘มาตรการภาษียาเส้น เพื่อลดการบริโภคยาสูบให้ได้ตามเป้าหมาย’ ที่องค์การอนามัยโลกกำหนดไว้ โดยมีวิทยากรที่ร่วมงานเสวนา ประกอบด้วย รศ.ดร.อรรถกฤต ปัจฉิมนันท์ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ดร.พญ. เริงฤดี ปธานวนิช รองผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) และดร.นงนุช ตันติสันติวงศ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินการคลัง มหาวิทยาลัยเซาแทมป์ตัน ประเทศอังกฤษ

ดร.พญ.เริงฤดี ปธานวนิช รองผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) กล่าวว่า ภายในปี 2562 ประเทศไทยตั้งเป้าหมายลดการจำนวนผู้สูบลงเหลือไม่เกินร้อยละ 16.7 จากปัจจุบันที่จำนวนผู้สูบที่สำรวจล่าสุดปี 2560 โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติอยู่ที่ร้อยละ 19.1 หรือลดจำนวนผู้สูบให้ได้ล้านกว่าคนภายในปีหน้า และไทยยังให้คำมั่นในระดับนานาชาติต่อองค์การอนามัยโลก (NCD Global Targets) ที่กำหนดเป้าหมายลดการบริโภคยาสูบลงให้ได้ร้อยละ 30 ภายในปี 2568 ซึ่งสำหรับประเทศไทยคือการลดอัตราผู้บริโภคยาสูบลงเหลือร้อยละ 14.7 ให้ได้ภายในปี 2568

พญ.เริงฤดี ปธานวนิช รองผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.)

แต่การจะดำเนินงานไปให้ถึงเป้าหมายนั้นยังมีอุปสรรคใหญ่อยู่ที่ “ยาเส้น” ที่ผ่านมารัฐบาลมุ่งเน้นการใช้มาตรการภาษีในอัตราที่สูงกับบุหรี่ซิกาแรต คือ 1.20 บาท/มวน บวกร้อยละ 20 ของราคาขายปลีกสำหรับบุหรี่ที่ราคาไม่เกินซองละ 60 บาท หรือบวกอีกร้อยละ 40 ของราคาปลีกสำหรับบุหรี่ที่ราคาเกินซองละ 60 บาท ในขณะที่อัตราภาษียาเส้นต่ำมากเพียง 0.005 บาทต่อกรัม ทำให้เกิดช่องว่างด้านราคาระหว่างบุหรี่ซองกับยาเส้นสูงมาก กล่าวคือ ยาเส้นแพคขายปลีกราคา 12 บาท ผู้บริโภคนำไปมวนเองได้จำนวนมวนมากหรือน้อยขึ้นกับปริมาณยาเส้นที่ใช้มวนในแต่ละครั้ง ในขณะที่บุหรี่ซองมีจำนวน 20 มวนขายราคาปลีกที่ 60 บาท ความต่างของราคาจึงห่างกันถึง 5 เท่า

ผลที่เกิดขึ้นชัดเจน หลังการประกาศใช้อัตราภาษีแบบใหม่นี้ตั้งแต่กันยายน 2560 คือสิงห์อมควันเปลี่ยนการบริโภคจากบุหรี่มวนไปเป็นยาเส้นซึ่งเป็นสินค้าทดแทนที่ราคาถูกกว่าบุหรี่มาก และยังเข้าถึงได้ง่าย

“ยาเส้น” จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะทำให้อัตราการการบริโภคยาสูบในประเทศไทยลดลงได้ตามเป้าหมายได้ ด้วยการใช้มาตรการภาษีในอัตราที่ใกล้เคียงกับอัตราภาษีบุหรี่ และเป็นปัจจัยที่ยังเป็นตัวปัญหาสำคัญ ซึ่งปัจจุบัน ศจย.กำลังดำเนินการศึกษาวิจัยเพื่อวางกรอบแนวทางในการปรับขึ้นภาษียาเส้นอย่างเหมาะสมเพื่อนำเสนอให้รัฐบาลต่อไป โดยศึกษาอย่างรอบด้านถึงผลกระทบที่มีต่อเกษตรกรชาวไร่ยาสูบ ผู้ผลิต ผู้นำเข้า ผู้ค้า และผู้บริโภค

รศ.ดร.อรรถกฤต ปัจฉิมนันท์ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ระบุว่า ปัจจุบันยาเส้นเสียภาษีต่ำมาก และหลังจากการปรับโครงสร้างภาษียาสูบเมื่อเดือนกันยายน 2560 กรมสรรพสามิตก็ยอมรับว่ามีนักสูบจำนวนหนึ่งที่เปลี่ยนไปสูบยาเส้นแทนบุหรี่มวน ด้วยปัจจัยด้านราคา และช่องว่างราคาระหว่างบุหรี่และยาเส้นจะห่างมากขึ้นไปอีกในเดือนตุลาคม 2562 จากการขึ้นภาษีบุหรี่เป็นร้อยละ 40 สำหรับบุหรี่ซองที่ราคาขายปลีกไม่เกินซองละ 60 บาท นี่คือความจำเป็นที่รัฐบาล ควรเร่งใช้มาตรการภาษีกับยาเส้นให้เป็นรูปธรรมชัดเจนเร็วที่สุด

