รถไฟลาว-จีน ดันส่งออก ทูตพาณิชย์คุนหมิงลุยสร้างเครือข่ายโลจิสติกส์

พาณิชย์ชูเส้นทางรถไฟลาว-จีน ขนส่งสินค้ารองรับการเปิดด่านรถไฟโมฮาน คาดสร้างลานตรวจสินค้าเสร็จในปีนี้ ทูตพาณิชย์คุนหมิงสร้างเครือข่าย โลจิสติกส์ ทดลองส่งทุเรียนและมะพร้าว แบบไฮบริด รถ-ราง ฉลุย

วันที่ 8 มิถุนายน 2565 นายภูสิต รัตนกุล เสรีเริงฤทธิ์ อธิบดีกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) เปิดเผยว่า การส่งออกสินค้าไทยไปจีน โดยเฉพาะผลไม้ กรมได้เตรียมเส้นทางส่งออกผลไม้ไทย ระหว่างรอการสร้างลานผลไม้ด่านรถไฟโมฮาน โดยกรมร่วมกับ สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ (สคต.) นครคุนหมิง เร่งสร้างเครือข่ายโลจิสติกส์ไทย-จีน

โดยจัดกิจกรรม Online Business Matching ให้กับผู้ประกอบการโลจิสติกส์ไทยและจีน ซึ่งมีการจัดกิจกรรมไปแล้วเมื่อต้นปี 2565 ที่ผ่านมาสร้างมูลค่ารวมกว่า 700 ล้านบาท ได้รับผลตอบรับเป็นอย่างดีซึ่งก็พร้อมจะดำเนินการต่อไป

นอกจากนี้ สคต. นครคุนหมิง สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และบริษัท New Land–Sea Corridor Operation จำกัด ได้ร่วมหารือเพื่อแก้ปัญหาการขนส่งผลไม้จากไทยไปจีน และเกิดรูปแบบการขนส่งผลไม้ไทยแบบผสมผสาน โดยใช้เส้นทางท่าเรือแหลมฉบัง-ท่าเรือชินโจว-ขนส่งทางรางมายังมหานครฉงชิ่ง-กระจายสินค้าในพื้นที่ต่าง ๆ ของจีน ซึ่ง ส.อ.ท. จะรวบรวมผู้ประกอบการที่ต้องการส่งออกผลไม้ในรูปแบบดังกล่าว เพื่อเจรจากับบริษัท New Land–Sea Corridor Operation จำกัด โดย สคต. พร้อมจะอำนวยความสะดวกให้ต่อไป

“สำหรับข้อแนะนำสำหรับผู้ประกอบการไทย จะต้องรักษามาตรฐานสินค้าและปฏิบัติตามกฎระเบียบของจีนอย่างเคร่งครัด เนื่องจากขณะนี้ทางการจีนให้ความสำคัญกับนโยบาย Zero COVID เป็นอย่างมากและถือว่าเป็นเรื่องที่ไม่สามารถประนีประนอมได้ โดยเฉพาะผู้ประกอบการผลไม้ควรควบคุมและป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อ COVID-19 ในสินค้าและบนบรรจุภัณฑ์ระดับสูงสุด และจะต้องติดตามสถานการณ์ด่านและเส้นทางการขนส่งอย่างต่อเนื่อง

รวมทั้งประสานผู้นำเข้าและบริษัทโลจิสติกส์ให้ชัดเจนก่อนการขนส่งทุกครั้ง เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาที่เกิดจากความไม่แน่นอนของด่านทางบกที่เปลี่ยนแปลงบ่อยครั้งไปตามสถานการณ์การตรวจพบเชื้อโควิด-19 และการบังคับใช้มาตรการต่าง ๆ ของทางการจีน โดยผู้ประกอบการผลไม้ควรมีความยืดหยุ่นและอาจพิจารณาใช้เส้นทางการขนส่งทางอื่นแทนเส้น ทางบกด้วย เช่น ทางเรือและทางอากาศ เป็นต้น”

นายณัฐ วิมลจันทร์ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครคุนหมิง สาธารณรัฐประชาชนจีน เปิดเผยว่า การขนส่งทางรางผ่านเส้นทางรถไฟลาว-จีน ในการขนส่งสินค้าของไทยไปยังประเทศจีน แม้ว่าด่านรถไฟโมฮานจะมีพิธีสารระหว่างกรมศุลกากรสาธารณรัฐประชาชนจีนกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ไทยว่าด้วยการตรวจสอบการกักกันโรคสำหรับการส่งออกและนำเข้าผลไม้ผ่านประเทศที่ 3 ระหว่างสหราชอาณาจักรไทยและสาธารณรัฐประชาชนจีนแล้ว

