บทเรียนจาก Shopee : วัฒนธรรมที่ใช่ ทำให้องค์กร “เร็วกว่า กล้ากว่า และเติบโตได้ไกลกว่า”

คอลัมน์ : SD Talk
ผู้เขียน : พิชญ์พจี สายเชื้อ

จากการศึกษาของ Deloitte พบว่า องค์กรที่มีวัฒนธรรมการทำงานที่แข็งแรงและสอดคล้องกับกลยุทธ์ มีโอกาสประสบความสำเร็จมากกว่าองค์กรทั่วไปถึง 4 เท่า และยังมีแนวโน้มรักษาพนักงานเก่ง ๆ ได้มากกว่าองค์กรที่ไม่มีวัฒนธรรมชัดเจนถึง 70%

ซึ่งตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า ในยุคที่การแข่งขันรุนแรงและความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นแทบทุกวันอย่างปัจจุบัน วัฒนธรรมองค์กรไม่ใช่เรื่องปกติ แต่เป็น “อาวุธลับ” ที่จะนำพาองค์กรให้รอดไปได้ค่ะ

โดยเฉพาะในธุรกิจดิจิทัลที่ต้องเคลื่อนตัวเร็วกว่าอุตสาหกรรมอื่นหลายเท่า วัฒนธรรมที่ดีคือสิ่งที่ทำให้ทีมงาน “พร้อมลุย” และ “พร้อมเรียนรู้” อยู่เสมอ

หนึ่งในตัวอย่างที่เห็นภาพชัดที่สุดคือ Shopee แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซที่เติบโตเร็วที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ค่ะ

ซึ่งวัฒนธรรมองค์กรของ Shopee ถือเป็นวัฒนธรรมที่สร้างความเร็ว ความกล้า และความเป็นเจ้าของ โดยเมื่อ Shopee เปิดตัวในปี 2015 หลายคนมองว่าเป็นผู้เล่นหน้าใหม่ที่ไม่น่าจะสู้ยักษ์ใหญ่ในตลาดได้ แต่ Shopee กลับเติบโตอย่างก้าวกระโดดในเวลาเพียงไม่กี่ปี จนกลายเป็นแพลตฟอร์มที่ครองใจผู้ใช้ในหลายประเทศ

เบื้องหลังความสำเร็จนี้ ไม่ได้มีแค่เทคโนโลยีหรือเงินลงทุน แต่คือ “วัฒนธรรมองค์กร” ที่ชัดเจนและทรงพลัง ประกอบด้วย

1.วัฒนธรรมความเร็ว (Move Fast) สร้างวัฒนธรรมที่ให้ทีม “ลงมือทำก่อน ปรับทีหลัง” ไม่รอความสมบูรณ์แบบ แต่เน้นการทดลอง เรียนรู้ และปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง สิ่งนี้ทำให้บริษัทสามารถเปิดฟีเจอร์ใหม่ ๆ ได้เร็วกว่าใครในตลาด

2.วัฒนธรรมความเป็นเจ้าของ (Extreme Ownership) เรื่องนี้สำคัญมาก พนักงานทุกคนถูกปลูกฝังให้คิดเหมือนเจ้าของธุรกิจ ไม่ผลักงาน ไม่โยนปัญหา แต่รับผิดชอบตั้งแต่ต้นจนจบ วัฒนธรรมนี้ทำให้ทีมกล้าตัดสินใจและกล้ารับความเสี่ยงที่จำเป็น

3.วัฒนธรรมการเรียนรู้แบบไม่หยุดนิ่ง (Always Be Learning) Shopee ลงทุนหนักกับการพัฒนาคน ทั้งการอบรมภายใน การหมุนเวียนงาน และการให้โอกาสคนรุ่นใหม่ขึ้นมารับบทบาทสำคัญ นี่คือเหตุผลที่องค์กรสามารถขยายทีมได้อย่างรวดเร็วโดยไม่เสียคุณภาพ

4.วัฒนธรรมการทำงานข้ามทีม (Cross-functional Collaboration) ในธุรกิจที่ต้องเคลื่อนตัวเร็ว

การทำงานแบบไซโลคืออุปสรรคใหญ่ Shopee จึงสร้างระบบที่ให้ทีมเทคฯ ทีมมาร์เก็ตติ้ง ทีมโลจิสติกส์ และทีมคอนเทนต์ทำงานร่วมกันแบบเรียลไทม์ ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้คือการตัดสินใจที่เร็วขึ้น และการแก้ปัญหาที่แม่นยำขึ้น

ซึ่งเรื่องของ Shopee สอนเราว่า วัฒนธรรมองค์กรที่ดีไม่ใช่คำสวย ๆ บนผนัง แต่คือพฤติกรรมจริงที่เกิดขึ้นทุกวัน และเป็น “เคล็ดลับ” การขับเคลื่อนองค์กรให้ไปได้อย่างรวดเร็วภายใต้สภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา

สุดท้ายนี้ดิฉันขอฝากข้อคิดเกี่ยวกับวัฒนธรรมองค์กรไว้ให้ผู้อ่านค่ะ วัฒนธรรมไม่ใช่สิ่งที่ประกาศแล้วจะเกิดขึ้นเอง แต่มันเกิดจาก “พฤติกรรมเล็ก ๆ ที่ทำซ้ำทุกวัน” ของคนทั้งองค์กร โดยเฉพาะผู้นำ

วันนี้ลองถามตัวเองว่า 1.วันนี้เราได้สร้างพื้นที่ให้คนกล้าลองหรือยัง ? 2.เราได้ให้โอกาสคนรุ่นใหม่เติบโตหรือไม่ ? 3.เรากำลังสร้างวัฒนธรรมแบบที่อยากเห็นในอนาคตจริง ๆ หรือเปล่า ?

เพราะสุดท้ายแล้ว วัฒนธรรมคือระบบปฏิบัติการขององค์กรยุคใหม่และองค์กรที่มีระบบปฏิบัติการที่ดี จะพร้อมรับมือกับทุกความเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะมาถึงค่ะ !