รศ.ดร.อรรถกฤต ปัจฉิมนันท์-คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ทั้งนี้ มีข้อมูลในทางวิชาการระบุว่า การขึ้นราคาบุหรี่มวน 10 บาทต่อซองสามารถลดการสูบบุหรี่ลงได้ 24% ขณะเดียวกันก็ทำให้มีอัตราการเพิ่มของผู้สูบยาเส้นมวนเองราว 12% และเพิ่มอัตราผู้สูบทั้งบุหรี่และยาเส้นอีก 12% แสดงให้เห็นว่า 24% ที่ลดลงนั้นไม่ได้มีผลต่อภาพรวมการบริโภคยาสูบแต่อย่างใด เป็นแต่เพียงการย้ายตลาดการบริโภคเท่านั้น และจากผลสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติในทุกสามปี พบว่า แม้อัตราการบริโภคยาสูบในภาพรวมจะค่อยๆ ลดลง แต่เมื่อเทียบอัตราผู้สูบบุหรี่และผู้สูบยาเส้นในการสำรวจทุกครั้ง จำนวนผู้สูบยาเส้นไม่ได้ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ยังคงเป็นอัตราร้อยละ 50 ของจำนวนผู้บริโภคยาสูบ โดยตัวเลขล่าสุดปี 2560 ผู้บริโภคยาสูบมีจำนวน 10.7 ล้านคน เป็นผู้สูบยาเส้นมวนเองจำนวน 5.3 ล้านคน

อย่างไรก็ตาม นักวิชาการให้ความเห็นว่า ถ้ายาเส้นราคาแพงขึ้นทันทีในคราวเดียวจากมาตรการภาษีให้ใกล้เคียงกับอัตราภาษีบุหรี่ ย่อมส่งผลกระทบต่อบรรดาสิงห์ยาเส้นที่มีรายได้น้อย ซึ่งเป็นเรื่องที่รัฐบาลต้องกล้าเผชิญ และเพื่อลดผลกระทบดังกล่าว รัฐบาลควรประกาศแผนการขึ้นภาษียาเส้นในระยะ 3-5 ปี เป็นแผนระยะกลางและระยะยาวและเป้าหมายอัตราภาษีที่คิดว่าเหมาะสม เพื่อให้ผู้บริโภคและผู้เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมยาสูบได้เตรียมปรับตัวและวางแผนการจัดการได้ เช่นเดียวกับในปัจจุบันที่รัฐบาลประกาศเรื่องภาษีความหวาน มัน เค็ม เพื่อช่วยดูแลสุขภาพประชาชน

ด้านนักวิชาการจากประเทศอังกฤษ ผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินการคลัง และการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับโครงสร้างภาษีผลิตภัณฑ์ยาสูบ ดร.นงนุช ตันติสันติวงศ์ ได้ยกตัวอย่างกรณีศึกษาจากต่างประเทศ ที่มีการปรับอัตราภาษียาเส้นให้ใกล้เคียงกับภาษีบุหรี่มวน ไม่ว่าจะเป็นอังกฤษ แคนาดา ออสเตรเลีย เป็นต้น พร้อมกับชี้ว่าไม่มีความจำเป็นหรือเหตุผลที่จะต้องแบ่งยาเส้นออกเป็นแบบปรุงกับแบบไม่ปรุง โดยให้เสียภาษีในอัตราที่ต่างกัน เพราะไม่ว่าจะเป็นยาเส้นแบบใดต่างก็เป็นสินค้าที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพประชาชนเหมือนกัน

ดร.นงนุช ตันติสันติวงศ์ – นักวิชาการการเงิน-การคลัง University of Southampton,

ดังนั้น ในเบื้องต้นนี้ ไทยควรยกเลิกการแบ่งประเภทยาเส้น และตามมาด้วยการขึ้นภาษียาเส้นแบบไม่ปรุงให้มีอัตราเท่ากับเท่ากับยาเส้นปรุงเสียก่อน คือ 1.20 บาทต่อกรัม จากนั้นในระยะต่อไปจึงค่อยปรับให้อัตราการขึ้นภาษียาเส้นใกล้เคียงกับอัตราภาษีบุหรี่มวน โดยเสนอให้คิดอัตราภาษีตามน้ำหนักเป็นกรัมทั้งบุหรี่และยาเส้น และเห็นพ้องว่า รัฐบาลควรจัดทำแผนภาษีเป็นระยะกลางและระยะยาว เพื่อกำหนดอัตราขั้นภาษีที่ชัดเจนสำหรับผลิตภัณฑ์ยาเส้น

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ยาสูบ อัตราภาษี