แต่ปัจจุบันยังพบว่าไม่สามารถนำเข้าผลไม้ได้ เนื่องจากด่านดังกล่าว ยังต้องมีการดำเนินการก่อสร้างลานจำเพาะสำหรับตรวจสอบสินค้านำเข้าและสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับ 8 ประเภท ได้แก่ 1.ผลไม้ 2.เนื้อสัตว์ 3.ธัญพืช 4.สินค้าอาหารทะเลสดแช่เย็น 5.สัตว์น้ำมีชีวิต 6.ต้นกล้า 7.ไม้ และ 8.สัตว์หรือสิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงสูง เพื่อให้สามารถรองรับการนำเข้าสินค้าได้อย่างหลากหลาย

โดยในช่วงระยะแรกจะมีการสร้างและใช้งานลานตรวจสอบสินค้านำเข้า 3 ประเภทก่อน ได้แก่ ผลไม้ ธัญพืชและสินค้าอาหารทะเลสดแช่เย็น โดยผ่านการอนุมัติจากศุลกากรจีน (GACC) แล้ว และคาดว่าลานดังกล่าวจะสร้างแล้วเสร็จและเปิดใช้งานได้ภายในปี 2565 ส่วนการก่อสร้างและขออนุมัติลานจำเพาะสินค้าอีก 5 ประเภท ได้แก่ เนื้อสัตว์ ต้นกล้า ไม้ สัตว์น้ำมีชีวิตและสิ่งมีชีวิตจะดำเนินการต่อไปในภายหลัง และหากลานสินค้าจำเพาะสามารถเปิดใช้งานได้แล้ว ด่านรถไฟโมฮานจะกลายเป็นอีกหนึ่งช่องทางการขนส่งสินค้าที่สำคัญของมณฑลยูนนาน

และสามารถสร้างประโยชน์ด้วยการลดต้นทุนและเวลาในการขนส่งสินค้าได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะสินค้าทางการเกษตร เช่น ผลไม้สด ผักสด และดอกไม้ ซึ่งเป็นสินค้าที่เน่าเสียง่ายและต้องการความรวดเร็วในการขนส่ง

ปัจจุบันด่านรถไฟโมฮาน ยังขาดสิ่งอำนวยความสะดวกและลานตรวจสอบสินค้าผลไม้ ทำให้มีผู้ประกอบการไทยบางรายทดลองขนส่งผลไม้ผ่านเส้นทางรถไฟลาว-จีนในบางส่วนของเส้นทาง ยังไม่ผ่านด่านรถไฟโมฮาน โดยขนส่งในรูปแบบผสมผสานทางรถและทางราง เพื่อแก้ไขปัญหาในการเร่งระบายผลไม้จากไทยเข้าจีน ได้แก่ ทุเรียนและมะพร้าว

โดยใช้ 2 รูปแบบ คือ กรณีที่ 1 รถไฟไทย–ท่านาแล้ง สปป.ลาว–รถไฟลาว-จีน (สถานีเวียงจันทน์ใต้-สถานีนาเตย สปป.ลาว)–รถบรรทุกลาว (นาเตย–บ่อเต็น สปป.ลาว)–เปลี่ยนเป็นรถบรรทุกของจีน ณ LIDC ด่านบ่อเต็น–รถบรรทุกจีน (บ่อเต็น สปป.ลาว–โมฮาน จีน–ปลายทาง)

และกรณีที่ 2 รถบรรทุก–ท่านาแล้ง สปป.ลาว–รถไฟลาว-จีน (สถานีเวียงจันทน์ใต้-สถานีนาเตย สปป.ลาว)-รถบรรทุก (นาเตย–บ่อเต็น สปป.ลาว)–เปลี่ยนเป็นรถบรรทุกของจีน ณ LIDC ด่านบ่อเต็น–รถบรรทุกจีน (บ่อเต็น สปป.ลาว–โมฮาน จีน–สถานีโมฮาน)–รถไฟลาว-จีน (สถานีโมฮาน–สถานีหวังเจียหยิง)–รถบรรทุก (สถานีหวังเจียหยิง–ปลายทาง)

“การขนส่งด้วยรถไฟในช่วง สปป.ลาว จะช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาถนนในลาวที่มีสภาพไม่ดี ช่วยแก้ไขปัญหาการขาดแคลนรถลากที่เชื่อมด่าน ณ บริเวณเชียงของ (จ.เชียงราย ประเทศไทย)–ด่านห้วยทราย (สปป.ลาว) ประหยัดเวลาในการขนส่งใน สปป.ลาว”

แต่ทั้งนี้ ก็มีความท้าทาย คือ การขนส่งทางรถไฟต้องรอการเติมสินค้าให้เต็มทั้งขบวนแล้วจึงค่อยขนส่งไปที่จีนได้ หรือจะต้องเหมาทั้งขบวนรถไฟ และแม้ว่าจะเป็นการขนส่งด้วยรถไฟลาว-จีน แต่เมื่อมาถึงสถานีนาเตยก็ต้องเปลี่ยนเป็นการขนส่งด้วยรถบรรทุกจากนาเตยมาถึงด่านบ่อเต็น และจำเป็นต้องรอคิวเข้าด่านโมฮานร่วมกับรถบรรทุกที่ขนส่งทางถนนมาตลอดสายเช่นเดียวกัน