ย้อนตำนาน 5 ทศวรรษ ‘สวนน้ำ-สวนสนุก’ เมืองไทย เมื่อธุรกิจถึงจุดเปลี่ยน

กลายเป็นทอล์กออฟเดอะทาวน์ในวิกฤตน้ำท่วม หลังเจ้าพ่อสวนน้ำ “ไชยวัฒน์ เหลืองอมรเลิศ” ประธานกรรมการบริหารและผู้ก่อตั้ง “สยามอะเมซิ่งพาร์ค” หรือสวนสยาม ท้อใจประกาศขายกิจการ 10,000 ล้านบาท

นับเป็นครั้งที่สองที่ ”ไชยวัฒน์” ออกมาประกาศขายกิจการ หากย้อนไปเมื่อปี 2551 หรือเมื่อ 18 ปีที่แล้ว จากเหตุการณ์เครื่องเล่นซูเปอร์สไปรอลในสวนน้ำ ไฟเบอร์เกิดชำรุดฉีกขาด ครั้งนั้นเจ้าพ่อสวนน้ำประกาศขาย 5,000 ล้านบาท ทั้งที่ดิน 300 ไร่ พร้อมเครื่องเล่น

สำหรับการประกาศขายครั้งที่สอง มาจากการเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจที่ลากยาวมาตั้งแต่โควิด สงคราม มาถึงน้ำท่วม ซ้ำเติมธุรกิจสวนน้ำ-สวนสนุกที่ถึงจุดเปลี่ยนผ่านจากยุค “รุ่งโรจน์” สู่ยุค “ขาลง”

ใครสายป่านสั้น ก็ยากที่จะไปต่อ ในช่วงที่ผ่านมาจึงเห็นหลายแห่งที่ยอมจำนนต่อวิกฤตถาโถม ประกาศขายกิจการทั้งที่เป็นทางการและเป็นการภายใน

ย้อนตำนาน “สวนน้ำ-สวนสนุก” ในประเทศไทย ผ่านมา 5 ทศวรรษ ทั้งที่ปิดไปแล้วและยังเปิดบริการ

เริ่มจาก “แฮปปี้แลนด์” เป็นสวนสนุกกลางแจ้งแห่งแรกของประเทศไทย ตั้งอยู่ถนนแฮปปี้แลนด์สาย 1 เขตบางกะปิ

เปิดเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2516 โดยมีเครื่องเล่นหลากหลาย ได้แก่ ชิงช้าสวรรค์ รถไฟเหาะ เรือหรรษา ปาเป้า ม้าหมุน ชิงช้า กระดานหก บ้านผีสิง

หลังปิดตำนานไปเมื่อวันที่ 9 กันยายน 2522 ได้นำพื้นที่พัฒนาเป็นหมู่บ้านจัดสรร “หมู่บ้านสินธร” ตามมาด้วยตลาดสด ตึกแถว อาคารชุดในนาม “แฮปปี้แลนด์ กรุ๊ป”

“แดนเนรมิต” นับเป็นสวนสนุกกลางแจ้งแห่งที่สองของไทย ตั้งอยู่ถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพฯ เยื้องกับเซ็นทรัลลาดพร้าว มีพื้นที่ 33 ไร่ เปิดเมื่อวันที่ 29 มกราคม 2519 ใช้เงินลงทุนกว่า 70-80 ล้านบาท มีเครื่องเล่นจากต่างประเทศกว่า 30 ชนิด มีความโดดเด่นตรงปราสาทเทพนิยายตั้งอยู่ด้านหน้า ภายในมีเครื่องเล่น เช่น รถไฟเหาะ รถไฟรางเดี่ยว เรือไวกิ้ง ยังมีส่วนจัดแสดงสัตว์โลกล้านปี

หลังหมดสัญญาเช่าในปี 2543 ก็ถูกทิ้งร้าง จนต่อมาเจ้าของที่ดินได้ปล่อยเช่าให้พัฒนาเป็น “จ๊อดแฟร์ แดนเนรมิต” เปิดเมื่อวันที่ 28 เมษายน 2566 เน้นเป็นที่ถ่ายรูป ที่ท่องเที่ยว ธีมยุโรปวินเทจ แต่เปิดได้ไม่นานเปลี่ยนเป็น “ตลาดนัดเลียบด่วนแดนเนรมิต” ในปัจจุบัน

ขณะที่ผู้ประกอบการที่บุกเบิกมาตั้งแต่แรก หลังหมดสัญญาเช่า ได้เข้าไปลงทุนที่ย่านรังสิต เปิดสวนสนุกแห่งใหม่ “ดรีมเวิลด์”

“สยามอะเมซิ่งพาร์ค” หรือสวนสยามเดิม ของตระกูลเหลืองอมรเลิศ เปิดเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2523 ถึงปัจจุบันร่วม 46 ปี ในโครงการประกอบด้วยพิพิธภัณฑ์ ศูนย์การค้า สวนสนุก และสวนน้ำ

ตั้งอยู่ถนนสวนสยาม เขตคันนายาว กรุงเทพฯ มีเนื้อที่ร่วม 300 ไร่ มีจุดเด่น คือ ทะเลเทียมขนาดใหญ่ อันเป็นที่มาของฉายา “ทะเลกรุงเทพ”

