แนวทางของรัฐธรรมนูญ

คอลัมน์ : บทบรรณาธิการ

การแก้ไข ยกร่างรัฐธรรมนูญใหม่ โดยสภาร่างรัฐธรรมนูญที่มาจากเลือกตั้งโดยตรง เป็นข้อตกลงระหว่างพรรคภูมิใจไทยกับพรรคประชาชน ต่อมาได้มีคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ระบุถึงการทำประชามติ และไม่ให้ประชาชนเลือกผู้ร่างรัฐธรรมนูญโดยตรง ทำให้พรรคต่าง ๆ ต้องหาทางออก

นายชูศักดิ์ ศิรินิล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกฯและรองหัวหน้าพรรค ประธานคณะทำงานฝ่ายกฎหมายพรรคเพื่อไทย เผยว่าศาลรัฐธรรมนูญห้ามเลือกตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญ หรือ ส.ส.ร.โดยตรง พรรคเพื่อไทยเคยเสนอแนวทางการเลือก ส.ส.ร.โดยอ้อม เช่น แนวคิดที่ว่าให้รัฐสภาเลือก ส.ส.ร. หรือให้รัฐสภาตั้งคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ฝ่ายกฎหมายพรรคเพื่อไทยเห็นว่า เรื่อง ส.ส.ร. หากเป็นลักษณะทางการจะต้องเป็นคณะใหญ่ อาจจะมีจำนวน 100-200 คน ต้องมีรองประธานสภา หรือประธานสภา โดยที่ประธานรัฐสภา ต้องมีการทูลเกล้าฯ เพื่อโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งอาจจะดูอุ้ยอ้าย

ดังนั้น รัฐสภาอาจจะตั้งคณะกรรมาธิการขึ้นมายกร่างรัฐธรรมนูญ จำนวน 47 หรือ 50 คน ก็แล้วแต่จะตกลง

นายชูศักดิ์กล่าวว่าขณะเดียวกันเพื่อแสดงให้เห็นว่าเป็นการรับฟังความคิดเห็นจากทุกฝ่าย ควรมีตัวแทนจากหลายภาคส่วน อาทิ คณบดีคณะนิติศาสตร์ คณบดีคณะรัฐศาสตร์ ของมหาวิทยาลัยของรัฐและเอกชนตามจำนวนที่ตกลง ตัวแทนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ศาล องค์กรอิสระ สภาทนายความ และตัวแทนจากวิชาชีพทั้งหลาย รวมถึงองค์กรเอกชนตามสัดส่วน รัฐสภาอาจจะแต่งตั้งคณะกรรมาธิการจากตัวแทนสภาของตน เช่น ตามสัดส่วนพรรคการเมืองในสภาและวุฒิสภา

ซึ่งในจำนวนนี้รวมแล้วประมาณ 47-50 คน ทำให้องค์กรกะทัดรัด ทำงานรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ถือเป็นแนวคิดในเบื้องต้นของพรรคเพื่อไทย ต้องเสนอพรรคพิจารณาต่อไป การเลือกตั้ง ส.ส.ร.ทางอ้อม ในความต้องการของพรรคประชาชนและพรรคภูมิใจไทย ก็ไม่ต่างอะไรกับรูปแบบที่พรรคเพื่อไทยจะเสนอ สามารถไปพูดคุยกันได้ในภายหลัง

ข้อเสนอจากพรรคเพื่อไทย ถือเป็นอีก 1 แนวคิดในการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ประเทศไทยมีรัฐธรรมนูญมาแล้ว 20 ฉบับ นับจาก พ.ศ. 2475 จนถึงฉบับ 2560 มีต้นแบบรัฐธรรมนูญให้เลือกหยิบมาใช้มากมาย ปัญหาอยู่ที่แนวคิดในการแก้ไขหรือยกร่างว่า จะให้ประโยชน์ของประชาชนเป็นหลักหรือไม่ และผู้ร่างกับประชาชน นักวิชาการ มีความเห็นตรงกันหรือไม่ อาทิ ที่มาขององค์กรอิสระ ที่เดิมออกแบบให้ผ่านการรับรองของ สว.ที่มาจากการเลือกตั้ง ตามรัฐธรรมนูญ 2540 แล้วถูกเปลี่ยนแปลงให้ผ่าน สว.ที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง ทำให้เกิดปัญหา

พรรคการเมืองจึงควรหารือกันเพื่อหาทางออกที่เหมาะสม และทำให้รัฐธรรมนูญ สะท้อนความคิดที่เป็นประโยชน์กับประชาชนและระบอบประชาธิปไตยมากที่สุด เพื่อให้รัฐธรรมนูญเป็นกฎกติกาที่ผลักดันประเทศไปข้างหน้า ทั้งการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม