“เศษทองแดง” แปลงสู่อนุภาคนาโน ต้านแบคทีเรีย-ไวรัสได้

กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) เปิดผลสำเร็จในการพัฒนาต่อยอดเทคโนโลยีรีไซเคิลเพื่ออัพไซเคิล (Upcycle) เศษทองแดงจากซากแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์หรือเศษสายไฟมาผลิตเป็นอนุภาคทองแดงนาโน (Copper Nanoparticles) มีคุณสมบัติป้องกันแบคทีเรียและไวรัส รองรับการพัฒนาอุตสาหกรรมวัสดุอุปกรณ์ทางการแพทย์ไทย

วันที่ 31 พฤษภาคม 2565 นายนิรันดร์ ยิ่งมหิศรานนท์ อธิบดีกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ (กพร.) เปิดเผยภายหลังการจัดการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “เทคโนโลยีรีไซเคิล/อัพไซเคิลเศษทองแดงสู่ทองแดงนาโน สำหรับวัสดุอุปกรณ์ทางการแพทย์” ว่า

กพร. ในฐานะหน่วยงานหลักในการจัดหาและบริหารจัดการวัตถุดิบ เพื่อสร้างความมั่นคงด้านวัตถุดิบ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันอย่างยั่งยืนให้แก่ภาคอุตสาหกรรม ได้ให้ความสำคัญกับการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า เกิดประโยชน์ และสร้างมูลค่าเพิ่มสูงสุด ตามหลักการเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)

โดยได้ส่งเสริม “การทำเหมืองแร่ในเมือง (Urban Mining)” หรือการรีไซเคิลผลิตภัณฑ์ที่ไม่ใช้แล้ว ขยะ หรือของเสียให้กลายเป็นทรัพยากรหรือวัตถุดิบทดแทน โดยการแยกสกัดแร่หรือโลหะกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ รวมถึงแปรรูปเป็นพลังงานทดแทนให้แก่ภาคอุตสาหกรรม เพื่อหมุนเวียนการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด และเป็นวงรอบสุดท้ายของ Circular Economy ก่อนที่ขยะหรือของเสียจะถูกกำจัดหรือฝังกลบ

และในปีนี้ การพัฒนาเทคโนโลยีรีไซเคิลเศษทองแดงจากซากแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ หรือเศษสายไฟมาผลิตเป็นอนุภาคทองแดงนาโน (Copper Nanoparticles) ที่มีคุณสมบัติในการป้องกันแบคทีเรียและไวรัส สำหรับใช้เป็นวัตถุดิบตั้งต้นในการผลิตวัสดุอุปกรณ์ทางการแพทย์ เช่น ผ้าปูเตียงผู้ป่วย ชุดแพทย์ห้องปฏิบัติการ หน้ากากอนามัย สเปรย์ฆ่าเชื้อ

ถือเป็นอีกหนึ่งความสำเร็จของ กพร. โดยความร่วมมือกับคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งที่ผ่านมาศูนย์วิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีรีไซเคิล กพร. ได้สร้างสรรค์เทคโนโลยีรีไซเคิลขยะหรือของเสียรวมกว่า 70 ชนิด โดยได้มีการถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยี ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติให้แก่ผู้ประกอบการ นักลงทุนและผู้ที่สนใจ เฉลี่ยปีละกว่า 300 ราย สร้างธุรกิจใหม่ (Start-up) และยกระดับผู้ประกอบการ (Level-up) ก่อให้เกิดมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากการนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีไปใช้ 150-200 ล้านบาทต่อปี

“คนทั่วไปมักมองว่าการรีไซเคิลเศษทองแดง คือ การนำเศษทองแดงมาหลอมแล้วทำให้บริสุทธิ์ด้วยกระบวนการทางไฟฟ้า แล้วนำกลับมาใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมเดิม แต่ความเป็นจริงแล้วการรีไซเคิลสามารถทำได้หลายวิธี เราสามารถต่อยอดเทคโนโลยีรีไซเคิลด้วยการอัพไซเคิล เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูงขึ้นได้ด้วยเทคโนโลยี ซึ่งผลจากความสำเร็จในครั้งนี้ สามารถเปลี่ยนเศษทองแดงให้กลายเป็นอนุภาคทองแดงนาโนที่มีมูลค่าเพิ่มมากกว่าทองแดงบริสุทธิ์กว่า 300 เท่า

และในอนาคตนี้ประเทศไทยจะมีผลิตภัณฑ์วัสดุอุปกรณ์ทางการแพทย์ ที่มีส่วนประกอบของอนุภาคทองแดงนาโน เพื่อป้องกันแบคทีเรียและไวรัส ซึ่งผลิตโดยผู้ประกอบการไทยที่นำเทคโนโลยีของ กพร. ไปประยุกต์ใช้ จำหน่ายในประเทศในราคาที่สามารถแข่งขันกับอนุภาคนาโนชนิดต่างๆ ที่มีคุณสมบัติป้องกันแบคทีเรียและไวรัสที่นำเข้าจากต่างประเทศได้”