“BCG ขับเคลื่อนเกษตรไทย” จากต้นกล้าข้าว สู่เศรษฐกิจที่เติบโตอย่างยั่งยืน

“เราจะผลิตอาหารอย่างไร โดยไม่ทำลายผืนดินที่ให้เราเติบโต? คำตอบของคำถามนั้น อาจอยู่ในแนวคิด BCG”

ในวันที่โลกต้องเผชิญกับวิกฤตทรัพยากร วิกฤตโลกร้อน และวิกฤตความเหลื่อมล้ำ คำว่า “เติบโต” เพียงอย่างเดียวคงไม่เพียงพอ ประเทศไทยจึงต้องปรับเปลี่ยนทิศทางการพัฒนา ด้วยโมเดลเศรษฐกิจใหม่ที่ไม่เพียงสร้างรายได้ แต่ยังสร้างความยั่งยืน และไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

นั่นคือที่มาของโครงการ “เพิ่มประสิทธิภาพการจัดการตอซังและฟางข้าวด้วยนวัตกรรมเทคโนโลยีจุลินทรีย์เพื่อปลอดการเผาและผลิตข้าวอย่างยั่งยืน” ที่สอดรับกับ โมเดลเศรษฐกิจ BCG (Bio-Circular-Green Economy) ที่รัฐบาลไทยประกาศเป็นวาระแห่งชาติ และกำลังถูกขับเคลื่อนสู่ภาคปฏิบัติอย่างจริงจัง โดยเฉพาะใน ภาคเกษตรกรรม ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของประเทศ ดร.เฟื่องลดา ธนะโชติ หัวหน้าโครงการฯ กล่าว

BCG กับภาคการเกษตร: จากต้นน้ำถึงปลายนา

โมเดล BCG สำหรับภาคเกษตร มุ่งเน้น 3 เสาหลักที่เกื้อหนุนกัน:

• Bio Economy: การใช้ทรัพยากรชีวภาพอย่างชาญฉลาด เช่น การผลิตข้าวโดยใช้พันธุกรรมที่เหมาะสม การใช้จุลินทรีย์ย่อยฟางแทนการเผา หรือการใช้สารปรับปรุงดินชีวภาพ
• Circular Economy: การใช้ทรัพยากรอย่างหมุนเวียน ลดของเสีย เช่น การหมุนเวียนเศษฟางเป็นปุ๋ย การใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพด้วยระบบเปียกสลับแห้ง (AWD)
• Green Economy: การผลิตที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น ลดสารเคมี ลดการปล่อยคาร์บอน และหันมาใช้พลังงานสะอาดในกระบวนการผลิตและแปรรูป

“BCG ไม่ใช่แค่โมเดลเศรษฐกิจใหม่ แต่มันคือวิธีคิดใหม่ ที่ทำให้การทำนาไม่ได้ทำลาย แต่เป็นการซ่อมแซมโลก”

— นางวราภรณ์ อินทรทรง นักวิชาการเกษตรชำนาญการ กองวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว กล่าว 

จากแล็บสู่แปลงนา: งานวิจัยที่จับต้องได้

ภายใต้การนำของกรมการข้าว และความร่วมมือจากภาควิชาการและชุมชนหลายภาคส่วน โมเดล BCG กำลังถูกแปลงเป็นโครงการจริง เช่น

• การใช้ ชีวภัณฑ์และจุลินทรีย์ชีวภาพ เพื่อลดการใช้เคมี
• การพัฒนา ระบบจัดการน้ำชลประทานที่มีประสิทธิภาพสูง
• การแปรรูปวัสดุเหลือทิ้ง เช่น รำข้าวเป็นอาหารสัตว์ หรือฟางข้าวเป็นวัสดุเพาะปลูก เป็นพลังงานทดแทน (ถ่านไบโอชา) ผลิตภัณฑ์แปรรูปเพิ่มมูลค่า มอลล์สกัดจากตอซังฟางข้าว ตลอดจนทางเลือกใหม่ “ชีวมวลอัดเม็ด”

“ในอนาคตอันใกล้ ข้าวไทยจะไม่ได้แข่งขันกันแค่เรื่องปริมาณและราคา แต่จะถูกจับตามองจากผู้บริโภคโลกในมิติใหม่ — ข้าวของเราผลิตอย่างไร? ดีต่อสุขภาพหรือไม่? และดีต่อโลกด้วยหรือเปล่า?”

— ดร.เฟื่องลดา ธนะโชติ หัวหน้าโครงการฯ กองวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว 

BCG จึงไม่ใช่แค่คำสวยหรูในเอกสาร แต่คือเข็มทิศใหม่ของเกษตรกรรมไทย ที่จะพาเราไปสู่ความยั่งยืนที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์