สงครามการค้าสหรัฐฯ กับจีนยืดเยื้อ ไทยได้ประโยชน์จริงหรือ?

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ จับมือมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศึกษาการแยกห่วงโซ่อุปทาน (Decoupling) ของอุตสาหกรรมสำคัญระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีน และนัยต่อเศรษฐกิจไทย

ผลการศึกษาที่สำคัญ พบว่า สงครามการค้าระหว่างสหรัฐฯ กับจีน ส่งผลให้ทั้งสองประเทศค้าขายกันลดลง เปิดโอกาสให้ประเทศอื่นในอาเซียนเข้าสู่ตลาดทั้งสองประเทศได้ โดยไทยเข้าสู่ตลาดสหรัฐฯ ได้ดีขึ้น สัดส่วนไทยในตลาดสหรัฐฯ เพิ่มจาก 1.3% เป็น 1.8% ระหว่างปี ค.ศ. 2018-2022 อย่างไรก็ตาม การเข้าสู่ตลาดจีนของไทยไม่เปลี่ยนแปลง ขณะที่อินโดนีเซียและเวียดนามเข้าตลาดจีนได้มากขึ้น อย่างไรก็ตาม แม้ว่าไทยสามารถเข้าตลาดสหรัฐฯ ได้มากขึ้น แต่ไม่มากพอที่จะทำให้ส่วนแบ่งการส่งออกของไทยในตลาดโลกสูงขึ้น ระหว่างปี ค.ศ. 2018 – 2022 ขณะที่ประเทศอื่นในอาเซียนมีสัดส่วนในตลาดโลกที่สูงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นมาเลเซีย อินโดนีเซีย และสิงคโปร์ ทั้งนี้ มีบางสินค้าที่ไทยสามารถรักษาส่วนแบ่งตลาดไว้ได้ เช่น เครื่องปรับอากาศ ฮาร์สดิสก์ไดรฟ์ ตู้เย็น อุปกรณ์กึ่งตัวนำแบบไวแสง และรถจักรยานยนต์

สงครามการค้าระหว่างสหรัฐฯ กับจีน ทำให้ไทยจำเป็นต้องเร่งเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ทั้งการเพิ่มศักยภาพในการผลิตและการยกระดับการผลิต พร้อมทั้งกระจายตลาดส่งออก เพื่อให้ไทยสามารถตักตวงผลประโยชน์ด้านการค้า การลงทุน ให้ได้มากที่สุด

โครงการศึกษาฯ ได้ติดตามสถานการณ์การแยกห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมสำคัญระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีนอย่างใกล้ชิดจากแหล่งข้อมูลทั้งในและต่างประเทศ ทำการวิเคราะห์ผลที่จะเกิดขึ้นต่อห่วงโซ่อุปทานโลกและไทย เนื่องจากภาคการผลิตของไทยต่างเข้าไปเกี่ยวข้องทั้งห่วงโซ่อุปทานของสหรัฐฯ และจีน โดยศึกษาผ่านองค์ความรู้เชิงลึกเกี่ยวกับห่วงโซ่อุปทานของโลก ร่วมกับการวิเคราะห์แนวโน้มการค้าและแผนผังการลงทุนของบริษัทข้ามชาติในอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์และอุตสาหกรรมยานยนต์ และรวบรวมความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องผ่านการสัมภาษณ์และระดมสมอง เพื่อให้ได้ผลการวิเคราะห์ที่รอบด้าน และนำไปสู่การพัฒนาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่ให้ไทยได้ประโยชน์ท่ามกลางกระแสการแบ่งแยกห่วงโซ่อุปทาน ขณะนี้ โครงการศึกษาเสร็จสิ้นแล้ว และได้เผยแพร่ผลการศึกษาในงานสัมมนาเมื่อ 19 สิงหาคม ที่ผ่านมา