ยังถูกบันทึกว่าเป็นทะเลเทียมที่ใหญ่สุดในโลกอีกด้วย ซึ่งดำเนินการโดยบริษัท อมรพันธ์นคร-สวนสยาม จำกัด ถือเป็นทั้งสวนน้ำและสวนสนุกที่ใหญ่ที่สุดของไทย

นอกจากนี้ยังมีรางน้ำวน สปา พร้อมเครื่องเล่นทางน้ำครบครัน สไลเดอร์ ที่สูงเท่ากับตึก 7 ชั้น ซุปเปอร์สไปรัลรางน้ำคดเคี้ยว รถไฟเหาะวอร์เท็กซ์ รถไฟเหาะบูมเมอแรง และเครื่องเล่นอื่น ๆ อีก 40 ชนิด มีห้องสัมมนาจัดเลี้ยงรับรองสำหรับการประชุม กิจกรรมต่าง ๆ อีกด้วย

“ดรีมเวิลด์” เป็นสวนสนุกกลางแจ้งขนาดใหญ่ในประเทศไทย ตั้งอยู่ กม.ที่ 7 บนถนนรังสิต-นครนายก มีเนื้อที่กว่า 160 ไร่

บุกเบิกโดย “ตระกูลกิติพราภรณ์” ที่เห็นว่าสวนสนุกแดนเนรมิตจะหมดสัญญาเช่า จึงซื้อที่ดินแถบชานเมืองสร้างสวนสนุกแห่งที่ 2 ใช้เงินลงทุนกว่า 1,000 ล้านบาท จึงเกิดเป็น “สวนสนุกดรีมเวิลด์” เปิดเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2536

“โสภณ พรโชคชัย ”ประธานศูนย์ข้อมูลวิจัยและประเมินค่าอสังหาริมทรัพย์ไทย บริษัท เอเจนซี่ ฟอร์ เรียลเอสเตท แอฟแฟร์ส จำกัด (AREA) กล่าวว่า จะเห็นได้ว่าสวนสนุกที่ประสบปัญหา เกิดจาก 4 สาเหตุ ได้แก่ 1.มีหนี้มากเกินไป 2.ความพึงพอใจของลูกค้าต่ำ 3.ความกดดันทางการเงิน 4.บางแห่งมีพื้นที่จำกัด สำหรับการขยาย ทำเลที่ตั้งไม่ดี ไม่สามารถรองรับความต้องการเครื่องเล่นและสถานที่ท่องเที่ยวใหม่ ๆ

สำหรับสวนสนุกที่หมดสัญญาหรือไม่สามารถทำต่อได้ เนื่องจากธุรกิจไม่ดี โดยจะมี 3 ทางเลือก คือ 1.ขายอุปกรณ์การเล่นให้สวนสนุกอื่นหรือขายทิ้งเป็นเศษเหล็ก 2.ขายที่ดินหรือพัฒนาเป็นอย่างอื่น เช่น โครงการอสังหาฯ 3.สวนสนุกส่วนมากไม่อาจทำต่อได้หรือพัฒนาขึ้นมาใหม่ได้ เพราะอุปกรณ์เสื่อมโทรม ไม่มีคุณภาพ ไม่ทันสมัย จึงจำเป็นต้องเริ่มการพัฒนาใหม่ต่อไป

แต่หากเจ้าของต้องการขายกิจการ ต้องประเมินค่าทรัพย์สินสวนสนุกอย่างถี่ถ้วน ประกอบด้วย 1.กรณีสวนสนุกยังเปิดอยู่ มูลค่าของกิจการขึ้นอยู่กับกำไรสุทธิแต่ละปีตามระยะเวลาสัญญาเช่าหรือเวลาของกิจการนั้น ๆ ถ้ามูลค่ากิจการน้อยกว่าราคาที่ดินหรือใกล้เคียงราคาที่ดิน แสดงว่ากิจการอาจไม่เหมาะสมกับที่ตรงนั้นแล้ว อาจต้องเลิกกิจการ หรือทำเป็นกิจการชั่วคราวเท่านั้น 

2.กรณีสวนสนุกที่ไม่ประสบความสำเร็จ โอกาสจะพัฒนาขึ้นใหม่ก็เป็นไปได้ โดยต้องขยายพื้นที่ ขยายเครื่องเล่น ส่งเสริมการขายใหม่ รวมถึงวิเคราะห์ความเป็นไปได้ทางการเงินว่าเพียงพอหรือไม่ 

3.กรณีที่ไม่สามารถพัฒนาต่อได้ ขาดความเป็นไปได้ทางการเงิน ก็อาจไม่มีมูลค่า สิ่งที่พอมีราคา คือ สังหาริมทรัพย์ที่ยังเหลืออยู่ เช่น เครื่องเล่น ชิงช้า ที่จะขายได้ในราคา “ของมือสอง” ที่มีค่าเสื่อมอยู่ตามสมควรและอาจมีค่าขนย้ายด้วย

และ 4.สำหรับที่ดินจะขายได้ตามราคาตลาด หรืออาจใช้เช่าทำกิจการอื่น เช่น ศูนย์การค้า อพาร์ตเมนต์ ซึ่งสามารถตีค่าตามราคาตลาดนั่นเอง